Robert Abajyan
| Роберт Абажян | |
|---|---|
| Тахаллус(лар)и | |
| Таваллуди | 16-ноябр 1996-йил[2] |
| Вафоти |
2-апрел 2016-йил (19 ёшда) |
| Фуқаролиги | |
| Қўшин турлари | Нагорно-Карабакҳ Дефенсе Армй |
| Хизматдаги йиллари | 2014–2016 |
| Унвони | Ёш сержант |
| Жанг/уруш | 2016 Нагорно-Карабакҳ конфликти |
| Мукофотлари |
|
Роберт Абажян (арманча: Ռոբերտ Աբաջյան; 16-ноябр 1996-йил - 2-апрел 2016-йил)[5] Арцах Республикаси мудофаа армиясида арман кичик сержант бўлган. У вафотидан кейин „Арцах Қаҳрамони“ унвони билан тақдирланган, бу ярим тан олинган ДҚРнинг энг юқори фахрий унвони ҳисобланади[6].
Абажян 2016-йил 1-апрелдан 2-апрелга ўтар кечаси Арманистон-Озарбайжон ўртасидаги шимоли-шарқий ҳудуддаги ўзаро тўқнашувда Озарбайжон Қуролли Кучларининг махсус гуруҳларига қарши бир неча соат ёлғиз ўзи жанг қилган. У худди таслим бўлмоқчидек ишора қилди, сўнг граната чиқариб, яқинлашиб келаётган озарбайжон аскарларини ўзи билан бирга портлатиб юборди[7].
Ҳаёти
Ёшлиги
Абажян 1996-йилда Ереванда туғилган. 2003-йилда Ереваннинг Канакер-Зейтун туманидаги 147-сонли асосий мактабда таҳсил олган. Мактабни 2012-йилда тамомлаган ва Ереван давлат базавий тиббиёт коллежида ўқиган[8]. Коллежни 2014-йилда стоматология мутахассислиги бўйича тамомлаган. Ўша йилнинг ўзида Тереза она номидаги тиббиёт институтига ўқишга кирди[8].
Ҳарбий хизмат
Абажян 2014-йилда мажбурий ҳарбий хизматга борган. Ҳарбий кўрсаткичлари юқори бўлгани учун у кичик сержант унвонига сазовор бўлди[1][9].
Арманистон-Озарбайжон тўқнашуви
2016-йил 1-апрелдан 2-апрелга ўтар кечаси Озарбайжон Қуролли кучлари бўлинмалари “ДҚР-Озарбайжон” алоқа линиясининг шимоли-шарқий қисмида Арманистон томонига қарши кенг кўламли ҳужумларни амалга оширди. Артиллериядан фойдалангандан сўнг, Озарбайжон кучлари гуруҳлари пиёдалар ҳужумини бошладилар. Капитан Арменак Урфанян бошчилигида оз сонли арман чегара аскарлари қаттиқ қаршилик кўрсата бошладилар. Икки марта муваффақияциз кириб бориш уринишлари ва танк йўқотилишидан сўнг, озарбайжон кучлари дастлабки позицияларига чекинишди ва алоқа чизиғида артиллерия бомбардимонларини давом эттирдилар. Тез орада капитан Урфанян ва язидий арман пулемётчи Кярам Слоян ўлдирилди[1][10].
Қўмондоннинг ўлимидан сўнг, ўша пайтгача оёғидан жароҳат олган Роберт Абажян қаршилик кўрсатишни ўз зиммасига олди. Озарбайжон қўшинлари чизиққа киргандан сўнг, у ярадор ўртоқ пулемётчи Андраник Зоҳрабянни 30 метр (98 фут) масофада жойлашган хандақ камерасига олиб кирди[9].
Хандақ камерасида Абажян баталён командири билан алоқа қилади ва операцион вазият ҳақида қимматли маълумотларни беради. У ёрдамга шошилган гуруҳ қўмондони учун эҳтимолий хавф ҳақида маълум қилди[9]. Андраник Зоҳрабян қон кетиб ўлганидан кейин[1] Абажян кўп сонли душман қўшинларига қарши камерадан ёлғиз ўзи жанг қилишни давом эттирди[11]. Яқинлашиб келаётган озарбайжон аскарларини пайқагач, қўлларини кўтариб, уларнинг эътиборини ўзига тортди ва ўзини таслим бўлгандек кўрсатди ҳамда яширинча очиқ қўл гранатасини сақлади[1].
2 нафар озарбайжон аскарига яқинлашишга рухсат берган Абажян ўзини граната билан портлатиб, ўз жонига қасд қилди. У ўз ҳаракати билан душман аскарини ўлдириши ёки яралаши мумкинми, аниқ эмас. Бундай қарорга келгач, у радио орқали қўнғироқ қилди ва сўнгги илтимос сифатида шундай деди: „Ҳеч қандай ҳолатда ҳам бу лавозимдан воз кечманг!“[1][9].
8-апрел куни икки томон ўртасида олдиндан ўзаро келишувга эришилгандан сўнг, қидирув ишлари натижасида Абажян ва Зоҳрабяннинг жасадлари топилган[12].
Дафн маросими
2016-йил 11-апрелда Абажян Ераблур ҳарбий пантеонига дафн қилинди. Дафн маросимлари Еревандаги Авлиё Иоанн Баптист черкови олдида бўлиб ўтди[13].
Арцах қаҳрамони
Абажян ўлимидан сўнг „Арцах Қаҳрамони“ энг юқори фахрий унвони ва „Олтин бургут“ ордени билан[1], катта жангларда ДҚР давлат чегарасини ҳимоя қилиш пайтида кўрсатган алоҳида жасорати учун эса[14] „Арцах Қаҳрамони“ мукофоти соҳиби бўлди, шунингдек, 19 ёшида бу унвонга эга бўлган энг ёш инсонга айланди[6][1][15].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 „"Մոնումենտցի Կյաժը"՝ Արցախի հերոս Ռոբերտ Աբաջյանը“ (арманча). Медиамах (10-май 2016-йил). Қаралди: 13-май 2016-йил.
- ↑ „"Դասամատյաններում միշտ առաջինն էր, ինչպես և կյանքում". դպրոցական հուշեր Ռոբերտ Աբաջյանի մասին“ ["Ҳе wас алwайс нумбер оне ин тҳе cласс, жуст лике ин лифе". Мемориэс оф Роберт Абажян фром счоол] (арманча). Ҳетқ.ам (12-май 2016-йил). Қаралди: 13-май 2016-йил.
- ↑ „Жуниор сергеант Роберт Абажян wас постҳумоуслй аwардед wитҳ тҳе ҳигҳест Ҳонорарй Титле оф тҳе "Ҳеро оф Арцакҳ"“. арцакҳпресс.ам (8-май 2016-йил). 2019-йил 13-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-май 2016-йил.
- ↑ 4,0 4,1 „Ռոբերտ Աբաջյանը հետմահու "Արցախի հերոս" կոչման է արժանացել“ [Роберт Абажян wас постҳумоуслй аwардед wитҳ "Ҳеро оф Арцакҳ"] (арманча). Қаралди: 13-май 2016-йил.
- ↑ Прожеcт: Суппорт оур Ҳероэс (Wайбаcк Мачине сайтида 24-декабр 2020-йил санасида архивланган), Парос
- ↑ 6,0 6,1 „20-летнему Роберту Абаджяну посмертно присвоено звание Героя Арцаха. В НКР наградили защитников родины (фото)“ (русча). Ҳетқ.ам (12-май 2016-йил). Қаралди: 15-май 2016-йил.
- ↑ „Фулл оф Лифе, Браве Ҳеро – Роберт Абажян“. иравабан.нет (24-апрел 2016-йил). Қаралди: 13-май 2016-йил.
- ↑ 8,0 8,1 Мартиросян. „Կյաժը. դրվագներ Արցախի հերոս Ռոբերտ Աբաջյանի ուսանողական կյանքից“ (арманча). Ҳетқ.ам (14-май 2016-йил). Қаралди: 16-май 2016-йил.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 Ҳарутюнян. „Сергеант Роберт Абажян, бй деcреэ оф тҳе НКР Пресидент, wас постҳумоуслй аwардед тҳе титле "Ҳеро оф Арцакҳ" анд аwардед тҳе "Голден Эагле".“. ҲайЗинвор (11-апрел 2016-йил). Қаралди: 13-май 2016-йил.
- ↑ „Армениан cаптаин дестройс танк анд дозен энемй солдиэрс, саcрифиcес ҳимселф бй элиминатинг аттаcк“. арменпресс.ам (14-апрел 2016-йил). Қаралди: 13-май 2016-йил.
- ↑ „Роберт Абажян алоне фоугҳт агаинст тҳе Энемй фор 5 ҳоурст“. Қаралди: 13-май 2016-йил.
- ↑ „Бодиэс оф тwо Дефенсе Армй солдиэрс фоунд ас а ресулт оф сеарчес“. Ереван: Арменпресс (9-апрел 2016-йил). Қаралди: 14-май 2016-йил.
- ↑ „Героя Роберта Абаджяна похоронили: он подорвал гранатой себя и нескольких врагов (ФОТО)“ (русча). 20-май 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-май 2016-йил.
- ↑ Роберт Абажиан, Солдиэр wҳо фелл он тҳе Баттлефиэлд – Ҳеро оф Арцакҳ
- ↑ „20-ամյա Ռոբերտ Աբաջյանը հետմահու ճանաչվել է Արցախի հերոս. ԼՂՀ-ում պարգեւատրել են հայրենիքի պաշտպաններին (լուսանկարներ)“ (арманча). Ҳетқ.ам. Қаралди: 13-май 2016-йил.
Ҳаволалар
- Роберт Абажян ат Финд а Граве