Robert Avakyan
Robert Petrosovich Avakyan (1932-yil 18-iyul — 2002-yil 14-iyun) — sovet rassomi, grafik boʻyicha rassom va haykaltarosh. SSSR Rassomlar uyushmasi a’zosi (1968). Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti laureati (1983).
| Robert Petrosovich Avakyan | |
|---|---|
|
| |
| Tavalludi |
18-iyul 1932-yil Shimoliy Osetiya, Orjonikidze (hozirgi Vladikavkaz) |
| Vafoti |
14-iyun 2002-yil (69 yoshda) Toshkent Oʻzbekiston |
| Fuqaroligi |
|
| Kasbi | grafik boʻyicha rassom va haykaltarosh |
| Mukofotlari | Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti laureati |
Tarjimai hol
Robert Avakyan 1932-yil 18-iyulda Shimoliy Osetiyaning Orjonikidze (hozirgi Vladikavkaz) shahrida xizmatchi oilasida dunyoga keladi. Boshlangʻich badiiy ta’limni A. S. Pushkin nomidagi shahar rassomlik badiiy maktabida olgan. 1957-yilda Orjonikidze shahar rassomlik-pedagogika bilim yurtini tugatib, Chermen qishlogʻidagi oʻrta rassomlik maktabida chizmachilik va rasm oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.
1958-1964-yillarda I.E.Repin nomidagi Leningrad davlat rassomchilik, haykaltaroshlik va arxitektura institutining rangtasvir (I.E.Repin nomidagi Sankt-Peterburg davlat akademik rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura instituti) fakultetida tahsil oladi[1]. Uning ustozlaridan biri Iosif Aleksandrovich Serebryaniy edi.
Ushbu ta’lim dargohinii tamomlagach, ish taqsimoti boʻyicha Oʻzbekistonning Qoʻqon shahriga yuboriladi. 1964-yildan Qoʻqon davlat pedagogika institutida talabalarga saboq beradi. Shahar, respublika va umumittifoq koʻrgazmalarida ishtirok etadi. Robert Avakyan 1965-1971-yillarda Qoʻqon shahar viloyat Badiiy kengashi a’zosi boʻladi. U 1966-yilda inqilob jangchilariga haykal yaratgani uchun Qoʻqon shahar komitetining faxriy yorligʻi bilan taqdirlangan.
Avakyan 1968-yilda SSSR Rassomlar uyushmasi a’zoligiga qabul qilindi, 1969-1971-yillarda Qoʻqon rassomchilik pedagogika bilim yurtida oʻquvchilarga dars berdi.
Haykaltarosh 1972-yilda oilasi bilan Toshkent shahriga koʻchib keladi. Badiiy jamgʻarmaning Haykaltaroshlik va monumental san’at kombinati va Oʻzbekiston Madaniyat vazirligining eksperimental kombinatida ishlaydi. Bir qator monumental asarlar yaratadi. Respublika va Butunittifoq koʻrgazmalarida, xalqaro haykaltaroshlik tanlovlarida faol ishtirok etadi.
Robert Petrosovich 1986-yilda “Ikar” yodgorlik haykalini yaratgani uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti laureati boʻldi[2].
Haykaltarosh 1988-yilda Ashxobodda boʻlib oʻtgan birinchi Butunittifoq tosh haykaltaroshlik simpoziumida ishtirok etadi.
1991-yildan - Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi a’zosi boʻlgan.
U 1988-2002-yillarda Toshkent, Buxoro, Nukus, Yangibozor shaharlarida yodgorlik asarlar yaratish boʻyicha faol ishlar olib boradi.
Robert Avakyan 2002-yil 14-iyunda vafot etdi. U Toshkentdagi 1-shahar qabristoniga (ushbu hudud “kommunistlar qabristoni” deb yuritilardi) dafn etilgan.
Rangtasvir musavviri boʻlishiga qaramay, uning noyob iste’dodi grafik boʻyicha asarlar yaratishda yaqqol namoyon boʻldi, Robert Avakyan, shuningdek, haykaltarosh va yodgorlik kompozisiya yaratuvchisi sifatida mashhur edi.
Adabiyotlar
- Odinnadtsataya Vsesoyuznaya Vыstavka diplomnыx rabot Studentov xudojestvennыx vuzov SSSR. Vыpusk 1964-65. Katalog // VGBIL «Iskusstvo». Moskva. I-51. 1965
- M.Mogilevskiy «Ego trud — vdoxnovenie» // Znamya Truda. 13 avgusta 1965
- Yubileynaya oblastnaya vыstavka xudojnikov Ferganskoy dolinы. Katalog // Ferg. Tip. Zak № 7497-200-67g.
- M.Novik «Pamyati pavshi budьte dostoynы» // Ferganskaya pravda. 5 maya 1967
- R.Aleksandrova «Ruki tvoryat krasotu» // Gazeta «Znamya truda». 2 iyunya 1970
- V.Tarasova «Plachь, no i gordisь!» // Ferganskaya pravda. 15 sentyabrya 1970
- I.Karaadaov «Iskusnыm reztsom» // Ferganskaya pravda. 1 oktyabrya 1970
- Anons otkrыtiya pamyatnika // Ferganskaya pravda. 1 dekabrya 1970
- V.Petrenko «Vayatelь, sыn trex materey» // Ferganskaya pravda. 6 fevralya 1971
- L.Vladimirova «Neftyanikam posvyaщaetsya» (statьya ob otkrыtii Novogo korpusa Neftyanogo texnikuma. Mozaichnoe panno) // Znamya truda. 16 oktyabrya 1971
- Dvorets Aviastroiteley v Tashkente // Stroitelьstvo i arxitektura Uzbekistana № 2, 1981
- L.Ivanov «Vsex janrov svet» // Ferganskaya pravda. 16 noyabrya 1971
- V.Kuznetsova «Otkrыtie novogo Doma kino v Tashkente» // Sovetskaya kulьtura. 11 iyunya 1982
- Skulьptura respublik Sredney Azii i Kazaxstana. Katalog vыstavki // Sovetskiy xudojnik. Moskva. 1982
- Robert Petrosovich Avakyan. Skulьptura, jivopisь, risunok, akvarelь, pastelь. Katalog // GP TPPO «Matbuot». Tashkent. 19 marta 1983
- O.Apuxtin «Duet xudojnikov» // Vecherniy Tashkent. 11 aprelya 1983
- F.Maksumova «Dыxanie jizni» // Tashkentskaya pravda. 19 aprelya 1983
- A.Ivanova «Svoe slovo v iskusstve» // Udarnik. 13 maya 1983
- V.Burakin, I.Israilov, P.Zaxidov «Ustremlennыy v nebo» // Pravda Vostoka. 25 oktyabrya 1983
- S otchetom pered zemlyakami // Sotsialisticheskaya Osetiya. 28 iyunya 1985
- I.Konstantinova «…i techet reka» // Molodoy kommunist. 6 iyulya 1985
- E.Ernazarov «Ne prishedshim s poley voynы» // Tashkentskaya pravda. 10 maya 1985
- N.Kokorina «V tvorcheskom poiske» // Komsomolets Uzbekistana. 11 iyunya 1985
- Anons vыstavki // Rastdzinad. 9 iyulya 1985
- A.Dzantiev «Jivaya pravda jizni» // Sotsialisticheskaya Osetiya. 14 iyulya 1985
- Pyatыy Vsesoyuznыy smotr luchshix arxitekturnыx proizvedeniy 1985 goda // Arxitektura i stroitelьstvo Uzbekistana № 12 1986
- O.Apuxtin "Meorial «Pobeda» // Vecherniy Tashkent. 16 fevralya 1986
- O.Apuxtin «Garmoniya form» // Tashkentskaya pravda. 25 iyulya 1986
- 3-ya Respublikanskaya vыstavka. Skulьptura. Katalog // GP TPPO «Matbuot». Tashkent. 25 noyabrya 1986
- E.Grishin «Ashxabadskiy park skulьpturы» // Vecherniy Ashxabad. 29 noyabrya 1988
- Vsesoyuznыy simpozium skulьpturы «Ashxabad 88». Katalog // Ashxabad, 1988
- A.Tanxelьson «Prikosnovenie k tainstvu. Rezets i kistь Roberta Avakyana» // Narodnoe slovo. 13 avgusta 1995
- Robert Avakyan. Yubileynaya vыstavka. Katalog // Asgard-design, 2002