Robin Skynner
Робин Скйннер (1922-йил 16-августда Корнуоллда — 2000-йил 24-сентябрда Ислингтон, Лондонда)[1] психиатрик олим ва руҳий касалликларни даволашда инноватор эди.
Иккинчи жаҳон уруши пайтида ёш йигит сифатида Скйннер Қироллик ҳаво кучларининг (РАФ) учувчиси бўлиб, у Мосқуито эгизак двигателли қирувчи бомбардимончи самолётини бошқарган ва у иштирок этиши керак бўлган ҳалокат уни психиатрияга жалб қилган. Гуруҳларни таҳлил қилиш бўйича ўқитилган, болалар психиатри ва оилавий терапевт сифатида ишлаган, у ушбу терапевтик режимда гуруҳ-таҳлил тамойилларини қўллаган. У иқтидорли ўқитувчи ва шахслар, гуруҳлар, оилалар, жуфтликлар ва муассасалар билан психотерапия бўйича амалиётчи эди. У сермаҳсул ёзувчи ҳам эди.
Ёшлик йиллари
1922-йил 16-августда Сент-Остел, Корнуолл штатидаги Чарлстаун шаҳрида туғилган Скйннер беш ўғилнинг энг каттаси эди. У Сент-Аустелл округи мактабида ва Блунделл мактабида таҳсил олган, шундан сўнг 18 ёшида у Қироллик ҳаво кучларида кўнгилли бўлиб хизмат қилган ва бўлажак бомбардимончи учувчи сифатида танланган. У иштирок этиши керак бўлган ҳалокат ва қирғин унга салбий таъсир кўрсатди, бу турли мураккаб сабабларга кўра уни психиатрияга якуний касб сифатида жалб қилди.
Фаолияти
РАФ хизматидан демобилизация қилингандан сўнг, Скйннер Университет коллежи касалхонасига талаба сифатида рўйхатдан ўтди ва 1952-йилда МБ, БС (Лонд) малакасини олди. Кейин у психиатрик машғулотларни бошлади. 1957-йилда у „Психологик тиббиёт“ дипломини олди. 1971-йилда у МРCПсйч этиб сайланди, 1976-йилда ФРCПсйчни давом эттирди. У кетма-кет Wоодберрй Доwн болаларга ёрдам бериш бўлими директори, Қиролича Елизавета болалар касалхонасининг мас’ул шифокори, Психиатрия институтида психотерапия бўйича катта мураббий ва Маудслей касалхонасида фахрий маслаҳатчи бўлган.
Доктор Фоулкес, психоаналитик ва психиатр, Британиядаги гуруҳ таҳлилининг асосчиларидан бири бўлиб, Фоулкеснинг Бирмингемдаги Нортҳфиэлд касалхонасида уруш қурбонларини даволашидан келиб чиққан гуруҳ ёндашувига асос солди. Фоулкес кашшоф бўлган ва тезда руҳий саломатлик билан оғриган беморларга муносабатни ўзгартиришни хоҳлайдиган бошқаларнинг эътиборини тортди. Скйннерни Фоулкес ва куч тўплаётган терапевтик жамоа ҳаракатининг дастлабки босқичлари қизиқтирди. У Фоулкеснинг шогирди, кейинроқ эса гуруҳдаги беморига айланди. Робин Скйннер ўзи даволанишга муҳтожлигини осонгина тан олади.
1959-йилда доктор Фоулкеснинг шогирдлари билан биргаликда Скйннер гуруҳ, оилавий ва никоҳ терапиясига ихтисослашган Гроуп Аналйтиc Праcтиcе компаниясига асос солди. Гуруҳ терапияси бўйича ўқитишнинг аниқ мақсади учун Гуруҳларни таҳлил қилиш институтининг пайдо бўлиши мантиқий ривожланиш бўлди. Бироқ, 1977-йилда Оила терапияси институтига асос солган ва кейинги икки йил давомида унга раҳбарлик қилади.
Кейинчалик Скйннер Лондоннинг Шарқий Энддаги энг камбағал туманларидан тортиб хусусий амалиётгача бўлган жуда кенг ижтимоий-иқтисодий мақомга эга бўлган катталар ва болалар билан ишлади. Унинг асосий қизиқиши жисмоний шахслар, гуруҳлар, оилалар, жуфтликлар ва муассасалар билан психотерапия амалиёти ва ўргатиш эди. У муваффақиятли эгаллаган муҳим лавозимлар Психиатрия институтида катта ўқитувчи (психотерапия), Бетҳлем Роял ва Маудслей касалхонасида фахрий ёрдамчи маслаҳатчи психиатр ва Лондондаги Қиролича Елизавета болалар касалхонасида психиатрия бўлимига мас’ул шифокор эди.
Оилавий ҳаёти
Скйннер икки марта оила қурди: 1948-йилдан 1959-йилгача Жералдин Фолейга; кейин, 1959-йилда у 1987-йилда вафот этган Пруденс Фаwcеттга уйланди.
Ўлими
У Лондоннинг Ҳайгейт қабристонида Пруденс ёнида дафн этилган. Унинг бир ўғли, бир қизи ва тўрт невараси қолган.
Терапевтик усуллар
Скйннер оилавий терапиянинг учта асосий тамойилини таъкидлади:
- Оила ичидаги мулоқотни осонлаштиришнинг аҳамияти.
- Аниқ ҳокимият тузилиши ёки оилавий иэрархияга бўлган эҳтиёж.
- Оилавий муаммоларда индивидуал ривожланиш ҳаёт босқичларининг марказийлиги[2].
У ўтказиш ва қарама- қарши ўтказмаларни терапевтик воситалар сифатида ишлатиб, тартиб ва равшанликни ошириш учун оилавий ҳокимият тузилмаларини ўзгартиришга ҳаракат қилди ва прогнозлар ташувчисининг айби ва ҳуқуқбузарлигидан қочиш учун психологик прогнозларни қайтариб олишни рағбатлантирди[3].
Ишлари
Китоблари
- Бир тана: алоҳида шахслар, оила ва никоҳ психотерапияси тамойиллари (1976)
- Оилалар билан тадқиқотлар: Гуруҳ таҳлили ва оилавий терапия (1987)
- Институтлар ва улардан қандай омон қолиш мумкин: руҳий саломатлик бўйича тренинг ва маслаҳат (1989)
- Оила масалалари (1995)
- Оилалар ва улардан қандай омон қолиш керак (1983)
- Ҳаёт ва ундан қандай омон қолиш керак .
Мақолалари
- Скйннер, АC (1984). Гуруҳ таҳлили ва оилавий терапия. Гуруҳ психотерапиясининг халқаро журнали; 34: 215-224.
Манбалар
- ↑ Счлапоберскй, Жоҳн. „Обитуарй: Робин Скйннер“. Тҳе Гуардиан (28-сентабр 2000-йил). Қаралди: 18-июл 2015-йил.
- ↑ Д. Cапуззи, Фоундатионс оф Cоуплес, Марриаге, анд Фамилй Cоунселлинг (2015) п. 134
- ↑ С. Стеwарт, Мастеринг Ресистанcе (1983) п. 15-17