Ziyosfera

Robot changyutkich

Файл:Роомба3г.жпг
Роомба 500 серияли робот чангюткич

Робот чангюткич – бу минимал ёки ҳеч қандай одам аралашувисиз биноларни автоматик тозалаш учун мўлжалланган чангюткич. Робот чангюткич маконда мустақил ҳаракат қилиш ва йўналтириш қобилиятига эга бўлиши керак, бунинг учун у аккумулятор, ғилдирак ҳаракатлантирувчилар, навигация сенсорлари ва бошқарув микроконтроллери билан жиҳозланган. Маиший роботлар ва ақлли уй учун ақлли маиший техника синфига тегишли.

2000-йилларнинг бошидан бери кўплаб компаниялар Элеcтролух Трилобите каби “робот чангюткичлар” ишлаб чиқармоқда, масалан, Роомба, Самсунг Навибот[1], Оками ва бошқалар.

Тавсифи

Замонавий қурилма кўпинча диаметри 28-35 см ва баландлиги 9-13 см бўлган дискдир. Роботнинг олд қисмида одатда “бампер” – катта контакт сенсори, унинг ёрдамида робот тўсиқлар билан тўқнашувни аниқлайди. “Бампер” ичида одатда контакциз тўсиқларни аниқлаш датчиклари (инфрақизил манба ва акс эттирилган сигнал магнитудаси ўлчагичдан иборат).

Роботнинг пастки қисмидан зарядлаш учун контактлари бўлган зарядлаш базаси

Ишлаш учун робот чангюткич ички батареялардан (Ни-МҲ, Ли-ион ва ЛиФеПо4[2]) фойдаланади ва махсус модул – “Базалар”дан мунтазам равишда зарядлашни талаб қилади (кўпинча роботда қўлда зарядлаш учун розетка ҳам мавжуд – лекин бу хусусият одатда ишлатилмайди). Аксарият моделлар мустақил равишда “База”ни топиши ва тозалаш тугагандан сўнг унга уланиши мумкин. Зарядлаш тахминан 2-5 соат давом этади (батареяларнинг тури ва ҳажмига қараб).

Тозалаш вақтида робот берилган сиртда мустақил равишда ҳаракатланиб, ундан қолдиқларни олиб ташлайди. Йўлда тўсиққа дуч келган робот махсус алгоритмлар асосида уни қандай енгиш ҳақида қарор қабул қилади.

Роботик чангюткичлар одатда паст баландликда, тўшак ёки бошқа мебел остига сиғадиган даражада паст бўлади. Агар робот чангюткич унинг тиқилиб қолганини аниқласа, у ҳаракатни тўхтатади ва эгасига унинг ўрнини аниқлашга ёрдам бериш учун сигнал беради. Кўпинча тиқилиб қолишнинг сабаби симлар ёки ерга сочилган нарсалар бўлиб, улар роботнинг чўткаларига ўралган ва уларни тўсиб қўяди.

Моделга қараб, пакетда тозаланган майдонни ҳимоя қилиш имконини берувчи “Виртуал девор” (ёки магнит лента) ҳам бўлиши мумкин.

Зинадан йиқилишдан ҳимоя қилиш учун одатда роботнинг пастки қисмига ғилдираклар яқинида 4 ёки 6 та контакциз датчиклар (инфрақизил нурланиш манбаи ва акс эттирилган сигнал ўлчагичдан иборат) ўрнатилади, улар пастга йўналтирилади ва ғилдираклар ёнида жойлашган. Бу сенсорларнинг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда, роботлар қора юзаларни (кўпинча резина гиламчаларни) енгиб бўлмайдиган тўсиқ сифатида қабул қиладилар (уларнинг олдида тубсизлик бор деб ўйлашади).

Агар уйда зинапоялар бўлмаса, у ҳолда сиз зинапоядан огоҳлантирувчи датчикларни оқ қоғоз билан ёпиштиришингиз мумкин, кейин робот чангюткич ҳатто қоронғи пол қопламаларини ҳам тозалашга қодир бўлади.

Таснифлаш

Тозалаш тури бўйича замонавий робот чангюткичларни шартли равишда қуйидаги тоифаларга бўлиш мумкин:

  • фақат ассимиляция қувватидан фойдаланиш – қоида тариқасида, бу энг арзон ва ихчам моделлар. Пастки қисмида тор тирқиш мавжуд бўлиб, у орқали ахлат чанг йиғувчига сўрилади. Жуда заиф ассимиляция қувватини ҳисобга олган ҳолда (электр тармоғидан ишлайдиган тўлиқ қувватли чангюткичлар билан солиштирганда), уларнинг асосий мақсади чанг, жун ва текис юзалардан енгил қолдиқларни йиғишдир.
  • ассимиляция қуввати ва турбо чўтка ёрдамида – бу моделларнинг пастки қисмида юқори тезликда айланадиган битта чўткаси бор (камдан-кам ҳолларда иккита мустақил бўлиб, “В” ҳарфи кўринишидаги шаклни ҳосил қилади), улар чангни чанг йиғувчига супуриб ташлайди. Шу билан бирга, турбо чўтка учун тешик орқали ҳаво сўрилади – бу турбо чўтка томонидан яратилган чанг булутини тўплаш имконини беради. Бу роботлар текис юзадан деярли ҳар қандай ахлатни йиғишга, гиламнинг юқори қатламини тозалашга қодир.
  • ассимиляция қуввати ва эр-хотин турбо чўткаси ёрдамида – бу моделлар пастки қисмида бир-бирига яқин жойлашган, қарама-қарши йўналишда юқори тезликда айланадиган иккита чўткага эга. Бир чўтка чанг йиғувчига ахлатни супуриш учун мўлжалланган, иккинчиси (одатда резина пичоқлардан иборат) гилам қозиқларини кўтариш учун мўлжалланган. Гиламларни янада самарали тозалаш учун чўткалар билан блок одатда ўрнатилмайди ва ўз тортишиш кучи остида вертикал ҳаракатланиши мумкин – бу робот гиламларда ҳаракатланаётганда чўткалар робот ғилдираклари даражасидан пастга тушишига имкон беради. Шу билан бирга, ҳаво турбо чўтка учун тешик орқали ёки қўшимча тешик орқали сўрилади.
  • нам жило – роботнинг пастки қисмига микрофибер мато бириктирилган, у сув идишидан капилляр тизим ёрдамида доимо намланади (баъзи моделларда намлик бевосита полга сув сепилади). Бундай роботларни ишлатишдан олдин қуруқ тозалашни амалга ошириш керак (акс ҳолда “лой доғлари” қолади). Одатда алоҳида қурилма сифатида эмас, балки юқорида санаб ўтилган тоифадаги моделлар учун алмаштириладиган бирликлар сифатида амалга оширилади.
  • қуруқ полни силлиқлаш машинаси – бундай роботларда ассимиляция тизими мавжуд эмаслигини ҳисобга олсак, уларни чангюткич роботлари деб аташ мутлақо тўғри эмас (муқобил ном кўпинча ишлатилади: “робо-моп”). Роботнинг пастки қисмига микрофибер мато ёпиштирилган бўлиб, у билан робот полни “тўғрилайди”. Агар роботда махсус ҳаракат алгоритми мавжуд бўлса, у ҳолда робот ўзининг олдидаги барча ахлатларни (масалан, Браава роботи каби) "ташади". Акс ҳолда, ахлат хонанинг ўртасидан бурчакларга олиб борилади (латтанинг ўзида жойлашган қисмини ҳисобга олмаганда). Одатда тозалашни бошлашдан олдин матони намлашга рухсат берилади – шу тарзда сиз нам полни тозалаш функсиясини кичик майдонда олишингиз мумкин (полни намлаш учун намликни беҳуда сарфлайди, мато жуда тез қурийди). Эслатма: Қуруқ ер функсияси кўпчилик робот чангюткичларда мавжуд, аммо уларда чангни сўриш тизими мавжудлиги сабабли паркет юзаларида қуруқ тозалаш сифатини яхшилаш, шунингдек, микрофибер мато ишлатилади.
  • ювиш роботи – ўзига хос хусусият – бу сиртни бакдан сув билан намлаш ва кейинчалик ҳосил бўлган ахлоқсизликни алоҳида идишда йиғиш. Бозорда ушбу тоифадаги бир нечта моделлар мавжуд бўлиб, улар роботларга техник хизмат кўрсатишнинг анча мураккаб ва узоқ жараёнларни талаб қилади.

Қурилма бошқаруви

Моделга қараб тозалашни қуйидаги усуллар билан бошлаш мумкин:

  • роботнинг юқори панелида жойлашган тугмалар ёрдамида.
  • Инфрақизил (ёки радио) масофадан бошқариш пултидан фойдаланиш (баъзи моделларда қўлда бошқариш ва/ёки созлаш ҳам мавжуд) қурилмани масофадан туриб ишга туширишга имкон беради, бу ногиронлар учун фойдали бўлиши мумкин.
  • зарядлаш базасидаги тугмалар ёрдамида.
  • мобил илова ёрдамида. Иловада сиз одатда режимларни ўрнатишингиз мумкин: бутун квартирани тозалаш, маълум бир ҳудудни тозалаш, режалаштирилган тозалаш.

Текшириш усулидан қатъий назар, баъзи моделлар режалаштирилган тозалашни бошлаш функсиясига эга. Фойдаланувчи кундалик тозалаш вақтини олдиндан дастурлайди (баъзи моделларда сиз мураккаб жадвални ўрнатишингиз мумкин, масалан: ҳафтанинг фақат маълум кунларида ва турли вақтларда тозалаш). Роботнинг ўзи белгиланган вақтда ёқилади ва тозалашни бошлайди. Батареялар деярли тўлиқ зарядсизлангандан сўнг, робот мустақил равишда “База”ни топади ва зарядлаш учун унга уланади. Бу функсия уйда кўпинча ҳеч ким йўқ бўлганда ва яқин атрофда ишлайдиган чангюткичнинг овози сизни безовта қилганда фойдалидир. Бундай ҳолда, эгаси учун робот чангюткич билан тозалаш эътиборга олинмайди.

Тозалаш

Бир ёки бир нечта тозалаш тугагандан сўнг, эгаси робот чангюткичнинг чанг идишини бўшатиши керак (баъзи моделларда катта ҳажмли чанг идиши “Асосий”да жойлашган ва робот унга ўзи ахлатни ташлайди). Чанг йиғувчини тозалаш частотаси унинг ҳажмига, тозаланган сиртнинг тозалиги ва майдонига боғлиқ. Чанг йиғувчини тозалашдан ташқари, чўткаларни вақти-вақти билан сочлар ва уларга ўралган жундан тозалаш керак (шунинг учун жуда кўп тўкилган уй ҳайвонлари эгаларига турбо чўткаси бўлмаган чангюткичлар ёки сочни йиғиш учун махсус чўткалар билан фойдаланиш тавсия этилади).

Робот чангюткичнинг 45 дақиқа давомида ҳаракатини акс эттирувчи узоқ экспозицияли фотосурат

Кўпчилик робот чангюткичлар ўз навбатида алгоритмлардан бирини танлаб, тасодифий маршрутдан фойдаланадилар: тўғри чизиқ ҳаракати, зигзаг ҳаракати, спирал ҳаракат, деворлар бўйлаб ҳаракатланиш, ихтиёрий бурчак остида айланиш. Ушбу алгоритм барча хоналар тозалаш охирида тозаланишига кафолат бермайди ва битта хона ичида тозаланмаган жойлар қолмаслигига кафолат бермайди. Бироқ кундалик узоқ муддатли тозалаш билан, тозаланмаган жойларнинг қолган эҳтимоли нолга интилади.

Мавжуд аксессуарлари

Сарф материалларидан ташқари, ишлаб чиқарувчи одатда робот чангюткич учун қуйидаги аксессуарларни қўшимча равишда сотиб олишга имкон беради:

  • Сочни йиғиш учун махсус чўтка – уй ҳайвонлари сочларини йиғиш учун кўпроқ мос келадиган махсус чўтка; Оддий чўткадан фарқли ўлароқ, у чўткаларни ўз ичига олмайди (бу чўткага ўралган жун миқдорини сезиларли даражада камайтиради).
  • Масофадан бошқариш пулти – робот чангюткични масофадан бошқариш учун; Кўпинча комплектга киритилади.
  • Режалаштирувчи – робот чангюткични жадвал бўйича дастурлаш қобилияти; Одатда роботнинг консолига ёки “Асосий”га бирлаштирилган.
  • Виртуал девор ёки ҳаракатни чекловчи одатда махсус эмитент бўлиб, у инфрақизил нурдан фойдаланиб, чангюткични ҳайдамаслиги керак бўлган турли шаклларнинг кўринмас зонасини яратади. Баъзан, инфрақизил нур ўрнига, магнит лента ишлатилади, полга ёпиштирилади. Робот чангюткичнинг тозалаш майдонини чеклаш учун ишлатилади; Кўпинча, тўплам аллақачон 1 деворни ўз ичига олади, лекин робот ишлаши мумкин бўлган ишлатилган деворлар сони одатда чекланмайди.
  • Ҳаракат координатори – робот чангюткич томонидан кетма-кет тозалаш учун ҳудудларни ажратиш учун ишлатилади;
  • Каттароқ қувват манбаи – Робот чангюткич учун катта қувватли батареялар, бу қурилманинг бир зарядда узоқроқ ишлашига имкон беради.
  • Нам тозалаш мосламаси – роботга нам полни парлатувчи функсияларни бажаришга имкон берувчи қўшимча элементлар. Одатда сув идишидан (ахлат идиши ўрнига ўрнатилади) ва микрофибер матолардан иборат. Нам тозалаш мосламаси бўлган чангюткичнинг одатий намунаси – ПВCР 0726W.

Манбалар

  1. ↑ „Обзор робота-пылесоса Самсунг Навибот“. 2011-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 7-июл.
  2. ↑ „МЕ770 Стйле Усер Мануал — Энглиш“. 2017-йил 26-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 25-апрел.

3. "10 Бенефиц оф Оwнинг а Робот Ваcуум 2020". Бест Робот Ваcуумс 2020. 2019-12-16.

4. Инвентион оф Роботиc Ваcуум Cлеанерс". Ваcуум Cлеанер Ҳисторй. Ретриэвед 2018-03-05.

5. Ҳеинлеин, Роберт А (1957). Тҳе Доор инто Суммер. Неw Ёрк: Сигнет. пп. 20–21.

6. Беннетт, Бриан. "Wҳй аре иРобот'с неw Роомбас со дамн эхпенсиве?". CНЕТ. Ретриэвед 2020-05-17.

7. "Неато ХВ-11 роботиc ваcуум ревиэw". Энгадгет. Аугуст 24, 2010.

8. "Делухе бранд Дйсон cреатес иц фирст робот ваcуум, тҳе 360 Эе". 2014-09-04.

9. "иРобот Брингс Висуал Маппинг анд Навигатион то тҳе Роомба 980". ИЭЭЭ Спеcтрум: Течнологй, Энгинеэринг, анд Сcиэнcе Неwс. 16 Сеп 2015.

10. Жонес, Андй. "10 бест робот ваcуум cлеанерс – ҳоw то пиcк бетwеэн Дйсон анд Эурека". инеwс.cо.ук.

11. “Амазон.cом - Неато ХВ-11 Алл Флоор Роботиc Ваcуум Сйстем - Ҳоусеҳолд Роботиc Ваcуумс”. www.амазон.cом.

12. Солон, Оливиа (2016-08-15). “Роомба cреатор респондс то репорц оф 'поопоcалйпсе': 'Wе сеэ тҳис а лот”. Тҳе Гуардиан. ИССН 0261-3077 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Robot_changyutkich" dan olindi