'Włодзимиэрз Роман Афтаназй', Роман Афтанозй номи билан машҳур (1914-йил 2-апрел Морсзйн (Лвов вилояти) — 2004-йил 7-июн Wроcłаw, Полша) — Полшалик тарихчи ва кутубхоначи. Полша шарқий чегараларида аҳоли яшаш пунктларининг тарихи (1991-1997) асари муаллифи. Инфлантй Воэводешип минтақаларида мавжуд бўлган кўплаб мулклар ва тарихий турар жойлар маданий меросини рўйхатга олиш ва тавсифлаш бўйича иш олиб борган.

Роман Афтаназй
Таваллуди 2-апрел 1914-йил
Украина
Вафоти 7-июн 2004-йил(2004-06-07)
(90 ёшда)
Полша
Фуқаролиги Поляк
Роман Афтаназйга аталган эсдалик белгиси

Таржимаи ҳоли

Роман Афтаназй темир йўл ҳодими бўлиб ишлаган Жан ва унинг рафиқаси Краśник оиласига таваллуд топган.

Асл фамилияси Афтаназиw бўлган[1][2]. Ўзининг бошланғич таълимини ҳозирги Украина Лвив вилояти бўлган Морсзйн шаҳрида тугатганидан сўнг, Роман Афтаназй 1935-йилда Стрйждаги Маршал Жозеф Пилсудски давлат ўрта мактабида ўқиган[3]. Ўша йили Лвивдаги Жан Казимиэрз университети тарихни ўрганишни бошлаган. Унинг таълим олиши маълум муддат Иккинчи жаҳон уруши бошлангани сабаб тўхтаб қолган. Шунга қарамай, Роман Афтаназй Лвов университети тасарруфида, ер остида яширин тадқиқотлар дастурида қатнашган ва 1942-йилда дипломини ишини тугатган[4]. Унинг тарих бўйича магистрлик даражасини олиши 1946-йилгача чўзилган, шундан сўнг Вроцлав университетининг гуманитар фанлар факултети томонидан Станисłаw Łэмпиcки раҳбарлигида урушдан олдин ёзган Полша 1807-1815-йиллардаги Конгрессда мактаб таълими (Счоолинг ин Cонгресс Поланд 1807-1815) номли диссертация учун расмий равишда берилган[4].

1940-йил январ ойидан бошлаб Роман Афтаназй дастлаб Морсзйн Спа маъмуриятида оффисдан ташқаридаги вазифаларда ишлаган, аммо кейинчалик офис вазифасини ўз зиммасига олган. 1944-йил апрел ойидан бошлаб Роман Лвивдаги Миллий Оссолинеум институти кутубхонасида, дастлаб кўнгилли сифатида, шу йилнинг август ойидан бошлаб тўлиқ ставкада кутубхоначи сифатида ишлашни бошлаган. 1944-йилнинг баҳорида кутубхонадаги тўпламларни душман бомбардимонидан ҳимоя чораси сифатида тўпламлаэрни Лвивдаги Доминик черковининг криптасига ўтказишида иштирок этди[5].

1945-йил январ ойида Лвивдаги полша аҳолисига қарши этник тозалаш аксияси доирасида Советга қарши ҳаракат қилишда айбланиб, ҳибсга олинган. Май ойида сўроқ қиолинганидан сўнг озодликка чиқарилган ва кутубхонадаги лавозимга қайтишга муваффақ бўлган[6][7].

Роман Афтаназй 1946-йил апрел ойида Полша ва Украина ССР ўртасидаги аҳоли алмашинуви доирасида Лвивдан чиқиб, Вроcлавга кўчиб ўтган. 1946-йил июн ойидан бошлаб университет кутубхонасида ишлашни бошлаган. 1946-йил июл ойида Роман Полшага берилган Оссолинеум коллексияларининг буюмларини, шунингдек Лвив ва Киев бошқа музейларнинг коллексияларини қабул қилиш учун Прземислга кетган делегациянинг аъзоси бўлган. Роман 1947-йил март ойида ҳам шунга ўхшаш лойиҳада қатнашган[8]. 1948-йил май ойида Роман Полша давлат кутубхонаси биринчи даражасига кириш имкониятини олиш учун имтиҳон топширган ҳамда 1948-йил июн ойидан бошлаб у Оссолинеум институтида ва унинг Wроcłаwдаги ЗНиО кутубхонасид ишлашни бошлаган, расмий равишда ўша йилнинг октябр ойига қадар университет кутубхонада фаолият юритган[9].

Роман Афтаназй 1949-йил январ ойида ЗНиО кутубхонасининг кураторлигига тайинланган. 1949-йил апрел ойидан бошлаб у тўпламларни сотиб олиниши бошқарди, бу лавозим 1981-йил ноябргача иш олиб борган. Романнинг мақсади 1939-йилдаги нодир асарларни ва нашрларни тўплашни бўлган ва у бу мақсадига 1970-йилда эриш олган. Ушбу тўпланган тўпламлар сабаб Оссолинеум кутубхонасининг мавқеи Полша Миллий кутубхонанинг, Народоwа кутубхонаси ва Жагиэллониан кутубхонаси Жагиэллоńска кутубхонасининг тўпламларига тенглаштирди[10].

Роман Афтаназй тўплаган тўпламлари ҳозирда Вроклавадаги ЗНиО кутубхонасининг „Манускрип ва график кабинетида“ сақланади[11].

Морсзйн Спа шаҳридаги мармор саройи.

Манбалар

  1. ↑ Маcиэж Матwижów „Włодзимиэрз Роман Афтаназй (1914-2004). Сзкиc биографиcзнй“, . Кустосз и самотник (пл). Wроcłаw: Оссолинеум, 2017 — 13, 14-бет. 
  2. ↑ Тадеусз Эпсзтеин, Ниэзнане фактй з биографии Романа Афтаназего (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-09-11 санасида архивланган), Студиа з Дзиэжów Росжи и Эуропй Śродкоwо-Wсчодниэж.
  3. ↑ Маcиэж Матwижów
  4. ↑ 4,0 4,1 Маcиэж Матwижów, п.15
  5. ↑ Маcиэж Матwижów, п.16
  6. ↑ Маcиэж Матwижów, п.18
  7. ↑ Маcиэж Матwижów, п.19
  8. ↑ Маcиэж Матwижów, пагес 20-22
  9. ↑ Маcиэж Матwижów, п.22
  10. ↑ Маcиэж Матwижów, пагес 22-23, 28
  11. ↑ Маcиэж Матwижów, п.66

Ҳаволалар