Ziyosfera

Roman Kupchinskiy

Roman Grigorovich Kupchinskiy (ukraincha: Roman Grigorovich Kupchinsьkiy; 1894-yil 24-sentyabr Rozgadiv[1] – 1976-yil 10-iyun[2] Ossining) – ukrainalik shoir, yozuvchi va jurnalist.

Faoliyati

Roman Kupchinskiy Rozgadiv qishlogʻida tugʻilgan[1]. 1896-yilda oilasi bilan birga Kadlubiska qishlogʻiga koʻchib oʻtgan, chunki otasi cherkov ruhoniysi boʻlgan[3]. 1911-yildan gimnaziyada oʻqigan va 1913-yilda Przemyśl tumanidagi oʻrta maktabni tugatgan[4]. Keyinchalik 1914-yilgacha Lvovdagi yunon katolik diniy seminariyasida tahsil olgan[5].

Urush davrida

Birinchi jahon urushi boshida Ukraina legionida koʻngilli sifatida xizmat qilgan[6]. Bu yerda madaniyat va maorifni tashkil etish, varaqalar va jurnallar chiqarish bilan shugʻullangan. 1915-yildan Levko Lepkiy (Levko Silvestrovich Lepkiy; 1888–1971), Antin Lototskiy (Antin Lvovich Lototskiy; 1881–1949) va Stepan Charnetskiy (Charnet189) bilan Ukraina legioni matbuot boʻlimi muharriri.

Uning birinchi sheʼri 1915-yilda Venadagi The Herald of the Zeitschrift Der Herold der Union für die Befreiung der Ukraine jurnalida nashr etilgan[7]. 1918-yilga kelib porushchik unvoni bilan harbiy xizmatda polk adyutanti darajasiga koʻtarilgan va koʻplab qoʻshiqlar yozib, bastalagan. 1919-yilda Gʻarbiy Ukraina Xalq Respublikasi Galisiya armiyasining askari va 1920-yil iyul oyida harbiy asir sifatida Tuchola shahrida interniratsiya qilingan[8].

Urushdan keyingi davrda

1921-yil fevral oyida ozodlikka chiqqandan soʻng, 1921-yildan 1922-yilgacha Vena universitetida[9] va 1922-yildan 1924-yilgacha Lvovdagi Maxfiy Ukraina universitetida falsafa boʻyicha tahsil olgan. Bu yerda sobiq oʻrtoqlari va rassomlar, jumladan Pavlo Kovshun (Pavlo Maksimovich Kovjun; 1896—1939) bilan birgalikda Mitussa rassomlar guruhini tuzgan[10] va Mitussa gazetasi tahririyat hay’ati aʼzosi boʻlgan.

Shuningdek, 1921-yildan 1939-yilgacha Lvov „Chervona kalina“ nashriyot kooperativining hammuassisi va muharriri boʻlgan. 1924—1939-yillarda Dilo gazetasi muharriri[11], 1933-1939-yillarda esa Lvovdagi I. Franko nomidagi yozuvchilar va jurnalistlar jamiyati raisi. Ikkinchi jahon urushi paytida Krakovda yashagan va Ukraina nashriyotida ishlagan.

Urush tugagach, avval Myunxenga[12], u yerdan 1949-yilda AQShga koʻchib oʻtgan. Nyu-Yorkda „Svoboda“ gazetasining „Kun javoblari“ ruknini boshqargan va 1952-yilda hammuallif va 1958-yildan 1960-yilgacha Amerikadagi Ukraina Jurnalistlari Ittifoqining raisi[13]. Nyu-Yorkning Ossining qishlogʻida uzoq davom etgan kasallikdan soʻng 81 yoshida vafot etgan va Nyu-Jersey shtati South Bound Brook shahridagi St. Andrew qabristoniga dafn qilingan.

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Tarnavsʹka, Marta. Ukrainian Literature in English, 1966-1979: An Annotated Bibliography (en). Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, 2010 — 248-bet. ISBN 978-1-894865-11-1. Qaraldi: 2024-yil 19-mart. 
  2. ↑ „Kupchynsky, Roman“. www.encyclopediaofukraine.com. Qaraldi: 2024-yil 19-mart.
  3. ↑ Іrina. „Kupchinsьkiy Roman“ (uk). Ternopіlьsьka oblasna bіblіoteka dlya molodі (2021-yil 25-yanvar).
  4. ↑ Vony proslavyly nash kraĭ: bibliohrafichnyĭ posibnyk (uk). Pidruchnyky & posibnyky, 2002 — 56-bet. ISBN 978-966-562-690-9. Qaraldi: 2024-yil 19-mart. 
  5. ↑ Zbіrnik pratsь Naukovo-doslіdnogo tsentru perіodiki (uk). Naukovo-doslіdniy tsentr perіodiki, 1995 — 340-bet. Qaraldi: 2024-yil 19-mart. 
  6. ↑ „Roman Kupchinsьkiy: bіografіya ta tvorchіstь spіvtsya slavi sіchovix strіlьtsіv“ (uk). Stojari (2022-yil 29-sentyabr). Qaraldi: 2024-yil 19-mart.
  7. ↑ Lyt͡sari ridnoho krai͡u (uk). Vydavnycho-polihrafichne t-vo "Vik", 2007 — 171-bet. ISBN 978-966-550-129-9. Qaraldi: 2024-yil 19-mart. 
  8. ↑ „KUPChINSЬKIY ROMAN GRIGOROVICh“. resource.history.org.ua. Qaraldi: 2024-yil 12-mart.
  9. ↑ Bodnaruk, Ivan. Miz︠h︡ dvoma svitamy: vybrani statti pro ukraïnsʹkykh pysʹmennykiv (uk). Ukraïnsʹkyĭ kulʹturolohichnyĭ t︠s︡entr, 1996 — 63-bet. Qaraldi: 2024-yil 19-mart. 
  10. ↑ „Lіteratura v Zaxіdnіy Ukraїnі (do 1939 roku) - Ukraїnsьka lіteratura za mejami Ukraїni - Suchasna ukraїnsьka lіteratura“ (uk-UA). Ukraїnsьka lіteratura. Qaraldi: 2024-yil 19-mart.
  11. ↑ Vіsnik Jitomirsьkogo derjavnogo unіversitetu іmenі Іvana Franka (uk). Redaktsіyno-vidavnichiy vіddіl Jitomirsьkogo derjavnogo unіversitetu іmenі Іvana Franka, 2008 — 189-bet. Qaraldi: 2024-yil 19-mart. 
  12. ↑ Savchuk, M. V.. Kupchinsьkiy Roman Grigorovich (uk). Іnstitut entsiklopedichnix doslіdjenь NAN Ukraїni. ISBN 978-966-02-2074-4. 
  13. ↑ „KUPChINSЬKIY Roman Grigorovich“ (uk). Ternopіlьщina (2017-yil 13-mart). Qaraldi: 2024-yil 12-mart.

Havolalar

Vikiomborda „Roman Kupchinskiy“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Roman_Kupchinskiy" dan olindi