Андоза:Овозли Википедия

Романов саройи
русча: Дворец Николая Константиновича

Саройнинг 2023-йилги ҳолати
Муқобил номлари Княз Романовнинг сарой ва ов қўрғони
Княз Романов саройи
Николай Константинович саройи
Умумий маълумот
Мақоми давлат ҳимоясида
Шаҳар Тошкент
Мамлакат О`збекистон
Қурилиши бошланган 1883-йил
Қурилиши тугаган 1906-йил
Дизайн ва конструксия
Меъмор Алексей Бенуа
Вилгелм Гейнселман
Map
Романов саройи харитада
Романов саройи Викиомборда

Романов саройи, Княз Романовнинг сарой ва ов қўрғони – Тошкентдаги меъморий ёдгорлик[1]. Роман-Византия меъморлиги услублаштирилиб, овчилар қўрғонига ўхшатиб қурилган (1883—1906, меъмори Алексей Бенуа ва Вилгелм Гейнселман). 1995-йилгача сарой ҳудудига кириш эшиги ёнида Иосиф-Георгиевский ибодатхонаси жойлашган эди. Ҳозир бу қасрдан фойдаланиш то'хтатилган. Бутунлай ёпилган.

Сарой тавсифи

1907-йилда ҳовли атрофи металл панжара билан ўралиб, отхона, хизматчилар уйи барпо этилган. Ҳовлида оҳу, от ҳайкаллари ўрнатилган. Романов саройи П – тархли, 2 асосий қисм ва бинонинг бош тарзига бўрттириб ишланган портик (пешайвон)дан иборат. Бош тарзининг марказидаги хона 2 қаватли, томи гумбазли, 4 бурчагига безакли найзасимон миноралар ишланган. Уйнинг пастки қисмини равоқли омборхона ва хўжалик хоналари эгаллаган. 1-қаватда князнинг ҳашаматли уйи, қабулхона жойлашган. Кираверишдаги вестибюл орқали меҳмонхонага ўтилган. Ён қанотидаги айланма зинадан 2-қаватдаги унча катта бўлмаган хонага, ундан болохонага ўтилади. Болохонанинг 2 ёнига овчи ит ҳайкали ишланган. Вестибюлнинг 2 томонидаги хоналар ойнаванд бўлиб, марказдаги хоналар билан ўзаро боғланган. Ғарбий бурчагидаги гумбазли хона шарқона, шарқий қанотидаги хона европача безатилган. Бош тарзидаги деразалар равоқли готика услубида ишланган. Шарқий зални безашда Наманган, Бухоро, Самарқанд, Тошкент усталари қатнашган. Саройда дастлаб Туркистон халқ университети музейи, кейинчалик Республика марказий бадиий музейи (1924), Республика пионерлар саройи (1934—1980), Ўзбекистон заргарлик санъати буюмлари музейи (1980—1993) жойлашган. 1993-йилдан таъмирланиб, Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг қабул маросимларини ўтказиш учун мослаштирилган[2].

Саройнинг олд қисмида жойлашган эман дарахтидан ўйилган икки баргли кенг эшиклар бор. Ичкарида мураккаб шаклдаги катта думалоқ зал бор. Залдан ташқарида учта эшик бор Чап эшик ортида думалоқ, спирал, нақшли темир зинапоя бор, у иккинчи қаватга катта кутубхонага ва билярд хонасига олиб боради. Ўнг эшик орқали қишки боғга ўтиш мумкин. Бу ерда турли хил палма дарахтлари, лимон, апелсин, мандарин, апелсин дарахтлари ўсган. Сарой атрофида машҳур тошкентлик ботаник ва фармацевт И.И.Краусе томонидан боғ барпо этилган. Кўчадан Кауфманский проспектига қараган айвонга устунлар билан қопланган сирланган айвон кўринишидаги айлана, кенг кириш хиёбони мавжуд бўлган.

Совет даврида бинонинг тақдири

Совет ҳокимияти даврида саройда музей ташкил этилган, чунки Николай Константинович 1918-йилда вафоти олдидан саройда музей ташкил этиш шарти билан саройни Тошкент шаҳрига ҳадя қилган. Шаҳзоданинг ўзи 1918-йил январ ойида вақтинчалик пневмониядан шу ерда вафот этган[3].

Николай Константинович томонидан тўпланган ва у томонидан Санкт-Петербургдан олиб келинган Европа ва Россия расмлари коллексияси 1919-йилда Тошкентдаги Санъат музейининг яратилишига асос бўлди, у энг бой расм коллексияларидан бирига эга. Ўрта Осиё санъат музейлари орасида Европа рангтасвири мавжуд кам сонли музейлардан бири ҳисобланади[4].

Кейинчалик, 1940-йиллардан 1970-йилларга қадар Санъат музейининг янги бинога кўчирилиши муносабати билан бу ерда Республика Пионерлар саройи ва Ўзбекистон антиқа буюмлар ва заргарлик санъати музейи жойлашган (1990-йилларнинг бошларигача).

Галерея

Манбалар

  1. ↑ „Ташкентская резиденция Романова: Дворец великого князя Николая Константиновича“. www.долорестравел.cом. Қаралди: 28-ноябр 2023-йил.
  2. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
  3. ↑ „Дворец Романова: куда исчезла могила великого князя и все его богатство“. www.узнеwс.уз. 2023-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-ноябр 2023-йил.
  4. ↑ „Дворец Николая Романова в Ташкенте: шедевр архитектуры и свидетель времени“. www.плов.пресс. 2024-йил 8-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-ноябр 2023-йил.

Ҳаволалар