Rosa acicularis
Роса аcиcуларис — росаcеаэ оиласига мансуб гулли о'симликлар қаторига киради. Одатда тиканли ёввойи гул, тиканли атиргул, тукли гул, ёввойи гул ёки Арктика атиргули деб ҳам номланади. Бу Осиё Европа[3] ва Шимолий Американинг шимолий ҳудудларида голарктик тарқалган ёввойи атиргулнинг бир тури ҳисобланади.
| Роса аcиcуларис | |
|---|---|
Муҳофаза қилиш ҳолати
| |
| Илмий таснифи | |
| Кингдом: | Плантаэ |
| Cладе: | Трачеопҳйтес |
| Cладе: | Ангиоспермс |
| Cладе: | Эудиcоц |
| Cладе: | Росидс |
| Ордер: | Росалес |
| Фамилй: | Росаcеаэ |
| Генус: | Роса |
| Спеcиэс: | Р. аcиcуларис
|
| Биномиал номи | |
| Роса аcиcуларис | |
| Кичик турлари | |
| Синонимлар[2] | |
Тавсифи
Роса аcиcуларис - 1-3 метр баландликда о'садиган баргли бута ҳисобланади. Барглари қарама-қарши жойлашган бо'либ, 7-14 см узунликда, учдан эттигача япроқлар жойлашган. Баргларининг шакли тухумсимон, четлари тишли (тишли) тузилган. Гуллар пушти (камдан-кам ҳолларда оқ), диаметри 3,5-5 см, кесиб ко'рилганда, ранги қизил, нок шаклида тухумсимон, диаметри 10-15 мм катталикда бо'лади. Унинг табиий яшаш жойларига чакалакзорлар, сой бо'йлари, қояли тошлар ва о'рмонли тепаликлар ҳисобланади[4].
Ушбу атиргул турининг плоидлиги о'згарувчан бо'лади. Ботаника илмий-текшириш институти олимлари уни Шимолий Америкада тетраплоид ва гексаплоид (субсп. сайи)[5] ва Евросиёда октоплоид (субсп. аcиcуларис)[5], жумладан, Хитойда санаб о'тган[6]. Шимолий қутб текисликларида о'садиган турларининг генетикаси одатда тетраплоид ҳисобланади. Юконда гексаплоид популяциялари мавжуд.
Шимолий Америкада тарқалиши
Шимолий Америка текисликларида бу маҳаллий атиргул тури Албертанинг вилоятининг маҳаллий гулидир[7]. Бу Канада Праирия провинсияларининг Паркленд ҳудудида Роса Wоодсии (Вудс атиргуллари) каби тури кенг тарқалган эмас ва Шимолий Американинг шимолий бореал о'рмонларида Роса Wоодсии каби кенг тарқалмаган.
-
О'симликнинг каттароқ поялари одатда то'г'ри тиканлар билан зич қопланган.
-
Ёш гуллар қуюқроқ рангга эга ҳисобланади.
-
О'симлик меваси одатда бу ерда ко'рсатилгандек чо'зилади.
-
1987-йилдан бери Роса аcиcуларис Канаданинг Алберта провинсиясида автомобил рақамларида тасвирланган.
Фойдаланиши
Қишгача о'симлик танасида сақланиб қолинадиган моддалар А ва C витаминлари бо'либ юқори самарага эга эканлиги ҳақида ма'лумотлар мавжуд. Маҳаллий америкаликлар барглардан чой ва салат тайёрлашади ва тамаки чекиш учун ички қобиг'идан фойдаланишади. Бу о'симликдан парфюм ҳам ишлаб чиқарилиш кенг ё'лга қо'йилмоқда. [8]
Яна қаранг
- Роса турлари ро'йхати
Манбалар
- ↑ Маиз-Томе, Л. (2016). "Роса аcиcуларис". ИУCН Ред Лист оф Тҳреатенед Спеcиэс. 2016: э.Т64323755А67730697. Ретриэвед 17 Април 2022.
- ↑ "Роса аcиcуларис". Гермпласм Ресоурcес Информатион Нетwорк (ГРИН). Агриcултурал Ресеарч Сервиcе (АРС), Унитед Статес Департмент оф Агриcултуре (УСДА). Ретриэвед 17 Деcембер 2017.
- ↑ [ҳттп:/cонтаcт /рбг-wеб2.рбге.орг.ук/cги-бин/нпҳ-реадбтреэ.пл/феоут?ФАМИЛЙ_ХРЕФ=&ГЕНУС_ХРЕФ=Роса+&СПЕCИЭС_ХРЕФ=аcиcуларис+&ТАХОН_НАМЕ_ХРЕФ=&РАНК= „Роса аcиcуларис“]. Флора Эуропаэа.
- ↑ „Ладй Бирд Жоҳнсон Wилдфлоwер Cентер - Тҳе Университй оф Техас ат Аустин“. www.wилдфлоwер.орг. Қаралди: 2021-йил 16-ноябр.
- ↑ 5,0 5,1 Леwис W.Ҳ. (1959). "Монограпҳ оф Роса ин Нортҳ Америcа. И. Р. аcиcуларис". Бриттониа 11 (1): 1–24. дои:10.2307/2805073.
- ↑ Ю, Чао; Луо, Ле; Пан, Ҳуи-танг; Суи, Юн-жи; Гуо, Рун-ҳуа; Wанг, Жин-яо; Зҳанг, Қи-хианг (Жануарй 2014). "Карётйпе Аналйсис оф Wилд Роса Спеcиэс ин Хинжианг, Нортҳwестерн Чина". Жоурнал оф тҳе Америcан Соcиэтй фор Ҳортиcултурал Сcиэнcе 139 (1): 39–47. дои:10.21273/ЖАСҲС.139.1.39.
- ↑ „Говернмент оф Алберта'с оффиcиал эмблемс“. 2007-йил 2-январда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Реинер, Ралпҳ Э.. Интродуcинг тҳе Флоwеринг Беаутй оф Глаcиэр Натионал Парк анд тҳе Мажестиc Ҳигҳ Роcкиэс. Глаcиэр Парк, Инc., 1969 — 120-бет.