Гамбург роцҳпони

Роцҳпон (олмонча: Роцпон ) — „қизил дарахт“, „қизил пайраҳа“, „қизил қиринди“, „қизил ёғоч идиш“) — франсуз ёш қизил шароби, қадимги анъанага кўра, ХИИИ асрдан бошлаб, Ганза шаҳарларига эман бочкаларида етказиб берилган ва тайёр бўлганидан кейин бутилкаларга солинган[1]. Денгиз иқлими туфайли чуқур вино ертўлаларида роцҳпон ўзига хос таъмга эга бўлади, деб ҳисобланади. Номининг келиб чиқиши бўйича бир нечта версиялар илгари сурилган: қизил шароб ўзи олиб келинган ёғоч бочкаларнинг ички юзасини, ичилган ёғоч кўзаларни ёки бочкаларга консервант сифатида солинган қайнатилган ёғоч қириндиларини қизил ранга бўяши мумкин[2]. Маълумотларга кўра, 1375-йилда бир савдогар Данцигда Бордо виносини сотган[3].

Любекнинг арзон, аммо сифатли қизил винолари учун „Любек роцҳпони“ номи ХВИИ-асрда пайдо бўлган, фақат шаҳарга бочкаларда олиб келинган қизил шаробларга берилган, ҳозир эса Бордо виночилик вилоятидан систерналарда олиб келинади. Любек роцҳпони 1806-йилда шаҳар босиб олингандан кейин Наполеон армияси офицерлари орасида шуҳрат қозонди. Уни Россия императори саройига ҳам келтиришган, рус ва Болтиқбўйи зодагонлари роцҳпонни қадрлашган. Любеcк „Шкипер жамияти“ ресторанида роцҳпон тузланган селд балиғи билан тавсия этилади[3]. Гамбург роцҳпони Гамбург шаҳар бошқармасида Гамбург парламенти ва Сенати томонидан ташкил этилган расмий зиёфатларда тортилади. Роцҳпон шунингдек Бремен, Росток ва Мюнстерда, шунингдек, Белгиянинг Антверпен шаҳрида ишлаб чиқарилади. Роцҳпон савдоси айниқса ХВИ—ХВИИ асрларда ривожланган.

Роцҳпоннинг энг қадловчиси шоир Фритз Рейтер эди. Томас Манн ўзининг „Будденброклар“ романида роттен ҳақида, Генрих Манн эса „Ўғирланган ҳужжат“ ва „Нотаниш“ ҳикояларида ва „Пайпоқ боғичи“ комедиясини эслатиб ўтади. Волфганг Кёппен ўзининг „Ёшлик“ романида заъфарон, қалампирмунчоқ ва долчин қўшилган иссиқ роцҳпоннинг эски рецептини тасвирлаб берган. Роцҳпон Феликс фон Люкнернинг „Денгиз жини“ хотираларида ва Алфред Андершнинг „Занзибар ёки охирги сабаб“ қиссасида учрайди.

Манбалар

  1. ↑ Ҳамбургер Абендблатт: Дер Ҳамбургер Роцпон ист био, веган унд коммт аус Бергедорф (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-04-05 санасида архивланган)(олм.)
  2. ↑ Культура Германии 2006.
  3. ↑ 3,0 3,1 Эрwин Сеитз 2011.


Адабиётлар

  • Маркина Л. Г. РОТСПОН «РОТШПОН» // Культура Германии: лингвострановедческий словарь / под общей редакцией проф. Н. В. Муравлёвой. — М.: АСТ, 2006. — С. 834. — 1181 с. — 3000 экз. — ИСБН 5-17-038383-5.
  • Эрwин Сеитз. Лüбеcк одер дер Ҳеринг аус дем Фасс // Диэ Верфеинерунг дер Деуцчен: Эине андере Култургесчичте. — Берлин: Инсел Верлаг, 2011. — С. 365—366. — 824 С. — ИСБН 978-3-458-17505-6.

Ҳаволалар