Roy Radner
| Рой Раднер | |
|---|---|
| Таваллуди |
29-июн 1927-йил Чиcаго, Иллиноис, У.С. |
| Вафоти |
6-октябр 2022-йил (95 ёшда) Неwтоwн, Буcкс Cоунтй, Пеннсйлваниа, У.С. |
| Соҳаси | Математик иқтисодиёт |
| Иш жойлари |
Яле университети Cалифорниа университети, Беркелей Неw Ёрк университети |
| Таълими | Чикаго университети |
| Тезис сарлавҳаси | Теам Деcисион Фунcтионс(Жамоа қарор қабул қилиш функсиялари) |
| Академик раҳбарлари | Леонард Жиммиэ Саваге |
Рой Раднер (29-июн 1927-йил – 6-октябр 2022-йил)[1][2] Ню-Ёрк университети Стерн бизнес мактабининг Леонард Н. Стерн Мактаб профессори бўлган[3]. У микроиқтисодий назариётчи эди. Раднернинг тадқиқот йўналишлари иқлим ўзгаришининг стратегик таҳлили, чегараланган рационаллик, коррупсиянинг ўйин-назарий моделлари, ахборот товарлари нархлари ва ма’лумотларни қазиб олишнинг статистик назариясини ўз ичига олган[4]. У аввал Калифорния университети, Беркелей ва АТ&Т Белл Лабораториэсда ҳам фаолият юритган.
Ҳаёт ва фаолияти
Рой Раднер 1945-йилда Чикаго университетида гуманитар фанлар бўйича Пҳ.Б. даражасини олган. У та’лимини шу университетда давом эттириб, 1950-йилда математика бўйича бакалавр даражасини, 1951-йилда математика бўйича магистр даражасини ва 1956-йилда математик статистика йўналишида фалсафа доктори (Пҳ.Д.) даражасини олган[5]. У 2022-йил 6-октабр куни Пенсилвания штатининг Буcкс округидаги Неwтоwн шаҳрида жойлашган Пеннсwоод Виллаге номли масканда 95 ёшида вафот этган[6].
Раднер мувозанати
Раднернинг энг муҳим ҳиссаларидан бири унинг номи билан аталган Раднер мувозанати(Раднер эқуилибриум) (1968) бўлиб, у молиявий бозорлар моделидир[7][8][9]. Ан’анавий ёндашувда агар актив ёки шартли талаб қиймати мавжуд бўлса, у амалга оширилиши мумкин деб қаралади. Бироқ тўлиқ бўлмаган бозорларда бундай эмас, чунки тўловлар мавжуд активлар билан савдо қилиш орқали қайта тикланиши керак бўлади ва улар иқтисодиёт та’рифининг бир қисмига айланади. Бунинг биринчи оқибати шуки, бюджет тўпламлари мавжуд фазони тўлиқ қопламайди ва одатда гипертекисликлардан кичик бўлади. Бюджет тўпламига ортогонал векторлар ўлчами бирдан катта бўлгани учун мувозанатни қўллаб-қувватловчи нарх тизимларининг ягоналиги кафолатланмайди, худди шунингдек биринчи тартибли шартлар агентлар градиэнтларининг коллинеар бўлишини талаб қилмайди. Иккаласи ҳам одатда бажарилмайди: шу сабабли умумий мувозанат назариясининг биринчи фаровонлик теоремаси бузилади. Парето самарадорлиги одатда та’минланмайди[10]. Ан’анавий тўлиқ бозорларда ҳар қандай сиёсат рационал агентлар савдоси орқали бекор қилиниши мумкин. Аммо тўлиқ бўлмаган бозорларда бу имкон йўқ, шунинг учун бундай нейтраллаш савдоси ҳар доим ҳам мумкин эмас. Турли сиёсатлар (солиқ[11], пул-кредит[12][13], ва бошқалар) тўлиқ бўлмаган бозорларда жорий этилганда реал та’сирга эга бўлади. Бундан ташқари, бозорларнинг тўлиқ эмаслиги реал та’сирга эга бўлган молиявий инновациялар назариясига йўл очади[14]. Бу эса ан’анавий тўлиқ бозорлар моделида мумкин эмас эди, чунки ҳар қандай шартли талаб савдо орқали қайта тикланиши мумкин бўларди ва молиявий инновация реал та’сирга эга бўлмас эди.
Мукофотлар ва э’тироф
- АҚШ Миллий Фанлар Академияси ва Америка Сан’ат ва Фанлар Академияси а’зоси
- Америка Иқтисодий Ассоциацияси ва Америка Илм-фанни ривожлантириш ассоциациясининг фахрий а’зоси
- Иқтисодий назария ривожлантириш жамиятининг а’зоси
- Эконометрик Жамиятнинг а’зоси ва собиқ президенти
Танланган библиография
- Китоблари
- Жоргенсон, Дале Wелдеау; МcCалл, Жоҳн Жосепҳ; Раднер, Рой. Оптимал Реплаcемент Полиcй (эн). Нортҳ-Ҳолланд Публишинг Cомпанй, 1967. ИСБН 978-0-444-10728-2.
- Деcисион анд организатион: а волуме ин ҳонор оф Жаcоб Марсчак, Студиэс ин Матҳематиcал анд Манагериал Эcономиcс Сериэс (волуме 12). Амстердам: Нортҳ-Ҳолланд Пуб. Cо, 1972. ИСБН 9780720433135.
- Марсчак, Жаcоб; Раднер, Рой. Эcономиc тҳеорй оф теамс, Cоwлес Фоундатион фор Ресеарч ин Эcономиcс ат Яле Университй. Неw Ҳавен Лондон: Яле Университй Пресс, 1972. ИСБН 978-0-300-01279-8.
- Информатион, Инcентивес, анд Эcономиc Мечанисмс: Эссайс ин Ҳонор оф Леонид Ҳурwиcз (эн). У оф Миннесота Пресс, 1987. ИСБН 978-1-4529-0804-5.
- Илмий мақолалар
- Раднер, Рой; Ҳурwиcз, Леонид; Реитер, Станлей (Марч 1975). "А сточастиc деcентрализед ресоурcе аллоcатион проcесс: Парт И". Эcонометриcа (Журнал) 43 (2): 187–221. дои:10.2307/1913581. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_эcонометриcа_1975-03_43_2/паге/187. Cоwлес Cоммиссион Дисcуссион Папер: Эcономиcс Но. 2112, (пдф).
Манбалар
- ↑ Рой Раднер
- ↑ Рой Раднер'с Cурриcулум Витаэ - НЙУ Стерн Счоол оф Бусинесс
- ↑ „Проф. Рой Раднер“.
- ↑ „НЙУ Стерн - Рой Раднер - Леонард Н. Стерн Профессор оф Бусинесс, Эмеритус“.
- ↑ „Рой Раднер“.
- ↑ „Рой Раднер Обитуарй“ (2022-йил 11-октябр).
- ↑ Раднер (Жан. 1968) "Cомпетитиве Эқуилибриум ундер Унcертаинтй", Эcонометриcа, пп. 31-58. [1]
- ↑ Чиаки Ҳара (2006) "Генерал Эқуилибриум Тҳеорй: Леcтуре Ноте," Кёто Университй. „Арчивед cопй“. 2006-йил 14-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 14-октябр.
- ↑ Магилл анд Қуинзии (2002) "Тҳеорй оф инcомплете маркец. 1," МИТ Пресс.
- ↑ Геанакоплос анд Полемарчакис (1985) "Эхистенcе, Регуларитй, анд Cонстраинед Субоптималитй оф Cомпетитиве Аллоcатионс Wҳен тҳе Ассет Маркет Ис Инcомплете." [2]
- ↑ Жоҳн Геанакоплос анд Ҳ. М. Полемарчакис (2008) "Парето импровинг тахес," [3]
- ↑ Дрèзе, Ж.Ҳ. анд Полемарчакис, Ҳ. (2001). "Монетарй эқуилибриа", ч. 5 ин Дебреу, Г., Неуэфеинд, W. анд Троcкел, W. (эдс.), Эcономиcс Эссайс. А Фесцчрифт фор Wернер Ҳилденбранд, Берлин: Спрингер.
- ↑ Магилл, М.; Қуинзии, М. (1992). "Реал эффеcц оф моней ин генерал эқуилибриум". Жоурнал оф Матҳематиcал Эcономиcс 21 (4): 301–342. дои:10.1016/0304-4068(92)90012-в. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_жоурнал-оф-матҳематиcал-эcономиcс_1992_21_4/паге/н1.
- ↑ Элул, Ронел (1995). "Wелфаре Эффеcц оф Финанcиал Инноватион ин Инcомплете Маркец Эcономиэс wитҳ Северал Cонсумптион Гоодс". Жоурнал оф Эcономиc Тҳеорй 65 (1): 43–78. дои:10.1006/жетҳ.1995.1002.