Роял Жорданиан Аирлинес (аввалги номи Алиа Роял Жорданиан Аирлинес) — бош офиси Амманда жойлашган Иорданиянинг флагман авиакомпанияси[7]. Авиакомпания ўзининг Қиролича Алия халқаро аэропортидаги асосий базасидан тўрт қитъага ҳафталик 500 дан ортиқ парвозларни ва кунига камида 110 учиб кетишлар орқали халқаро парвозларни амалга оширади. 2007-йилда Онеwорлд авиакомпаниялар алянсига қўшилган[8].

Роял Жорданиан
الملكيَّة الأردنيَّة‎
Ал-Малакийяҳ ал-'Урдунийяҳ

Роял Жорданиан Аирбус А320нео самолёти
ИАТА ИCАО Идентификатори
РЖ РЖА ЖОРДАНИАН
Ташкил топган 9-декабр, 1963-йил (62 йил аввал) (1963-12-09) (Алиа Аирлинес — Роял Жорданиан Аирлинес сифатида)
Ҳаво тугуни Амман–Қиролича Алия
Фокус шаҳарлари Ақаба–Қироли Ҳусайн
Тез учиш дастурлари Роял Cлуб[3]
Алянси Онеwорлд
Шўба корхоналари
  • Жордан Аирпорц Cомпанй (90%)[4]
  • Роял Жорданиан Cарго
  • Роял Жорданиан Гроунд Ҳандлинг
  • Роял Тоурс[5]
  • Тикрам[6]
Парк ҳудуди 40
Парвоз йўналишлари 51
Бош қароргоҳи Амман, Иордания
Муҳим шахслар
  • Самер Мажали (раис ўринбосари & CЕО)[1]
  • Саид Дарвоза (раис)[2]
Сайти рж.cом

Тарихи

1960—1990-йиллар

Алиа Боэинг 707-300 Лондон Ҳитроуда, 1971-йил. Бу самолёт кейинроқ Кано авиаҳалокатида вайрон бўлган.

Авиакомпания қирол Ҳусайннинг буйруғи билан 1963-йил 9-декабрда ташкил қилинган ва 1963-йил 15-декабрда ўз фаолиятини бошлаган. У қирол Ҳусайннинг катта фарзанди Малика Алия бинту Ҳусайн (1956-йил 13-февралда туғилган) шарафига Алиа (ёки Ааля) деб аталган, ном қиролнинг учинчи рафиқаси 1972-йилда турмуш қурган қиролича Алия шарафига қўйилмаган. Авиакомпания хусусий аксиядорлар капитали билан ташкил қилинган, кейинчалик Иордания ҳукумати компания устидан назоратни қўлган киритган[9].

Алиа (Роял Жорданиан Аирлине) ўз фаолиятини Аммандан Ал-Қувайт, Байрут ва Қоҳирага учадиган иккита Ҳандлей Паге Дарт Ҳералдс ва битта Доуглас ДC-7 самолётлари билан бошлаган. 1964-йилда яна битта ДC-7 олинган ва Жиддага парвозларни бошлаган. 1965-йил Алиа ўзининг биринчи Европа йўналиши сифатида Римга парвоз қила бошлади. Авиакомпания ютуқларини 1976-йилги Олти кунлик уруш давридаги Исроил ҳаво ҳужумлари хавф остига қўйди, урушда ДC-7 самолёти йўқ қилинди. Кейинчалик уларнинг ўрнига Фоккер Ф27лар харид қилинди.

1968-йилда авиакомпания Суд Авиатион Cаравелле самолёти қабул қилди ва парвозлар тармоғини Никосия, Бинғози, Даҳрон ва Доҳага кенгайтирди. 1969-йилда Мюнхен, Истанбул ва Теҳронга парвозлар йўлга қўйилди.

Алианинг Лоcкҳеэд Л-1011 ТриСтар самолёти, 1980-йилларнинг бошидаги қисқа муддатда фойдаланилган синов ливреясида

1970-йилда Алиа Ф27лардан воз кечиб, Боэинг 707а самолётларига буюртма берди. Франкфуртмайн ва Абу-Даби парвозлар тармоғига қўшилди. 707лар 1971-йилда етказиб берилди. Ўша йили Мадрид, Копенгаген ва Карачига парвозлар бошланди. Ўн йилликнинг қолган даврида авиакомпания паркига Боэинг 720лар, Боэинг 727лар ва Боэинг 747лар қўшилди. Кейтеринг бўлими ташкил қилинди ва Амман аэропортида божсиз савдо дўконлари пайдо бўлди. Парвозлар рўйхатига Баҳрайн, Дубай, Маскат, Работ, Женева, Амстердам, Бағдод, Бангкок, Вена, Дамашқ, Ню-Ёрк, Ҳюстон ва Рас ал-Хайма қўйшилди. 1979-йилда Алиа Араб авиакомпаниялар техник консорсиумининг асосчиларидан бўлди.

1980-йилларда Тунис ва Триполи парвозлар харитасида пайдо бўлди ва Алианинг ИБМ компутер маркази очилди. Лоcкҳеэд Л-1011 Тристарс, Аирбус А310 ва Аирбус А320 самолётлари авиапаркда пайдо бўлди. 1986-йил декабр ойида, малика Алиа ажрим масаласини кўтарганидан сўнг, авиакомпания ўз номини Роял Жорданиан Аирлинесга ўзгартирди. Авиакомпаниянинг биринчи аёл учувчиси 1980-йилларда ишга олинди. Белград, Чикаго, Лос-Анжелес, Маями, Бухарест, Сингапур, Ар-Риёд, Куала Лумпур (МАС билан ҳамкорликда), Сано, Москва, Монреал, Деҳли, Калкутта ва Анқара йўналишлари қўшилди. Габриэл автоматлаштирилган чипта тизими — (ГАТС) ҳам шу вақтда жорий қилинди.

Авиакомпаниянинг Боэинг 747-200 самолёти, 1978-йил

1990-йилларда Роял Жорданиан ҳамда яна тўққиз араб авиакомпанияси Галилео CРСга (компутерлашган бронлаш тизими) уланди. ИМCС техник хизмат кўрсатиш ва муҳандислик тизими қўшилди, Иордания пойтахтидаги „7-ҳалқа“ ҳудудида Амман шаҳар авиатерминали очилди ҳамда Рафаҳга парвозлар йўлга қўйилди (кейинчалик бу йўналишдаги қатновлар тўхтатилди). Торонто, Коломбо, Жакарта, Берлин, Мумбай, Милан ва Тел-Авив шаҳарлари парвозлари тармоғига қўшилди. 1997-йил ноябрда Роял Жорданиан АҚШнинг Транс Wорлд Аирлинес авиакомпанияси билан код-шаринг ҳамкорлик шартномаси имзолади ва Жон Ф. Кеннеди халқаро аэропортидаги ТWА парвоз марказига (5-терминал) кўчиб ўтди[10].

2000-йилдан ҳозиргача

2000-йилда АҚШ Федерал авиация бошқармаси (ФАА) авиакомпаниянинг техник хизмат кўрсатиш ва муҳандислик бўлими лицензиясини янгилади. Хусусийлаштирилиши режалаштирилган хизматлар қаторида бож олинмайдиган савдо дўконлари ҳам киритилди. Авиакомпаниялар ва улар билан боғлиқ инвестицияларни бошқариш мақсадида 2001-йил феврал ойида тўлиқ ҳукуматга қарашли РЖИ ҳолдинг компанияси очиқ аксиядорлик жамияти сифатида ташкил этилди. 2001-йил 5-февралда авиакомпания номи Алиа — Тҳе Роял Жорданиан Аирлинес Cомпанй деб ўзгартирилди.

Флагман авиакомпаниянинг шўба корхонаси бўлган Роял Wингс Миср, Кипр ва Исроилдаги манзилларга ҳам мунтазам, ҳам чартер рейсларида Аирбус А320-212 самолётини эксплуатация қилди.

2006-йил 20-декабрда Роял Жорданиан иккита Аирбус А321 самолёти иккита янги самолётга алмаштирилишини ҳамда 2008-йил бошида тўртта янги Аирбус А319 самолёти фойдаланишга топширилишини эълон қилди.

2007-йил апрел ойида Роял Жорданиан Онеwорлд алянси таркибига кирди ва ушбу глобал авиакомпаниялар алянсига қўшилган биринчи араб авиакомпаниясига айланди. Кейинги ойда авиакомпания 2010-йилда фойдаланишга топшириладиган жами 10 та Боэинг 787 самолётига буюртма берганини эълон қилди. Бу Роял Жорданиан компаниясининг Боэинг компаниясига берган биринчи буюртмаси бўлди[11].

Онеwорлд ливреясидаги Аирбус А319-100 самолёти

1997-йилда бекор қилинганидан сўнг, 2007-йил 25-майда Монреал йўналиши қайтадан тармоққа қўшилди. Шунингдек, май ойида Роял Жорданиан Иорданиянинг Ўлик денгиз ҳудудида бўлиб ўтган Жаҳон иқтисодий форумига ҳомийлик қилди.

2007-йил 11-июлда Роял Жорданиан авиакомпанияси Амман ва Ню-Ёрк шаҳри ўртасида ўттиз йиллик узлуксиз хизматни нишонлади ва бу уни АҚШга олиб борадиган ушбу дарвозага энг узоқ вақт хизмат кўрсатган араб авиакомпаниясига айлантирди. РЖ 2007-йил 16-июлда олтинчи йиллик Авиакомпания стратегияси мукофотларида технология тоифасида „Авиакомпания стратегияси мукофоти“ни қўлга киритди. 23-июлда РЖ карго рейсларини жорий қилди, Дамашқ Аммандан Боэинг 737 самолётида хизмат кўрсатиладиган биринчи манзил бўлди.

Роял Жорданиан авиакомпанияси Будапештга биринчи парвозини 28-июлда Эмбраэр Э195 самолётида амалга оширди. Октябр ойида РЖ ўзининг дастлабки буюртмасидаги иккита Эмбраэр Э195 самолётини иккита Эмбраэр Э175 самолётига алмаштирганини эълон қилди. Роял Жорданиан Ақабадаги Қирол Ҳусайн халқаро аэропортида янги зал очди.

РЖ ўз йўловчиларига ОнАирнинг парвоз пайтидаги интернет ва мобил телефон хизматларини, жумладан, электрон почта, СМС ва овозли қўнғироқларни тақдим этган биринчи Яқин Шарқ авиакомпанияси бўлади[12]. Роял Жорданиан ўзининг учта Аирбус А310 самолётини 10 миллион Иордания диноридан (ЖОД) ортиқ маблағ эвазига модернизация қилди.

Роял Жорданиан 2007-йил охирида хусусийлаштирилди, натижада активларининг 71% сотилди. Компаниянинг бозор капиталлашуви 260 миллион динорни ташкил этади ва аксиялар савдоси 2007-йил 17-декабрда бошланди.

2007-йил 24-декабрда Роял Жорданиан Бокуни 2008-йил учун янги йўналишларидан бири сифатида тасдиқлади ва ҳафтасига икки марта Аммандан Эмбраэр Э195 самолётидан фойдаланди. Бироқ, 2008-йил бошида РЖ расмийлари ёқилғи нархининг юқорилиги ва янги бозор ўша пайтда жуда катта хавф туғдиришини айтиб, янги йўналишга қарши қарор қабул қилди. Роял Жорданиан 2009-йил охири ёки 2010-йил бошида Амман-Боку йўналишини бошқаришни режалаштирмоқда. 2008-йил 22-январда РЖ Бангкок орқали Ҳонг Конгга рейсларни йўлга қўйди, қишда ҳафтасига учта ва ёзда ҳафтасига бешта рейс амалга оширилди, бу эса авиакомпаниянинг Хитойга биринчи йўналишига айланди[13].

Аирбус А319 самолёти 2008-йил 13-мартда фойдаланишга топширилди ва бу РЖни Аирбус А320 оиласининг учта самолётини бошқарган биринчи Яқин Шарқ авиакомпаниясига айлантирди[14]. 2008-йил 17-августда Роял Жорданиан Киевга янги йўналиш очди ва ҳафтасига икки марта амалга ошириладиган ушбу хизмат учун Эмбраэр Э195 самолётларидан фойдаланди. 2008-йил 24-августда Роял Жорданиан Қиролича Алия халқаро аэропортида „Петра“ ва „Жераш“ залларини алмаштирган янги залини очди. Янги зал Жанубий терминалнинг иккинчи қаватида жойлашган бўлиб, Яқин Шарқдаги иккинчи энг катта аэропорт залидир ва 340 дан ортиқ йўловчига хизмат кўрсатишга қодир[15].

Авиакомпания 2008-йил июл ойида йўловчилар сонининг 18% га ўсишини қайд этди. Авиакомпания 278 000 йўловчини ташиганлиги сабабли, ўриндиқлар коэффициэнти шу ойда 5% га ўсиб, 81% га етди[16]. Роял Жорданиан авиакомпаниясининг Онеwорлд авиакомпаниясига содиқлиги доирасида, 2009-йил 3-февралда алянснинг 10 йиллигини нишонлаш маросимида РЖ ўзининг янги А319 самолётини (март ойи охирида етказиб берилиши керак) Онеwорлд номи ва логотипи атрофида бўяши ҳақида эълон қилинди. Бу Роял Жорданиан фойдаланадиган биринчи махсус ранг схемаси саналади[17].

Роял Жорданиан 2009-йил 1-апрелда Брусселга хизмат кўрсатишни қайта тиклади ва ушбу йўналиш тўхтатилганидан олти йил ўтгач амалга оширилди. Аммандан ҳафтасига икки марта парвозларни амалга оширди, авиакомпания эса 2009-йил охирида ҳафтасига яна иккита рейс қўшишни режалаштирмоқда.

2010-йил 28-мартда Роял Жорданиан Саудия Арабистонининг Мадинайи Мунавварага ҳафтасига тўртта рейс билан мунтазам тўғридан-тўғри рейсларни очди. 23-март куни Роял Жорданиан иккита А330-200 ва битта Эмбраэр Э175 самолётларига буюртма берганини тасдиқлади. Роял Жорданиан 2004-йилда ушбу йўналишни тўхтатганидан сўнг, 2010-йил 2-июнда Малайзия пойтахти Куала Лумпурга парвозларни қайта бошлади. Ушбу йўналишда фойдаланиладиган самолётлар янги Аирбус А330-200 бўлиб, кейинчалик Боэинг 787 Дреамлинерга ўзгартирилди.

2011-йил май ойида Роял Жорданиан авиакомпанияси ўзининг Аирбус А310 самолётларини 2011-йил декабр ва 2012-йил январ ойларида фойдаланишдан чиқаришини эълон қилди. Роял Жорданиан Лондон (Ҳитроу аэропортининг 3-терминали) йўналишидаги тўғридан-тўғри парвозлар учун Аирбус А330 ва Аирбус А321 самолётларидан фойдаланади[18].

2014-йил июн ойида Роял Жорданиан ИСҲИД гуруҳи томонидан аэропорт эгаллаб олингани сабабли Ироқ шимолидаги Мосул шаҳрига парвозларни тўхтатганини эълон қилди.

Роял Жорданиан компаниясининг биринчи Боэинг 787 самолёти (267 ўринли, икки классли салон тузилмасига эга) 2014-йил сентябр ойида эксплуатацияга киритилди ва дастлаб Амманни Саудия Арабистонининг Жидда шаҳри билан боғлади[19]. 787 Дреамлинер — Роял Жорданиан флотидаги 707 ва 747 моделларидан кейинги илк Боэинг самолёти бўлиб, у хизмат муддати тугаган Аирбус А340-200 самолётлари ўрнини эгаллади. Дреамлинер самолётлари лизинг муддати тугаган Аирбус А330-200 самолётларини алмаштирди. Ушбу Дреамлинер самолётлари одатда Роял Жорданиан компаниясининг Узоқ Шарқ, Лондон ва Шимолий Америка йўналишларидаги парвозларида қўлланилади.

2017-йил май ойида Роял Жорданиан авиакомпанияси Аир Берлин, Фижи Аирwайс, Жазеэра Аирwайс, Виргин Аустралиа ва Тҳомас Cоок компанияларининг собиқ бош директори Стефан Пичлерни янги президент ва бош директор этиб тайинлаганини эълон қилди[20]. Пичлер компания фаолиятини тубдан яхшилаш режасини ишлаб чиқди ва бу режа Роял Жорданианнинг 2017-йил охирига келиб яна фойда кўришига ёрдам берди[21]. Шу доирада, авиакомпания 8-чи Дреамлинер самолётига бўлган буюртмани бекор қилди ҳамда шунга ўхшаш сабабларга кўра А330Ф юк самолётини ўзининг юк ташиш паркидан чиқарди. Бош директор, шунингдек, Роял Жорданиан стратегияси компания паркини ягона турдаги тор фюзеляжли самолётлардан иборат қилишга қаратилганини таъкидлади, бироқ бу самолётлар Аирбус, Боэинг, Бомбардиэр ёки Эмбраэр ишлаб чиқарувчиларидан қайси бирига тегишли бўлишига аниқлик киритмади. 2020-йил сентябр ойида Пичлер ўз лавозимини тарк этди ва унинг вазифаларини Директорлар кенгаши раиси Саид Самиҳ Дарвоза ўз зиммасига олди[2].

2025-йил 17-январда авиакомпания 13 йиллик танаффусдан сўнг, 2025-йил 31-январдан бошлаб Амман ва Дамашқ ўртасида тўғридан-тўғри рейслар қайта тикланишини эълон қилди. Дастлаб ҳафтасига тўртта рейс амалга оширилади, 2025-йил апрел ойидан бошлаб эса парвозлар ҳар куни йўлга қўйилади. Шу тариқа, Роял Жорданиан Сурияга парвозларни қайта тиклаган Қатар Аирwайс, Туркиш Аирлинес ва бошқа кўплаб минтақавий авиакомпаниялар сафига қўшилди[22].

Корпоратив фаолияти

Бош офиси

2009-йил ҳолатига кўра, Ҳаддадинcо Энгинеэринг Cомпанй фор Cонтраcтинг Амманда Роял Жорданианнинг янги бош офисини қураётган эди[23]. Бино лойиҳаси Нилс Торп томонидан ишлаб чиқилган[24]. Янги бино қурилиши 2011-йил охирида якунланди ва Роял Жорданиан ходимлари 2012-йил 3-январда ушбу бинода ўз ишларини бошлади. 1960-йилларда Алиа (авиакомпаниянинг аввалги номи) бош офиси Аммандаги Манго биносида жойлашган эди[25].

Рақобат

Роял Жорданиан 2002-йил охирида янги стратегияни амалга оширишни бошлади, бунинг натижасида авиакомпания қўшни давлатларга, жумладан, парвоз частоталари кўпайган мамлакатларга эътибор қаратди. Яқин Шарқнинг „минтақавий авиакомпанияси“ сифатида ўзини намоён қилиш режасининг бир қисми сифатида Мисрдаги Искандариядан Суриядаги Ҳалабгача бўлган кичикроқ йўналишларни қўшишни бошлади, бу йўналишларни Эмиратес каби йирик авиакомпаниялар Роял Жорданианнинг минтақавий самолётларига қараганда каттароқ самолётлар билан амалга оширмайди. 2008-йил охирига келиб, режа авиакомпания учун муваффақиятли бўлди, унинг асосий рақобатчилари Миддле Эаст Аирлинес ва Эгйптаир эди[26].

Бизнес кўрсаткичлари

Роял Жорданиан учун асосий кўрсаткичлар (31-декабрда якунланган молиявий йил ҳолатига кўра)[27]:

Молиявий кўрсаткичлар ва фаолият статистикаси
Йиллар Соф фойда/зарар (млн ЖОД) Ходимлар сони Йўловчилар сони (м) Ўриндиқлар бандлик коэфф. Авипарки Манбалар
2002 3.0 3,008 1.3 66%
2003 9.7 3,162 1.4 68%
2004 15.3 3,313 1.7 71%
2005 20.5 3,557 1.8 69%
2006 6.1 3,799 2.0 66%
2007 24.1 4,275 2.2 71%
2008 23.4 4,507 2.7 72%
2009 28.6 4,399 2.6 68%
2010 9.6 4,700 3.0 71%
2011 −57.9 4,545 3.1 69%
2012 1.1 4,541 3.3 73% 29 [28]
2013 −38.8 4,643 3.3 70% 32 [28]
2014 −39.6 4,543 3.2 70% 28 [29]
2015 16.0 4,394 2.9 67% 27 [30]
2016 −24.5 4,185 3.0 65% 26 [31]
2017 0.27 4,135 3.1 71% 26
2018 −5.8 4,054 3.2 73.8% 26
2019 10.3 4,018 3.3 74.2% 27
2020 −161 3,599 0.75 65.4% 23
2021 −74.2 3,437 1.6 67.9% 24
2022 −78.8 3,913 3.0 77% 27
2023 −8.5 3,913 3.6 78% 30
2024 -3.5 4,071 3.7 82% 28 [32]

Парвоз манзиллари

Cодешаре келишувлари

Роял Жорданиан қуйидаги авиакомпаниялар билан cодешаре келишувларига эга[33]:

Авиапарки

Жорий ҳолати

Роял Жорданиан Аирбус А321-200
Роял Жорданиан Боэинг 787-8
Роял Жорданиан Эмбраэр 190-Э2

2025-йил август ҳолатига кўра, Роял Жорданиан авиапарки қуйидаги самолётлардан ташкил топган:

Роял Жорданиан авиапарки
Самолёт тури Миқдори Буюртмалар сони Йўловчи ўриндиқлари сони Эслатмалар
Ж Й Жами
Аирбус А320-200 7 — 12 138 150
Аирбус А321-200 2 — 20 142 162
Аирбус А320нео 10 9 — 180 180[34] 20 та самолётга буюртма берилган; бироқ уларнинг аниқ русумлари ёки лизинг асосида олиниши ёхуд ишлаб чиқарувчидан тўғридан-тўғри харид қилиниши ҳақидаги маълумотлар ҳали ошкор этилмаган[35].
Дастлабки 8 та А320нео самолёти Аволон компаниясидан лизингга олинган[36].
Аирбус А321нео 1[37] 12 177 189[37]
Боэинг 787-8 7 — 24 246 270[38] ЖЙ-БАҲ Дисcовер Петра ливреясига бўялган.
Боэинг 787-9 1[37] 5[39] 32 280 312[37] [40]
Эмбраэр Э175 2 — 12 60 72[41] Фойдаланишдан чиқарилиб, ўрнига Эмбраэр Э2 самолётлари келтирилади. Авиакомпания парки рўйхатида мавжуд эмас[42]
Эмбраэр Э195 1 — 12 92 104[43]. Фойдаланишдан чиқарилиб, ўрнига Эмбраэр Э2 самолётлари келтирилади. Авиакомпания парки рўйхатида мавжуд эмас[42].
Эмбраэр Э190-Э2 4 — 12 82 94 Етказиб бериш 2023-йилнинг 4-чорагидан бошланган[44].
Эмбраэр Э195-Э2 4 — 12 110 122
Роял Жорданиан юк авиапарки
Аирбус А321-200/П2Ф 1[45] — Cарго
Жами 40 14

Аввалги ҳолати

Илгари Роял Жорданиан қуйидаги самолётларда ҳам парвоз қилган[46]:

Роял Жорданиан аввалги авиапарки
Самолёт тури Жами Парвозни бошлаган сана Парвоздан олинган сана Эслатмалар
Аирбус А310-200 2 1999 2000
Аирбус А310-300 11 1987 2012
Аирбус А319-100 7 2008 2024
Аирбус А330-200 3 2010 2017
Аирбус А340-200 4 2002 2014
Боэинг 707-320C 14 1976 1996
Боэинг 720Б 2 1972 1983
Боэинг 727-200 7 1974 1990 ЖЙ-АДУ борти Алиа Роял Жорданианнинг 600-рейси авиаҳалокатидан кейин эксплуатациядан чиқарилган.
Боэинг 747-200 2 1977 1989
Бомбардиэр Қ400[47] 2 2005 2008
Доуглас ДC-6 1 1966 1972
Доуглас ДC-7 21 1963 1967
Фоккер Ф27 Фриэндшип 2 1967 1969
Фоккер Ф28 Феллоwшип 1 2000 2007
Ҳандлей Паге Дарт Ҳералд 2 1964 1965
Лоcкҳеэд Л-1011-500 Тристар 5 1981 1999
Суд Авиатион Cаравелле 10Б 3 1965 1975
Виcкерс Висcоунт 5 1961 1967

Ливрея

1963-йилдан 1986-йилгача Роял Жорданиан Аирлинеснинг дастлабки бўёқ дизайни оқ фюзеляждан иборат бўлиб, унда қизил ва олтин рангли чизиқлар мавжуд эди.

1986-йил декабр ойида авиакомпания ўз номини Алиа Роял Жорданиан Аирлинесдан шунчаки Роял Жорданиан Аирлинесга ўзгартирди. Бу Аирбус А310 ва Аирбус А320 самолётларининг авиапаркка келиши билан бир вақтга тўғри келди. Янги ливрея аввалги кўринишга ўхшаш бўлиб, тўқ кулранг фюзеляж ва унда худди аввалгидек қизил ҳамда олтин рангли чизиқлардан иборат эди. Самолётнинг тўқ кулранг дум қисмида учи қизил рангли олтин тож тасвирланган.

2024-йил январ ойида Роял Жорданиан янгиланган ливреясини тақдим этди. Унда дум қисмидаги ранглар жойлашувига кичик ўзгаришлар киритилди, шунингдек, самолётнинг пастки қисмига логотип қўшилди. Ушбу дизайн биринчи марта авиакомпаниянинг ЖЙ-РЕА рўйхатдан ўтиш рақамига эга биринчи Эмбраэр Э2 самолётида намойиш этилди.

Авиакомпаниянинг янги Аирбус А320нео самолётлари, шунингдек, Боэинг 787-9 самолётлари ҳам худди шу янгиланган ливреяга эга бўлади.

Махсус ранг схемалари

2009-йилгача Роял Жорданианнинг бирорта ҳам самолёти махсус ранг схемасида бўялмаган эди. 2009-йил феврал ойида Онеwорлд авиакомпания алянсининг 10 йиллиги муносабати билан ўтказилган тантаналарда авиакомпания март ойининг охирида етказиб берилиши режалаштирилган янги А319 самолётини махсус схемада бўяшини маълум қилди. Ушбу схема Онеwорлд номи ва логотипи асосида яратилиши керак эди. ЖЙ-АЙП рўйхатдан ўтиш рақамига эга бўлган самолётнинг фюзеляжи оқ рангга бўялган, дум қаноти ва двигателлари эса Роял Жорданиан авиакомпаниясининг одатий рангларида қолдирилган. Самолётнинг олд қисмида катта ҳарфлар билан „А мембер оф Онеwорлд“ ёзуви, бироз орқароқда эса одатдаги „Роял Жорданиан“ номи жойлаштирилган. Бироқ самолёт 2024-йил октябр ойида сақлаш учун чиқарилган ва кейинчалик авиакомпания томонидан эксплуатациядан чиқарилган[48].

2021-йил октябр ойида Роял Жорданиан ўзининг ЖЙ-БАҲ рўйхатдан ўтиш рақамига эга Боэинг 787 Дреамлинер самолётларидан бирида „Дисcовер Петра“ махсус ливреясини тақдим этди[49].

Роял Жорданиан Аирбус А321-200 ретро ливреясида

Бир ой ўтиб, 2021-йил ноябр ойида авиакомпания ЖЙ-АЙВ самолёти бўлган Аирбус А321ни ретро „Алиа“ бўёқ дизайнида намойиш этди. Самолёт ушбу янги бўёқ схемасидаги илк парвозини Лондон Ҳитроу аэропортига амалга оширди[50].

Хизматлари

Катеринг

Аммандан амалга ошириладиган парвозларда тақдим этиладиган озиқ-овқат ва ичимликлар Дната томонидан етказиб берилади. Камида уч соат давом этадиган парвозларда иссиқ овқат берилади. Агар парвоз бир соатдан қисқа бўлса, борт кузатувчилари парвоз давомида ёки ундан олдин енгил тамадди ва ичимликлар тақдим этади. Бундай парвозлар қаторига Аммандан Тел-Авив, Қоҳира, Бағдод, Байрут ва Ақабага амалга ошириладиган рейслар киради.

Парвоз пайтидаги кўнгилочар хизматлар

Роял Жорданианнинг бортдаги кўнгилочар тизими „Скй Cинема“ деб аталади.

  • Аирбус ва Боэинг самолётларининг эконом класс салонида барча йўловчиларга шахсий телевизорлар (ПТВ) тақдим этилади. Тизим аудио ва видеони талаб бўйича тақдим этиш (АВОД) тизимидир. Ушбу тизим йўловчиларга филмлар, телевизион кўрсатувлар, аудио материаллар ва ўйинлардан танлаш имкониятини беради.
  • Cроwн класс йўловчиларига Аирбус ва Боэинг самолётлари бортида филмлар, телевизион кўрсатувлар, аудио материаллар ва ўйинларнинг катта кутубхонасини ўз ичига олган АВОД тизими тақдим этилади. Эмбраэр самолётларида учадиган Cроwн класс йўловчилари учун портатив кўнгилочар қурилмалар (ИМС) мавжуд. ИМС хизмати барча халқаро рейсларда тақдим этилади. ИМС кутубхонасида филмлар, қисқа видеолар, аудио кутубхона ва ўйинлар мавжуд.

Барча рейсларда барча класслар учун интерактив ўйинлар, шунингдек, барча рейсларда CНН томонидан тақдим этиладиган янгиликлар мавжуд. Жуда қисқа парвозларда (Аммандан Тел-Авив, Байрут ёки Дамашққа) АВОД тизими ёқилган бўлади, бироқ унда фақат ўйинлар, CНН Неwс, „Флигҳт Шоw“ ва комедия канали мавжуд. Бунинг сабаби шундаки, ушбу парвозлар 45 дақиқадан кам давом этади ва филмлар ёки кўрсатувлар манзилга етиб боргунга қадар якунланмайди.

Ўриндиқлар

Боэинг 787 самолётларидаги Cроwн класс ўриндиқлари тўлиқ ётиб ухлаш мумкин бўлган ўриндиқлардир. Дреамлинер самолётларида ўриндиқлар оралиғи 83 дюймни, қисқа ва ўрта масофали самолётларда эса 46 дюймни ташкил этади. Эконом классда Роял Жорданиан Эмбраэр самолётларида 32 дюймли ўриндиқлар оралиғини, Аирбус самолётларида эса 34 дюймли ўриндиқлар оралиғини тақдим этади. Роял Жорданиан авиакомпаниясининг барча эконом класс ўриндиқларида оёқ қўйиш мосламаси ҳам мавжуд.

Cроwн класс заллари

Cроwн класс йўловчилари бутун дунё бўйлаб заллардан, жумладан барча Онеwорлд аъзо авиакомпанияларининг залларидан фойдаланишлари мумкин. 2008-йил август ҳолатига кўра, Роял Жорданиан иккита зални бошқарган: бири Аммандаги Қиролича Алия халқаро аэропорти, иккинчиси эса Ақабадаги Қирол Ҳусайн халқаро аэропортида жойлашган. 2008-йил август ойида Роял Жорданиан 340 нафардан ортиқ йўловчига хизмат кўрсатиши мумкин бўлган янги залини очди. У Жанубий терминалнинг иккинчи қаватида жойлашган бўлиб, аэропортдаги аввалги Жераш ва Петра залларининг ўрнини эгаллади.

Тез-тез учувчи йўловчилар дастури

Роял Cлуб — Роял Жорданианнинг тез-тез учувчи йўловчилар дастури[3]. Йўловчиларга парвоз тури, класси ва йўналишига қараб миллар берилади. Роял Cлуб аъзолари бошқа Онеwорлд авиакомпанияларида саёҳат қилиш орқали ҳам миллар тўплашлари мумкин. Роял Жорданианнинг Силвер, Голд ёки Платинум даражасига эга Роял Плус карта эгалари бутун дунё бўйлаб Онеwорлд аэропорт хизматларидан фойдаланишлари мумкин, Голд ва Платинум даражасидаги аъзолар эса аэропорт залларидан ҳам фойдаланиш имкониятига эга.

Бахциз ҳодисалар ва фалокатлар

Роял Жорданиан ўз тарихи давомида 13 та авиация ҳодисаси ва олтита самолёт олиб қочилиши ҳолатини бошдан кечирган бўлиб, улардан тўрттаси ўлим билан якунланган. Авиакомпаниянинг энг оғир иккита ҳалокати, иккаласида ҳам ижарага олинган Боэинг 707 самолётлари иштирок этган, 1973-йилда Нигерияда ва 1975-йилда Марокашда содир бўлган.

  • 1965-йил 10-апрелда АЛИА авиакомпаниясининг Ҳандлей Паге ҲПР-7 Ҳералд 207 самолёти парвоз вақтида фюзеляж конструксиясининг бузилиши натижасида Дамашқ яқинидаги тоғга қулаб тушди. Самолёт бортидаги 54 нафар йўловчи ва экипаж аъзоларининг барчаси ҳалок бўлди.
  • 1973-йил 22-январда АЛИА авиакомпаниясининг Боэинг 707 самолёти Нигериянинг Кано шаҳрига қўнаётган пайтда 176 киши ҳалок бўлди[51].
  • 1975-йил 3-августда АЛИА авиакомпаниясининг Боэинг 707 самолёти Марокашда қўниш учун яқинлашаётган пайтда тоғ тизмасига урилди ва бортдаги 188 кишининг барчаси ҳалок бўлди[52].
  • 1979-йил 14-мартда АЛИА авиакомпаниясининг Боэинг 727 самолётида бўлган 64 кишидан 45 нафари ҳалок бўлди. Ҳодиса Қатардаги Ҳамад халқаро аэропортига қўниш вақтида шамолнинг кескин ўзгариши натижасида юз берган[53].
  • 1985-йил 11-июнда Фаwаз Ёунис ва Амал ҳаракатининг тўрт нафар аъзоси 402-рейсни, Боэинг 727 самолётини олиб қочиб, самолётни Байрут ва Иорданияга олиб боришга мажбур қилишди. 13 соатдан сўнг, йўловчиларни озод қилгач, самолётни портлатиб юборишди.

1986-йилда авиакомпания номи Роял Жорданиан Аирлинесга ўзгартирилганидан бери ягона ўлим билан якунланган ҳодиса 2000-йил 5-июлда содир бўлган. Сиёсий бошпана излаган самолёт олиб қочувчи шахс Аммандан Дамашққа учаётган Роял Жорданианнинг Аирбус А320 самолёти бортида хавфсизлик ходими томонидан ўлдирилган[54].

Манбалар

  1. ↑ „Самер Мажали десигнатед то ассуме тҳе роле оф РЖС Пресидент CЕО - Роял Жорданиан“.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Роял Жорданиан CЕО Пичлер Ис Саид то Ҳаве Ресигнед Ласт Монтҳ“. Блоомберг Неwс (2020-йил 8-октябр). Қаралди: 2020-йил 11-ноябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Роял Жорданиан лаунч алл неw фреқуэнт флер программе“. Арабиан Аэроспаcе.
  4. ↑ „РЖ оwнс оф 90% оф Жордан Аирпорц Cомпанй“. Жордан Неwс (2023-йил 7-июл). Қаралди: 2024-йил 29-январ.
  5. ↑ „Роял Тоурс“. Роял Тоурс Травел & Тоурисм. Роял Тоурс. Қаралди: 2024-йил 29-январ.
  6. ↑ „Тикрам Фор Аирпорт Сервиcес“. Тикрам. Қаралди: 2024-йил 29-январ.
  7. ↑ "РЖ Пҳоне нумберс ин Жордан (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-03-02 санасида архивланган)." Роял Жорданиан. Ретриэвед он 21 Жуне 2010. „Оффиcе Аддресс: Буилдинг 37 -Моҳаммад Али Жанаҳ Ст. -Абдоун неар тҳе 5тҳ cирcле П. О. Бох: 302 Амман 11118“
  8. ↑ „Роял Жорданиан - онеwорлд Мембер Аирлине“ (эн). Онеwорлд. Қаралди: 2023-йил 20-январ.
  9. ↑ „Роял Жорданиан Аирлинес“. Трофам Споттинг. 2019-йил 24-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 24-май.
  10. ↑ „ТWА Пресс Релеасес“. 1999-йил 13-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 30-май.
  11. ↑ Голден, Лара Лйнн (20 Май 2007). Пресс релеасе Роял Жорданиан неготиатинг фор 12 787с тҳроугҳ диреcт пурчасе анд леасе cонтраcц АМЕИнфо
  12. ↑ Ҳоме | ОнАир (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-02-25 санасида архивланган). Онаир.аэро. Ретриэвед он 2010-11-13.
  13. ↑ Манибо, Медилйн (22 Жануарй 2008). Пресс релеасе РЖ старц оператинг флигҳц бетwеэн Амман анд Ҳонг Конг тодай АМЕИнфо
  14. ↑ [1] (Wайбаcк Мачине сайтида Фебруарй 18, 2012, санасида архивланган)
  15. ↑ [2] (Wайбаcк Мачине сайтида Фебруарй 18, 2012, санасида архивланган)
  16. ↑ „РЖ репорц 18% инcреасе ин пассенгер нумберс ласт монтҳ“. АМЕинфо. 2013-йил 1-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 26-ноябр.
  17. ↑ „онеwорлд неwс“. Онеwорлд.
  18. ↑ „Роял Жорданиан“. Қаралди: 2015-йил 24-апрел.
  19. ↑ Аирлинер Wорлд Марч 2014 паге 15
  20. ↑ „РЖ аппоинц ветеран эхеcутиве ас CЕО“ (2017-йил 28-май).
  21. ↑ „ААCО – Роял Жорданиан ретурнс то профитабилитй“.
  22. ↑ „Роял Жорданиан Аирлинес ресумес роуте бетwеэн Амман анд Дамасcус“. Тимес Аэроспаcе. Қаралди: 2025-йил 19-январ.
  23. ↑ „РЖ Неwс“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-02-18 санасида архивланган). Роял Жорданиан. 24 Новембер 2009. Ретриэвед он 13 Деcембер 2009.
  24. ↑ „Ниэлс Торп: аирлине ҳеадқуартерс, Амман, Жордан.(Wорк)(Роял Жорданиан Аирлинес ҳас неw cорпорате ҳеадқуартерс)“. Арчитеcтурал Ревиэw. 1 Жануарй 2007. Ретриэвед он 13 Фебруарй 2010.
  25. ↑ 498 „Wорлд Аирлине Диреcторй“. Флигҳт Интернатионал. 2 Април 1964.
  26. ↑ Собиэ, Брендан (22 Жануарй 2008). „Гоинг тҳе дистанcе: Самер Мажали стеэрс Роял Жорданиан инто приватисатион“.
  27. ↑ „Аннуал Репорт Финанcиал Статемент“. Роял Жорданиан. Қаралди: 2023-йил 2-декабр.
  28. ↑ 28,0 28,1 „РЖ АР 2013“. РЖ. 2023-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-декабр.
  29. ↑ „РЖ АР 2014“. РЖ. 2023-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-декабр.
  30. ↑ „РЖ Аннуал Репорт 2015“. РЖ. 2023-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-декабр.
  31. ↑ „РЖ Аннуал Репорт 2016“. РЖ. 2023-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-декабр.
  32. ↑ „РЖ Аннуал Репорт 2024“. РЖ. 2026-йил 6-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 6-апрел.
  33. ↑ „Cодешаре Флигҳц - Роял Жорданиан“. рж.cом. Қаралди: 2022-йил 30-январ.
  34. ↑ „Флй он Роял Жорданиан'с Неwест Аирcрафт: Аирбус А320нео“ (эн). Роял Жорданиан. 2025-йил 19-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 19-июл.
  35. ↑ Счуурман, Ричард „Роял Жорданиан ренеwс флеэт wитҳ Аирбус А320нео“ (эн-УС) (2022-йил 3-октябр). Қаралди: 2025-йил 13-август.
  36. ↑ „АВОЛОН ДЕЛИВЕРС РОЙАЛ ЖОРДАНИАН’С ФИРСТ АИРБУС А320нео“. Аволон. Қаралди: 2025-йил 19-июл.
  37. ↑ 37,0 37,1 37,2 37,3 „Доубле деливерй: Роял Жорданиан гец иц фирст Боэинг 787-9 анд Аирбус А321нео“ (эн-УС). Аэроспаcе Глобал Неwс. Қаралди: 2026-йил 22-апрел.
  38. ↑ „Боэинг 787 Дреамлинер“. рж.cом. Роял Жорданиан Аирлинес. 2018-йил 4-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 19-ноябр.
  39. ↑ „Роял Жорданиан Гроwс иц Лонг-Ҳаул Флеэт Wитҳ Ордер фор Боэинг 787-9 Дреамлинерс“. Боэинг Медиа Роом (2023-йил 13-ноябр).
  40. ↑ „Роял Жорданиан Унвеилс Сwанкй Неw Боэинг 787 Бусинесс Cласс“. онемилеататиме.cом/неwс (2025-йил 3-сентябр). Қаралди: 2025-йил 24-октябр.
  41. ↑ „Эмбраэр 175“. рж.cом. Роял Жорданиан Аирлинес. 2018-йил 4-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 19-ноябр.
  42. ↑ 42,0 42,1 „Роял Жорданиан такес деливерй оф фирст А320нео“ (эн-УС). ч-авиатион. 2025-йил 30-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 22-декабр.
  43. ↑ „Эмбраэр 195“. рж.cом. Роял Жорданиан Аирлинес. Қаралди: 2016-йил 19-ноябр.
  44. ↑ „Эмбраэр анд Азорра Сеал Деал wитҳ Роял Жорданиан Аирлинес фор Эигҳт Неw Э2 Жец“. ПРНеwсwире (2023-йил 18-май). Қаралди: 2023-йил 18-май.
  45. ↑ „Роял Жорданиан аддс фирст А321 фреигҳтер“. ч-авиатион.cом (2024-йил 27-март).
  46. ↑ Клеэ, Улрич & Бучер, Франк эт ал.: жп аирлине-флеэц интернатионал. Зüрич-Аирпорт 1967–2007.
  47. ↑ „Роял Жорданиан Аирлинес Фирст То Операте Бомбардиэр Қ400 Ин Миддле Эаст“. Бомбардиэр. Қаралди: 2018-йил 25-май.
  48. ↑ "онеwорлд аирлинес ренеw тҳеир cоммитмент то буилд он тҳе валуэ тҳе аллианcе офферс cустомерс wорлдwиде – инcлудинг а стандард онеwорлд ливерй". 3 Фебруарй 2009.
  49. ↑ Рокоу, Татиана „РЖ такес тҳе инитиативе то прожеcт Жордан бй плаcинг Петра-инспиред ливерй он иц 787“. ТравелДаилйНеwс (2021-йил 19-октябр). Қаралди: 2021-йил 15-ноябр.
  50. ↑ „РЖ плаcес олд Алиа ливерй он ан Аирбус 321 то марк cентенниал“. Тимес Аэроспаcе.
  51. ↑ „Аccидент Датабасе: Аccидент Сйнопсис 01221973“. 2009-йил 7-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 24-апрел.
  52. ↑ „Аccидент Датабасе: Аccидент Сйнопсис 08031975“. 2013-йил 23-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 24-апрел.
  53. ↑ „Аccидент Датабасе: Аccидент Сйнопсис 03141979“. 2009-йил 3-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 24-апрел.
  54. ↑ Бомб Эхплодес Он Жорданиан Жет CБС Неwс 5 Жулй 2000

Ҳаволалар

Викиомборда „Роял Жорданиан Аирлинес“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.