Ziyosfera

Rozaliy masjidi

Rozaliya masjidi, shuningdek, Mukim Rozaliya masjidi (Kavi yozuvi: الحرم الغاري الشريف), Al-Haram al-Gʻoriy ash-Sharif nomi bilan tanilgan, Malayziyaning Kelantan shtati Gua Musang tumanida joylashgan[1]. Masjid qurilishi 2022-yilda yakunlangan. COVID-19 pandemiyasi sababli qurilish ishlari 2 yilga kechikkan. Kelantanning sayyohlik maskanlaridan biri boʻlgan ushbu masjid Makka shahridagi Al-Masjid al-Harom meʼmoriy uslubi va dizayniga taqlidan bunyod etilgani bilan mashhur[2].

Masjid
Rozaliy masjidi

Tarixi

Masjid qurilishidan avval bu hududda faqat Rozaliya eski masjidi mavjud boʻlgan. Biroq ushbu masjid juma namozlari va hayit namozlarida koʻp sonli namozxonlarni sigʻdira olmas edi[3]. Bundan tashqari Galas daryosi boʻyida joylashgani sababli eski masjid tez-tez suv toshqinlariga uchrar, bu esa binoga jiddiy zarar yetkazardi[3]. Shuningdek, diniy masala ham yuzaga kelgan: eski Rozaliya masjidining asosiy namozxonasida qabr joylashgan edi. Islom ulamolarining masjidning asosiy namozxonasida qabr boʻlmasligi kerakligi haqidagi qarashiga koʻra hududdagi konservativ musulmonlar bu masjidda namoz oʻqimay qoʻyganlar[4][5][6]. Ushbu muammolar hisobga olingach, Gua Musang tumanidan sobiq parlament aʼzosi Tengku Hamza yaqin atrofda yangi masjid qurilishini maʼlum qilgan[3].

Qishloq markazidagi mahalla politsiya boʻlimi yonidan masjid qurilishi uchun joy tanlangan[3]. Qurilish ishlari 2016-yil aprel oyida boshlangan. Masjid 2020-yilda deyarli bitkazilgan edi, biroq COVID-19 pandemiyasi sababli qurilishning yakunlanishi kechiktirilgan[3][7][8]. Oxir-oqibat, Rozaliya jome masjidi 2022-yilda toʻliq qurib bitkazilgan va shu yilning aprel oyida ochilgan[8][9][10].

Meʼmorchiligi

Rozaliya jome masjidi Makka shahrida joylashgan va musulmonlar uchun eng muqaddas maskan hisoblangan Al-Masjid al-Haromning kichikroq, ammo toʻlaqonli nusxasi sifatida mashhur. Masjid hovlisida Kaʼbaning asl oʻlchamlariga mos nusxasi ham mavjud. Al-Masjid al-Harom masjidi singari Rozaliya jome masjidi meʼmorchiligida Umaviylar, Mamluk va Usmoniylar meʼmoriy unsurlarini zamonaviy elementlar bilan uygʻunlashtirilgan[11][12][13].

Masjidning asosiy namozxonasidagi namozxonlar

Masjid majmuasidagi barcha binolar Makka tomonga, yaʼni qiblaga yuzlanishi uchun asosiy koʻchaga nisbatan qiya joylashtirilgan. Asosiy masjid binosining ikki yonida Al-Masjid al-Harom minoralariga oʻxshash 9 ta minora qad rostlagan. Hovliga qaragan asosiy namozxonaning kirish qismi ustida bir xil shakldagi 3 ta gumbaz joylashgan[11][12]. Asosiy namozxonaning poli toʻliq gilam bilan qoplangan, masjidning gilam toʻshalmagan boshqa qismlarida esa oq plitkalardan foydalanilgan. Masjid hovlisiga olib kiruvchi 15 ta eshik mavjud. Hovli markazida Kaʼbaning nusxasi sifatida qurilgan kub shaklidagi inshoot joylashgan. Uning atrofiga Kaʼbaning Makkadagi asl nusxasini qoplab turuvchi kisvaga oʻxshash mato oʻralgan[11][12].

Masjidning mehrob yoʻlagidagi ikki mehrobdan biri

Asosiy namozxona yonida mehrob yoʻlagi deb ataladigan yoʻlak joylashgan. Unda namoz oʻqiladigan qibla yoʻnalishini koʻrsatuvchi naqshinkor qilib ishlangan 2 ta mehrob mavjud. Bu yoʻlakdan faqat namozxonlar koʻp toʻplanadigan tadbirlarda, jumladan, juma va ikki hayit namozlarida foydalaniladi[3].

Transport

Masjidga Gua Musang temiryoʻl bekatidan borish mumkin. Ushbu bekat orqali KTM Intercity yoʻlovchi poyezdlarining toʻrtta qatnovi amalga oshiriladi.

Yana qarang

Manbalar

Vikiomborda „Rozaliy masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
  1. ↑ Eastmaille, Akay „Modern architecture designed mosque in Kelantan“ (en-XX). Trip (2024-yil 27-dekabr). Qaraldi: 2026-yil 11-aprel.
  2. ↑ Abdullah, Sharifah Mahsinah „Razaleigh Mosque is Kelantan's latest tourism attraction“ (en). The New Straits Times (2022-yil 20-iyun). Qaraldi: 2026-yil 11-aprel.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 „Masjid Jamek Razaleigh, Gua Musang“ (ms). Masjid MAIK (2026-yil 5-mart). Qaraldi: 2026-yil 11-aprel.
  4. ↑ Ibrahim, Ramli. „Solat tepi kubur dalam masjid“ (ms). Harian Metro (2019-yil 28-avgust), s. 2–3.
  5. ↑ „Misteri Kubur di Masjid Razaleigh Menarik Perhatian Pengunjung“ (ms). Malaysia Aktif (2023-yil 16-noyabr).
  6. ↑ Lah, Tuan „Kubur wanita mati dibunuh komunis dalam Masjid Razaleigh“ [Grave of woman killed by communists in Masjid Razaleigh] (ms-MY). Utusan Malaysia (2020-yil 28-avgust). Qaraldi: 2026-yil 11-aprel.
  7. ↑ Muhafandi, Muhammad. „Pembukaan Masjid Razaleigh mirip Masjidil Haram ditangguh lagi“ (ms). Astro Awani (2021-yil 20-aprel).
  8. ↑ 8,0 8,1 Tuan, Aimuni „Masjid Razaleigh jadi tumpuan“ [Masjid Razaleigh becomes a focus] (ms-MY). Utusan Malaysia (2022-yil 21-aprel). Qaraldi: 2026-yil 11-aprel.
  9. ↑ Wahid, Adila „3,000 solat Jumaat pertama di Masjid Razaleigh“ [3,000 present at first Friday prayer of Masjid Razaleigh] (ms). Sinar Harian (2022-yil 1-aprel). Qaraldi: 2026-yil 11-aprel.
  10. ↑ Ramli, Ibrahim „Opening of Gua Musang's new Razaleigh Mosque delayed by pandemic“ (en). The New Straits Times (2020-yil 24-iyul). Qaraldi: 2026-yil 11-aprel.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 Husna. „Masjid Razaleigh, Gua Musang Umpama 'Mini' Masjidil Haram. Tarikan Baru Kelantan“ (ms). Libur (2020-yil 5-sentyabr). Qaraldi: 2026-yil 11-aprel.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Abdullah, Sharifah Mahsinah „Designed after Masjidil Haram, Kelantan mosque set to become new landmark“ (en). The New Straits Times (2019-yil 28-iyun). Qaraldi: 2026-yil 11-aprel.
  13. ↑ „Masjid Razaleigh bakal dibuka April“ (ms). Bernama (2021-yil 2-yanvar). 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Rozaliy_masjidi" dan olindi