Рум Меҳмед пошо — Усмонийлар империясининг ўн тўртинчи буюк Вазири. Меҳмед ИИ Фотиҳ даврида Усмонийлар империясини 1466-1469-йилларда садразимлик, яъни буюк вазирлик лавозимида бошқарган тарихий шахс.

Рум Меҳмед пошо
туркча: Рум Меҳмед Паşа
 14-Усмонийлар империясининг буюк вазири
Мансаб даври
1466-йилдан – 1469-йилгача
Монарх Меҳмед ИИ Фотиҳ
Ўтмишдоши Вали Маҳмуд пошо
Вориси Ис'ҳоқ пошо
Шахсий маълумотлари
Вафоти 1470-йил
Истанбул
Дини ислом, суннийлик

Ҳаёти

У Истанбулда яшайдиган маҳаллий юнон оилаларидан бирида туғилганлиги ҳақида тарихий китобларда ёзилган. Уни маҳкамага олиб келиб ёшлигидан ўз ан'аналаридан узоқ ҳолда мусулмон одатига кўра катта қилишади.Аммо, унинг буюк Вазири даврида бўлган яна бир машҳур воқеа, Караманларга қарши ўтган қирғин ва талончилик эди.Караманоğуллари қўшини Усмонийлар империясининг қўлидаги ба'зи ерларни эгаллаб олиш учун ҳужум қилган эди, аммо бу ҳужумлар бостирилди ва Караманоğуллари Усмонийларга қўшилди.Бироқ, худди шу вазият пайдо бўлганида, Рум Меҳмет Пошо Караманогуллари ерларига экспедициясига йўл олди. Экспедициячилар қўмондони Усмонли аскарлари халққа жуда шафқациз муносабатда бўлишди. Ўша давр тарихчиларидан бири бўлган Аşıкпаşаоğлу қуйидагиларни айтади:: Рум Меҳмет юрди. У Ларендега етиб келди. Масжидлари ва мадрасаларини ёқиб юборган, вайрон қилган. У отасининг уйини вайрон қилди. У шаҳар аёллари ва о'г'илларини талон-торож қилди. Уни яланг'оч қилди. У Ларендедан кетди. У ўша ерда эди, Эрегли томон кетди. У Эрегли вилояти ва қишлоқларини вайрон қилди ... " [1]Бу ҳаракатни унинг юнон келиб чиқиши билан бог'лаган тарихчилар ҳам бор ва у буни Истанбулнинг ог'риг'и учун қилган, чунки у юнон эди. У Варсак туркманларига қарши ҳаракат қилди, аммо Варсак жанобларидан бири Уюз бей томонидан мағлубиятга учратилди ва Караман юришида қўлга киритган барча мол-мулк ва пулларни туркманлар эгаллаб олишди. Караманли Меҳмет Пошонинг рағбатлантириши билан ишдан бўшатилди ва 1470-йилда бўг'иб ўлдирилди.[2] Унинг қабри Ускударда ўзи қурдирган Рум Меҳмед Пошо масжиди ёнидаги қабрдадир. Анқарадаги Анадолу Маданиятлари Музейи бўлган Куршунли Хан Рум Меҳмед Пошо томонидан қурилган.

Манбалар

  1. ↑ Ниҳал Ацıз-"Аşıкпаşаоğлу Тариҳи" Милли Эğитим Басıмеви İстанбул 1970 сайфа 87
  2. ↑ Османлı Тариҳи, ИИ. Cилт, 10. баскı, сф: 90,91,532 Тüрк Тариҳ Куруму Яйıнларı-2011, Орд. Проф. İсмаил Ҳаккı Узунçарşıлı