Rutil

Рутил (лот. рутилус — сарғишқизил) — оксидлар синфига мансуб минерал. ТиО2 титан оксидининг 3 полиморф модификациясидан бири. Изоморф шаклида Фе, Cр, Нб, Та, В, Сн қўшимчалари бўлади. Та2О5 қўшимчаси 47% гача бўлса стрюверит; Нб2О5 (42% гача) — илменорутил, темир қўшилса — нигрин деб ажратилади; Тетрагонал сингонияда кристалланади. Кристаллари призматик, устунсимондан нинасимон шаклгача. Ранги қизғишқўнғир, тўқ қўнғир, сарғиш, кўкимтир, қора, баъзан яшил бўлади. Қаттиқлиги 6,5. Зичлиги 4200 кг/м³. Мўрт Р. — титан рудаларининг муҳим компоненти, локбўёқ ва электрод и.ч.да, заргарликда қўлланади.