SAT
САТ[1] – Америка Қўшма Штатларида коллежга кириш учун кенг қўлланадиган стандартлаштирилган тестдир. 1926-йилда дебютидан бери унинг номи ва рейтинги бир неча бор ўзгарган; дастлаб Счоластиc Аптитуде Тест деб номланган, кейинчалик у Счоластиc Ассессмент Тест, кейин САТ И: Реасонинг Тест, кейин САТ Реасонинг Тест, кейин оддийгина САТ деб номланган.
| САТ | |
|---|---|
.svg){kind=logo} 2017-йилдан бери ишлатилаётган лого | |
| Акроним | САТ |
| Номи | Счоластиc Аптитуде Тест |
| Тест топшириш услуби | Қоғоз ва компютер асосида олинадиган имтиҳон |
| Компания | CоллегеБоард |
| Тил билиш қобилиятлари | Танқидий о'қиб тушуниш, грамматика, математика |
| Мақсади | Университетга ҳужжат топшираётган абитруентларнинг тил билиш ва бошланг'ич ҳисоб ко'никмаларини аниқлаш |
| Бошланган йили | 1926-йил, 97 йил аввал |
| Ўтказилиш даври | 3 соат |
| Тест олинадиган минтақалар | Бутун дунё бо'йлаб |
| Тил | Инглиз |
| Йиллик ўртача тест топширувчилар | 2022-йил ҳолатига ко'ра 1.7 миллион |
| Мезон | Имтиҳон икки қисмдан иборат: Инглиз тилида танқидий ва грамматик билимни синаш топшириқларига 200-800 балл,; бошланг'ич ва амалий математик билимларни аниқлаш учун топшириқлар учун 200-800 балл, жами балл 1600 |
| Тўлов | 60 доллардан 108 долларгача (қайси давлатдан топшираётганлигига қараб) |
| Стандард қабул қилган муассасалар сони | АҚСҲдаги ко'плаб олий о'қув юртлари |
САТ тўлиқ эгалик қилади, ишлаб чиқилади ва Америка Қўшма Штатларидаги хусусий, нотижорат ташкилот бўлган Cоллеге Боард томонидан нашр этилади. У коллеж кенгаши номидан Таълим тест хизмати томонидан бошқарилади, у яқин вақтгача САТни ҳам ишлаб чиққан. Тест талабаларнинг коллежга тайёргарлигини баҳолаш учун мўлжалланган. САТ дастлаб ўрта мактаб ўқув дастурларига мос келмаслик учун ишлаб чиқилган эди, бироқ 2016-йилда киритилган САТ версиясига бир нечта тузатишлар киритилди ва Коллеж кенгаши президенти Девид Коулман ҳам тестни кўпроқ акс эттиришни хоҳлаётганини айтди. янги Cоммон Cоре стандартлари билан ўқувчилар ўрта мактабда нимани ўрганадилар.
2015–16 ўқув йилидан бошлаб коллеж кенгаши Кҳан Аcадемй билан САТга бепул тайёргарлик кўриш учун ишлай бошлади. 2021-йил 19-январда коллеж кенгаши 2021-йил июнидан кейин ихтиёрий иншо бўлими ва САТ фанидан тест синовлари тўхтатилишини эълон қилди.
САТ бўйича катта миқдордаги тадқиқотлар олиб борилган бўлса-да, кўплаб саволлар ва нотўғри тушунчалар сақланиб қолган. Коллежга қабул қилишдан ташқари, САТ ҳам инсон интеллектини, хусусан, интеллектуал ривожланиш даражасини ўрганувчи тадқиқотчилар томонидан ва айрим иш берувчилар томонидан ишга қабул қилиш жараёнида қўлланади.
САТ одатда ўрта мактаб ўқувчилари ва катта ёшдагилар томонидан топширилади. Коллеж кенгашининг таъкидлашича, САТ коллежда академик муваффақият учун зарур бўлган саводхонлик, ҳисоблаш ва ёзиш кўникмаларини ўлчаш учун мўлжалланган. Уларнинг таъкидлашича, САТ имтиҳон топширувчиларнинг мактабда ўрганган ва коллежда керак бўладиган муаммоларни қанчалик яхши таҳлил қилиши ва ҳал қилишини баҳолайди. Бироқ, тест бир қатор балларни ишлаб чиқаришга ёрдам бериш учун қаттиқ вақт чегараси (тезлик) остида ўтказилади.
Коллеж кенгаши, шунингдек, САТ ўрта мактаб ўртача балл (ГПА) билан биргаликда коллежнинг биринчи курс талабалари ГПА билан ўлчанадиган ўрта мактаб баҳоларига қараганда коллеждаги муваффақиятнинг яхшироқ кўрсаткичини таъминлайди. САТ муддати давомида олиб борилган турли тадқиқотлар, САТ ҳисобга олинганда ўрта мактаб баҳолари ва коллежнинг биринчи курс талабалари баҳолари ўртасидаги боғлиқликнинг статистик жиҳатдан сезиларли ўсишини кўрсатади. САТ нинг башоратли ҳақиқийлиги ва ваколатлари психометрияда фаол тадқиқот мавзусидир.
АҚШ федерализми, маҳаллий назорат ва хусусий, масофавий ва уйда ўқийдиган ўқувчиларнинг кўплиги сабабли АҚШ ўрта мактаблари ўртасида молиялаштириш, ўқув дастурлари, баҳолаш ва қийинчиликларда жиддий фарқлар мавжуд. САТ (ва АCТ) баллари ўрта мактаб рекордини тўлдириш ва қабул ходимларига маҳаллий маълумотларни (масалан, курс иши, баҳолар ва синф даражаси каби) миллий нуқтаи назардан жойлаштиришга ёрдам бериш учун мўлжалланган.
Тарихий жиҳатдан, САТ соҳилбўйи штатларида яшовчи талабалар томонидан кўпроқ қўлланган ва АCТ Ўрта Ғарб ва Жанубдаги талабалар томонидан кенг тарқалган; сўнгги йилларда Шарқий ва Ғарбий соҳилларда талабалар сони ортиб бормоқда АCТ. 2007 йилдан бери Қўшма Штатлардаги барча тўрт йиллик коллеж ва университетлар кириш учун аризанинг бир қисми сифатида имтиҳон талаб қиладиган САТ ёки АCТ ни қабул қилади ва 2022 йил кузидан бошлаб 1400 дан ортиқ тўрт йиллик коллеж ва университетлар талаб қилмайди. қабул қилиш учун ҳар қандай стандартлаштирилган тест баллари, гарчи уларнинг баъзилари коронавирус пандемияси туфайли вақтинчалик ушбу сиёсатни қўлламоқда.
САТ ни тугатиш учун уч соат вақт кетади ва 2021-йилга келиб, агар САТ АҚШдан ташқарида олинса, кечикиш тўловлари бундан мустасно, қўшимча ишлов бериш тўловлари билан 55.00 АҚСҲ доллари туради. САТ бўйича баллар 400 дан 1600 гача бўлиб, иккита 200 дан 800 баллгача бўлган тест натижаларини бирлаштиради: математика бўлими ва далилларга асосланган ўқиш ва ёзиш бўлими. Америка Қўшма Штатларидаги кўплаб коллеж ва университетларга биринчи курсга кириш учун САТ ёки унинг рақобатчиси АCТ ни топшириш талаб этилса-да,2010-йилларда кўплаб муассасалар ушбу кириш имтиҳонларини ихтиёрий қилиб қўйган эди лекин бу талабаларнинг юқори балл олишга уринишларини тўхтата олмади, чунки улар ва уларнинг ота-оналари бу контекстда „ихтиёрий“ нимани англатишига шубҳа билан қарашади. Дарҳақиқат, имтиҳондан ўтадиган аҳоли сони барқарор равишда кўпайиб борарди. Гарчи бу балларнинг узоқ муддатли пасайишига олиб келган бўлса-да, мутахассислар буни бутун АҚШ аҳолисининг ўқув даражасини ўлчаш учун ишлатишдан огоҳлантирдилар.
Тузилиши
САТ иккита асосий бўлимга эга, хусусан, далилларга асосланган ўқиш ва ёзиш (ЭБРW, одатда тестнинг „инглиз тили“ қисми сифатида танилган) ва математика бўлими. Уларнинг иккаласи ҳам тўрт қисмга бўлинган: ўқиш, ёзиш ва тил, математика (калкулятор йўқ) ва математика (калкуляторга рухсат берилган). Синовчи ихтиёрий равишда иншо ёзиши мумкин эди, бу ҳолда у бешинчи тест қисмидир. САТ имтиҳонининг тўпланган қисми учун умумий вақт – уч соат (ёки ихтиёрий иншо бўлими олинган бўлса, уч соату эллик дақиқа). Иншони топширмаётган баъзи имтиҳон олувчилар бешинчи бўлимга эга бўлиши мумкин, у ҳеч бўлмаганда қисман САТнинг келажакдаги маъмуриятларида пайдо бўлиши мумкин бўлган саволларни олдиндан текшириш учун ишлатилади. (Бу саволлар САТ баллини ҳисоблашга киритилмаган.)
САТ имтиҳонидан иккита бўлим баллари олинади: Далилларга асосланган ўқиш ва ёзиш ва математика. Бўлим баллари 200 дан 800 гача бўлган шкала бўйича ҳисобот қилинади ва ҳар бир бўлим балли ўнга каррали. САТ учун умумий балл иккита бўлим балларини қўшиш йўли билан ҳисобланади, натижада умумий баллар 400 дан 1600 гача бўлади. Икки бўлим балларига қўшимча равишда 10 дан 40 гача бўлган шкала бўйича учта „синов“ балли хабар қилинади, биттаси. Ўқиш, Ёзиш ва Тил ва Математика фанларининг ҳар бири учун, ўқиш/ёзиш ва тил учун 1 га, математика учун эса 0,5 га. Шунингдек, ҳар бири 10 дан 40 баллгача бўлган иккита ўзаро тест баллари мавжуд: Тарих/ижтимоий тадқиқотларда таҳлил ва фанда таҳлил. Иншо, агар олинган бўлса, иккита бўлим балларидан алоҳида баҳоланган. Икки киши ҳар бир иншога учта тоифанинг ҳар бирида 1 дан 4 баллгача балл қўяди: ўқиш, таҳлил қилиш ва ёзиш. Турли имтиҳончиларнинг ушбу икки балли ҳар бир тоифа учун 2 дан 8 баллгача умумий балл бериш учун бирлаштирилади. Гарчи баъзида одамлар ўзларининг иншо баллларини 24 баллдан иқтибос қилсалар ҳам, Коллеж кенгашининг ўзлари турли тоифаларни бирлаштириб, битта иншо баллини бериш ўрнига, ҳар бир тоифа учун балл қўядилар.
САТда тахмин қилиш учун жарима ёки салбий белги йўқ: баллар тўғри жавоб берилган саволлар сонига асосланади. Ихтиёрий иншо 2021 йил июн ойидан кейин таклиф қилинмайди. Коллеж кенгаши иншо бўлимини тўхтатишини айтди, чунки „талабалар учун иншо ёзиш бўйича ўз маҳоратини кўрсатишнинг бошқа усуллари мавжуд“, жумладан тестнинг ўқиш ва ёзиш қисми. Шунингдек, у ўзгаришларда CОВИД-19 пандемияси муҳим рол ўйнагани ва „аллақачон давом этаётган жараённи“ тезлаштиргани эътироф этилди.
Ўқиш тести
САТнинг ўқиш тести 52 та саволдан иборат битта бўлимни ва 65 дақиқалик вақт чегарасини ўз ичига олади. Барча саволлар кўп танловли ва ўқиш қисмларига асосланган. Жадваллар, графиклар ва диаграммалар баъзи қисмларга ҳамроҳ бўлиши мумкин, аммо тегишли саволларга тўғри жавоб бериш учун математика талаб қилинмайди. Ўқиш тестида бешта бўлак (улардан иккитаси кичикроқ бўлаклар бўлиши мумкин) ва ҳар бир парча ёки ўтиш жуфтлиги учун 10-11 савол мавжуд. САТ ўқиш парчалари учта асосий соҳадан иборат: тарих, ижтимоий тадқиқотлар ва фан. Ҳар бир САТ ўқиш тести ҳар доим қуйидагиларни ўз ичига олади: АҚШ ёки жаҳон адабиётидан битта парча; АҚШ таъсис ҳужжатидан ёки тегишли матндан битта парча; иқтисод, психология, социология ёки бошқа ижтимоий фанлар ҳақидаги бир парча; ва иккита фан парчаси. Барча саволларга жавоблар фақат парча ёки парча жуфтида баён қилинган ёки назарда тутилган мазмунга асосланади.
.svg){kind=logo}
Ўқиш тести (ёзув ва тил тести билан) ҳар бири 1 дан 15 баллгача бўлган иккита пастки баллга ҳисса қўшади:
Далиллар буйруғи
Контекстдаги сўзлар
Ёзиш ва тил тести
САТ имтиҳонининг ёзма ва тил имтиҳони бир бўлимдан иборат бўлиб, 44 та кўп танловли саволлар ва 35 дақиқалик вақт чегараси мавжуд. Ўқиш тестида бўлгани каби, барча саволлар жадваллар, графиклар ва диаграммалар билан бирга бўлиши мумкин бўлган парчаларни ўқишга асосланган. Синов иштирокчисидан парчаларни ўқиш ва тагига чизилган таркибга тузатишлар ёки яхшиланишларни таклиф қилиш сўралади. Ушбу тест бўйича парчаларни ўқиш мазмуни бўйича мавзу аргументларидан тортиб турли мавзулардаги бадиий бўлмаган ҳикояларгача. Баҳоланаётган малакаларга қуйидагилар киради: аргументнинг равшанлигини ошириш; сўз танлашни такомиллаштириш; ижтимоий фанлар ва фанлар бўйича мавзулар таҳлилини такомиллаштириш; ёзувнинг ташкилий сифати ва таъсирини ошириш учун жумла ёки сўз тузилишини ўзгартириш; ва жумла тузилишини, сўзлардан фойдаланиш ва тиниш белгиларини тузатиш ёки такомиллаштириш.
Ёзув ва тил тести ҳар бири 1 дан 15 баллгача бўлган иккита кичик балл ҳақида ҳисобот беради:
Фикрларни ифодалаш
Стандарт инглиз конвенциялари
САТнинг математика қисми икки қисмга бўлинган: Математик тест – Калкулятор йўқ ва математика тести – Калкулятор. Ҳаммаси бўлиб, САТ математика тести 80 дақиқа давом этади ва 58 та саволни ўз ичига олади: 45 та кўп танловли савол ва 13 та грид-ин савол. Кўп танлов саволлари тўртта жавобга эга; грид-ин саволлари бепул жавобдир ва тест топширувчидан жавоб беришни талаб қилади.
• Математик тест – Калкулятор йўқ бўлими 20 та саволдан иборат (15 та кўп танлов ва 5 та катак) ва 25 дақиқа давом этади.
• Математик тест – Калкулятор бўлимида 38 та савол (30 та кўп танлов ва 8 та катак) мавжуд ва 55 дақиқа давом этади.
Тест топширувчига математика тести учун бир нечта балл берилади. Математик таркибнинг учта тоифасининг ҳар бири учун қуйи балл (1 дан 15 гача бўлган шкала бўйича) ҳисобот қилинади:
• „Алгебра юраги“ (чизиқли тенгламалар, чизиқли тенгламалар тизимлари ва чизиқли функциялар)
• „Муаммоларни ҳал қилиш ва маълумотларни таҳлил қилиш“ (статистика, моделлаштириш ва муаммоларни ҳал қилиш кўникмалари)
• „Пасспорт то Адванcед Матҳ“ (чизиқли бўлмаган ифодалар, радикаллар, кўрсаткичлар ва илғор математиканинг асосини ташкил этувчи бошқа мавзулар).
Математик тест учун тест балли 10 дан 40 гача бўлган шкала бўйича, 0,5 га ортиш билан ва бўлим балли (имтиҳон баллининг 20 га кўпайтирилишига тенг) 200 дан 800 гача бўлган шкалада хабар қилинади.
Калкулятордан фойдаланиш
Барча илмий ва график калкуляторларга, жумладан Компютер алгебра тизими (CАС) калкуляторларига фақат САТ Матҳ – Калкулятор бўлимида рухсат берилган. Барча тўрт функцияли калкуляторларга ҳам рухсат берилади; аммо, бу қурилмалар тавсия этилмайди. Барча мобил телефон ва смартфон калкуляторлари, ёзув машинкасига ўхшаш (ҚWЕРТЙ) клавиатурали калкуляторлар, ноутбуклар ва бошқа портатив компютерлар ҳамда Интернетга кириш имкониятига эга бўлган калкуляторларга рухсат берилмайди.
Калкулятордан фойдаланишнинг САТ И: Реасонинг Тест математик балларига таъсирини ўрганиш учун коллеж кенгаши томонидан тадқиқот ўтказилди. Тадқиқот шуни кўрсатдики, математика бўлимидаги ишлаш калкулятордан фойдаланиш даражаси билан боғлиқ: элементларнинг учдан бир қисмидан ярмигача калкулятордан фойдаланганлар калкулятордан тез-тез ёки камроқ фойдаланадиганларга қараганда ўртача юқори балл олишган. Бироқ, бу таъсир „кўпроқ қобилиятли ўқувчиларнинг калкулятордан ўз-ўзидан калкулятордан фойдаланишдан кўра камроқ қобилиятли ўқувчилардан фарқли равишда фойдаланиши натижаси бўлди“.Мактабда калкулятордан тез-тез фойдаланиши ҳақида баъзи далиллар мавжуд. тест ҳолати мактабда калкулятордан фойдаланмайдиганларга нисбатан тест натижаларига ижобий таъсир кўрсатади.
Тўловлар
САТ нархи 49,50 АҚШ доллари (39,50 фунт стерлинг, 43,50 эвро) (ихтиёрий иншо билан 64,50 АҚШ доллари), шунингдек, 2019 йил ҳолатига кўра Қўшма Штатлардан ташқарида тест ўтказилса, 45 АҚШ долларидан ортиқ қўшимча тўловлар. Коллеж кенгаши кам таъминланган талабалар учун тўловлардан озод қилади. Кечиктирилган рўйхатдан ўтиш, кутиш режимида тест, рўйхатга олиш ўзгаришлари, телефон орқали олинган баллар ва қўшимча балл ҳисоботлари (тўрттадан ташқари бепул) учун қўшимча тўловлар олинади.
Тарихи
| Имтиҳон йили |
Ўқиш /оғзакидан балл |
Математикадан балл |
| 1972 | 530 | 509 |
| 1973 | 523 | 506 |
| 1974 | 521 | 505 |
| 1975 | 512 | 498 |
| 1976 | 509 | 497 |
| 1977 | 507 | 496 |
| 1978 | 507 | 494 |
| 1979 | 505 | 493 |
| 1980 | 502 | 492 |
| 1981 | 502 | 492 |
| 1982 | 504 | 493 |
| 1983 | 503 | 494 |
| 1984 | 504 | 497 |
| 1985 | 509 | 500 |
| 1986 | 509 | 500 |
| 1987 | 507 | 501 |
| 1988 | 505 | 501 |
| 1989 | 504 | 502 |
| 1990 | 500 | 501 |
| 1991 | 499 | 500 |
| 1992 | 500 | 501 |
| 1993 | 500 | 503 |
| 1994 | 499 | 504 |
| 1995 | 504 | 506 |
| 1996 | 505 | 508 |
| 1997 | 505 | 511 |
| 1998 | 505 | 512 |
| 1999 | 505 | 511 |
| 2000 | 505 | 514 |
| 2001 | 506 | 514 |
| 2002 | 504 | 516 |
| 2003 | 507 | 519 |
| 2004 | 508 | 518 |
| 2005 | 508 | 520 |
| 2006 | 503 | 518 |
| 2007 | 502 | 515 |
| 2008 | 502 | 515 |
| 2009 | 501 | 515 |
| 2010 | 501 | 516 |
| 2011 | 497 | 514 |
| 2012 | 496 | 514 |
| 2013 | 496 | 514 |
| 2014 | 497 | 513 |
| 2015 | 495 | 511 |
| 2016 | 494 | 508 |
| 2017 | 533 | 527 |
| 2018 | 536 | 531 |
| 2019 | 531 | 528 |
Манбалар
- ↑ „САТ“ (2022-йил 26-июл).
- ↑ „Дата (САТ Програм Партиcипатион Анд Перформанcе Статистиcс)“. Cоллеге Энтранcе Эхаминатион Боард. 21-феврал, 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-май, 2014-йил.
Ҳаволалар
 |
Викиомборда „САТ“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Расмий сайти (ингл.)
 | Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |