Saboh sulolasi

Ал Сабаҳ (араб.آل صباح ‎) — Қувайт амирларининг 1752 ёки 1756 йилдан ҳозирги кунгача ҳукмронлик қилган сулоласи.

Ал Сабаҳ уруғи 18-аср бошларида Нажддан шимолга кўчиб келган Бени Атбан араб қабиласига мансуб. Дастлаб Ал Сабоҳ оиласи Ироқнинг Умм Қаср шаҳрига жойлашди, бироқ тез орада Усмонли қўшинлари томонидан у ердан ҳайдаб юборилди. Умм-Қасрдан оила ал-Қувайт шаҳрига ко'чиб о'тди ва у ерда Бени Атбон қабиласининг бошқа нуфузли оилалари - ал-Халифа ва ал-Жалаким билан иттифоқ тузди. 1716 йилда бу уч оила о'ртасида мас'улият ва фаолият соҳаларини тақсимлаш то'г'рисида шартнома тузилди, унга ко'ра Ал Сабоҳ клани ал-Қувайтни ҳимоя қилиш ва мажбуриятларни йиг'иш учун жавобгарликни о'з зиммасига олди. Шундай қилиб, аслида, шаҳар ва қабила устидан ма'мурий ҳокимият уларнинг қо'лида эди. 1752 ёки 1756 йилларда Бени Атбон қабиласи оқсоқоллар кенгаши кекса шайх Сабоҳ И ибн Жобир ас-Сабоҳни Қувайт ҳукмдори этиб сайлади. 1760 йилда Шайх Сабоҳ Ал-Қувайт атрофида қал'а девори қуришни ташкил қилди. Баг'додга сафар қилган Сабоҳ ибн Жобир Усмонли валийсидан Қувайтни бошқариш ҳуқуқини тан олди. Шайх Сабоҳнинг нуфузи шу қадар катта эдики, унинг вафотидан кейин кенжа ўғли Абдуллоҳ шаҳар ва қабила ҳукмдори этиб сайланади. Шундай қилиб, Қувайтдаги Ал Сабоҳ сулоласининг ҳокимияти мерос бо'либ қолди.

Шайх Абдуллоҳ ИИ ас-Сабаҳ (1866-1892) қон тўкилишига йўл қўймаган доно сиёсатчи сифатида танилган.Мустақил сиёсат олиб боришга интилган ота-боболаридан фарқли ўлароқ, Абдуллоҳ кўпчилик учун кутилмаганда Усмонлилар империяси билан иттифоқ тузди ва 1871-йилда Усмонлиларга ўз қўшинлари ва флоти билан Эл-Иҳсо ва Китоифга юришларини тақдим этди. Бу хизмати учун Султон Абдуллоҳ ас-Сабаҳни Қувайтга каймакам (Усмонлилар ҳокими) этиб тайинлади. Қувайтнинг қаймоққоми расмий равишда Ироқ губернаторига бо'йсунганлиги сабабли, бу шартноманинг тузилиши кейинчалик Ироқнинг Қувайтни Ироқнинг дастлабки ҳудуди деб э'тироф этишига расмий сабаб бо'лди. Балки, минтақада борлиги тез сур'атлар билан кучайиб бораётган инглизларнинг қо'рқуви Абдуллоҳни турклар билан иттифоқ тузишга ундагандир.

Абдуллахон ИИ нинг укаси Шайх Муборак (1896-1915) Қувайт ташқи сиёсатида инглизларга нисбатан кескин бурилиш ясади. 1899-йил 18-январда Шайх Муборак инглизлар билан ўзи ва унинг ворислари ўз ташқи сиёсатини фақат Британия империяси билан келишилган ҳолда олиб боришлари тўғрисида яширин шартнома имзолади. Бунинг учун инглизлар фақат Қувайтга ҳар йили молиявий ёрдам беришга ва'да беришди (биринчи то'лов 15 000 ҳинд рупиясини ташкил этди). Шайх Муборак бу шартномани имзолаб, бир қанча босқинчилик юришларини амалга ошириб, Муборак ал-Кабир (Буюк) номи билан машҳур бўлди.