Сафия Аҳмед Жан (1941-йилда туғилган — 25-сентябр 2006-йилда вафот этган), шунингдек, Ама-жан, Ама Жан, Аҳмед-жан ва Аҳмад Жан деб талаффуз қилинган, афғон аёллари ҳуқуқлари фаоли, ўқитувчи, сиёсатчи ва Толибоннинг аёлларга бўлган муносабати танқидчиси эди[1].

Амажан 1996-йилда Толибон кучайгунига қадар Қандаҳорда ўқитувчи ва директор бўлиб ишлаган Кейинги Толибон даврида, барча қизлар мактаблари ёпилган пайтда, Амажан ўз уйида яширинча қизларга дарс берган[2].

2001-йилда Толибон мағлубиятга учрагач, Амажан Қандаҳор вилоятида Хотин-қизлар ишлари вазирлиги бошқармасининг вилоят директори бўлиб ишлаган, 2002-йилдан то ўлимигача бу вазифани бажарган. Амажан фаолияти давомида бир нечта касб-ҳунар коллежларини очди, юзлаб аёлларни нон пишириш ва тикувчилик каби касбларга ўргатди.

2006-йил 25-сентябрда Амажан Қандаҳордаги уйи олдида мотоциклда икки киши томонидан тўрт марта отиб ўлдирилган[3][4]. Амажан аввалроқ Афғонистон ҳукуматидан Толибон бошчилигидаги исёнчилар унга ўлим таҳдиди қилаётгани муносабати билан шахсий қўриқчилар беришни сўраган, бироқ унинг илтимоси рад этилган эди[5]. Амажаннинг ўлдирилиши Афғонистоннинг ўша пайтдаги президенти Ҳамид Карзаи ва БМТнинг Афғонистонга ёрдам кўрсатиш миссияси томонидан қораланган. Унинг ўлимидан сўнг, Толибоннинг гумон қилинган вакили Амажаннинг ўлими унинг ҳукумат учун ишлашига керак бўлганини айтди[6].

Амажоннинг ўғли Нақибулла қолди[7].

Манбалар

  1. ↑ „Афгҳан wомен'с оффиcиал шот деад“ (инглизча) (25-сентабр 2006-йил). Қаралди: 24-апрел 2021-йил.
  2. ↑ „Талибан килл топ Афгҳан wоман“ Тҳе Гуардиан
  3. ↑ (ББC)
  4. ↑ „Афгҳан wомен'с оффиcиал шот деад“ (инглизча) (25-сентабр 2006-йил). Қаралди: 24-апрел 2021-йил.
  5. ↑ Cолеман, Исобел. Парадисе бенеатҳ ҳер феэт: ҳоw wомен аре трансформинг тҳе Миддле Эаст, 1ст, Неw Ёрк: Рандом Ҳоусе, 2010. ИСБН 978-1-4000-6695-7. ОCЛC 436030258. 
  6. ↑ „Сениор Афгҳан wомен'с аффаирс оффиcиал киллед - Афгҳанистан“ (инглизча). РелиэфWеб. Қаралди: 24-апрел 2021-йил.
  7. ↑ Cолеман, Исобел. Парадисе бенеатҳ ҳер феэт: ҳоw wомен аре трансформинг тҳе Миддле Эаст, 1ст, Неw Ёрк: Рандом Ҳоусе, 2010. ИСБН 978-1-4000-6695-7. ОCЛC 436030258. 

Ҳаволалар