Сафтер Аблямитович Нагаев (1941-йил 1-январ — 2009-йил 2-июл) — совет, ўзбек ва украин, қрим-татар ёзувчиси, публисист, адабиёцҳунос, таржимон[1] ва ўқитувчи ҳамдир. Ёзувчилар уюшмалари а’зоси СССР (1982-йилда), Ўзбекистон (1991-йилда) ва Украина (2002-йилда), шунингдек, СССР Журналистлар уюшмаси (1967-йилда) а’зоси[2], Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган маданият ходими (1991-йилда). Адиб 1998-йилда Ўзбекистон Республикасининг “Дўстлик” ордени билан мукофотланган.

Сафтер Аблямитович Нагаев
Таваллуди 1-январ 1941-йил
Қрим АССРнинг Кючук-Озений қишлоғи
Вафоти 2-июл 2009-йил(2009-07-02)
(68 ёшда)
Касби ёзувчи, публисист, адабиёцҳунос, таржимон
Фаолият йиллари 1965-2009
Мукофотлари Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган маданият ходими

Таржимаи ҳол

1941-йил 1-январда Қрим АССРнинг Кючук-Озений (ҳозирги Малореченск) қишлоғида туғилган. Оиласи сургун қилингач, ёш Нагаев 4 ёшида ЎзССР Фарғона вилоятига келган.

1963-йилда Тошкент давлат университетини битиргач, дастлаб ўқитувчи бўлиб ишлади. 1965-1987-йилларда "Ленин байроғи" республика газетасининг адабий ходими, бўлим мудири бўлган. 1987-2000-йилларда Сафтар Нагаев Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг миллий адабиёт бўйича адабий маслаҳатчи, сўнг мас’ул котиби бўлган. 2000-2002-йилларда “Соғлом авлод учун” журнали бош муҳаррири ўринбосари эди[3].

2002-йилдан бошлаб, Украинага (Қрим) қайтгач ва умрининг охиригача Қрим муҳандислик-педагогика университетида катта ўқитувчи лавозимларида ишлади, қрим-татар адабиётидан сабоқ берди.

Сафтер Нагаев 2009-йил 2-июлда Симферопол шаҳрида вафот этди. У рафиқаси Шукронага икки фарзанди: ўғли Диловар ва қизи Севилни қолдириб кетди.

Ижодий фаолияти

Сафтер Нагаев бир қанча мақола, ҳужжатли филм, қрим-татар адабиёти муаммоларига оид илмий тадқиқотлар муаллифи. У 20 дан ортиқ китоб ва кўплаб тадқиқот ҳамда эсселарни нашр этган.

Ёзувчи ҳамкасби Ризо Фозил билан ҳамкорликда “Қримтатар эдебиятин тарихи” (“Қрим-татар адабиёти тарихи”) китобини тайёрлаб нашр эттирди.

Ҳужжатли филмлар соҳасида самарали меҳнат қилиб, миллий мумтоз адабиётлари, хусусан, Исмоил Гаспринский, Бакир Чўпонзода, фронтчи шоирлар, уруш қатнашчилари, партизанлар ҳақида очерклар ёзди. Бинобарин, “Гурбетликте қолган эждатларимизнинг хатйраси” (“Бегона юртда қолганлар аждодлар хотираси”) китоби ана шу кўп йиллик меҳнати самараси ҳисобланади.

“Асар ва замон” ва “Инкишаф элуннен” (“Тараққиёт йўли”) монографиялари ҳам адиб қаламига мансуб.

Бундан ташқари, Сафтар Нагаев қрим-татар ёзувчиларнинг кўпгина асарларини ўзбек тилига таржима қилган.

Библиография

    • Гъурбетте къалгъан эдждатларымызнынъ хатырасы : Весикъалы эссе — икяелер / С. Нагаев. — Акъмесджит, 2005. — 1-нджи китап. — 2005. — 288 с. : фото.; 2-нджи китап. — 2013. — 320 с. : фото.
    • Девир аралыкъларында : эдебий-тенкъидий макъалелер, эсселер, субетлер / С. Нагаев. — Симферополь, 2008. — 320 с. : фото, портр.
    • Шаир намын халкъ сакълар : Эшреф Шемьи-заде замандашларынынъ хатырлавларында ве шаирлеримизнинъ иджадында / / С. Нагаев; «Эдебият» джемиети; тертип этиджи-муэллиф Р. Фазыл. — Симферополь, 2008. — 248 с. : 10 вкл. л. (фото).

Манбалар

Адабиётлар

  • Бекирова З. “Эн муим фикр олмалй...” : [ФРОМ. Нагаэв аккунда] / З. Бекирова // Янгй дуня. - 2011. - январ. 14. - С. 3 : фотосурат. (cр. тат. )
  • Мурадасйлов А. Ожамнйн хатйрасйна (Сафтер Нагаэнин догганйна 70 ййл толувй мунасебетинен) / А. Мурадасйлов // Тасил. - 2011. - Но 1. - С. 6-8. : фотосурат.
  • Фозил Р. Ишанчли адим / Р. Фазил // Ирмоқлар. - Симферопол, 2001. - С. 147-153. (cр. тат. )