Said Abdulmoʻmin
Саид Абдулмўминхон Тўра (1852—1894) – манғитлар сулоласи вакили, Бухоро амири Музаффарнинг учинчи ўғли. Бухоро амирлиги таркибидаги бир нечта бекликларни бошқарган.
| Саид Абдулмўмин | |
|---|---|
|
Мансаб даври 1886 – 1891 | |
| Ҳукмдор | Саид Абдулаҳадхон |
| Вориси | Абдалалибий иноқ |
|
Мансаб даври 1871 – 1886 | |
| Ҳукмдор | Амир Музаффар |
| Вориси | Останақулбий |
|
Мансаб даври 1869 – 1871 | |
| Ҳукмдор | Амир Музаффар |
| Ўтмишдоши | Саид Нуриддин |
| Вориси | Саййид Мир Сиддиқхон тўра |
|
Мансаб даври 1860 – 1868 | |
| Ҳукмдор | Амир Музаффар |
| Вориси | Саид Нуриддин |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1852 Бухоро амирлиги |
| Вафоти | 1894 |
| Болалари | Ийматуллоҳ |
| Отаси | Амир Музаффар |
| Дафн этилган жойи | Бойсун, Бухоро амирлиги |
Укаси амир Саид Абдулаҳадхон тахтга ўтиргандан сўнг унга қарши фитна уюштирган.
Ҳаёти
Отаси даврида Чоржўй, Қарши ва Ҳисор бекларини бошқарган. 1886-йил июл ойида амир Саид Абдулаҳадхон тахтга ўтиргандан сўнг амирнинг махсус фармони билан Бойсунга кўчирилиб, оиласи билан амир аскарлари назорати остида қалъада истиқомат қилади. У фақат номига бек бўлган – аслида амир томонидан тайинланган амалдорлар бекликни бошқарган.
1891-йилда Бухоро ҳукумати вакили Остонақулбий рус сиёсий агенти П. М. Лессарга Саид Абдулмўминнинг Афғонистонга қочмоқчи бўлганини, иккинчи сафар эса ақли заифлашганини билдирган. Бироқ, П. М. Лессарнинг фикрига кўра, бу миш-мишлар укасини ёқтирмаган амир томонидан Саид Абдулмўмин билан курашиш учун махсус тарқатилган (ҳатто қатл эҳтимоли ҳақида ҳам сўз юритилган). Амир акасининг руслар юртига қочиб кетишидан хавотирда бўлган.
Ниҳоят, 1891-йилда Саид Абдулмўмин Бухорога чақирилади ва Аркка жойлаштирилади. Бу ерда ўлимигача уй қамоғида сақланади. Саид Абдулмўминнинг фарзандлари 1920-йилгача Аркда яшаган. Ўғли Ийматуллоҳнинг шахсий муҳрлари Аркдаги Бухоро ўлкашунослик музейи фондларида сақланади.
Мирзо Салимбек „Тарихи Салимий“ асарида Саид Абдулмўмин ҳақида шундай ёзади:
Бу шаҳзоданинг фарзандлари кўп эди. Марҳум тўранинг хизматида бўлган Муҳаммадий жибачининг сўзларига кўра, унинг жами қирқ саккизта ўғил-қизи бўлган экан. Бироқ „ривоятнинг тўғрилиги учун ровий мас’улдир“.
Ўлими
Саид Абдулмўмин 1894-йилда табиий ўлим билан вафот этган. Бойсун беклигида дафн этилган.
Манбалар
- ↑ „Мирза Салимбек. Тарих-и Салими (Источник по истории Бухарского эмирата). Ташкент. Академия. 2009“. 2018-йил 14-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 13-июл.
