Said Niyozov

Саид Ниёзов (1922-йил 22-ноябрда таваллуд топган) – Қизил Армия бригадири, Улуғ Ватан уруши қатнашчиси, Шуҳрат орденининг тўлиқ соҳиби. 1942-йилдан комсомол аъзоси, 1944-йилдан 1991-йилгача КПСС аъзоси (1952-йилдан КПСС).

Биографияси

Саид Ниёзов 1922-йил 22-ноябрда Матмон қишлоғида (ҳозирги Қашқадарё вилояти Китоб туманида деҳқон оиласида туғилган. Миллати – тожик. 1939-йилда тўққизинчи синфгача (бошқа маълумотларга кўра, ўнинчи синфгача) таълим олган, шундан сўнг туғилган қишлоғида бошланғич мактаб ўқитувчиси бўлган.

1941-йил май ойида (бошқа маълумотларга кўра, 1942-йил май ойида) Қизил Армия сафига чақирилган, 1942-йил май ойидан Улуғ Ватан уруши жангларида қатнаша бошлаган.

Ржев жангида қатнашган, 1942-йил 13-сентябрда Знаменское қишлоғи яқинида (Калинин вилояти, Ржев тумани) яраланган, аммо хато оқибатида уни ўлди деб ёзилиб, уйига ўлим ҳақида хабар юборилган. Шундан кейин онаси вафот этади. Ўша йилнинг кузида Ниёзов олдинги сафга қайтган. 1942-йил 23-декабрда Саид Ниёзов иккинчи жароҳат олади. Бу жароҳати оғир бўлиб чиққан натижада 1943-йил августигача Коломнадаги (Москва вилояти) эвакуация касалхонасида даволанган. Тиббий комиссия уни ҳарбий хизматга яроқсиз деб топади, бироқ Ниёзовнинг шахсан ўзи қўшинга қайтишини таъкидлаган.

Москва ҳарбий округида жойлашган 64-механизациялашган бригадада (7-механизациялашган корпус) пулемётчи бўлиб хизмат қилган. 1943-йил октябрдан Саид Ниёзов механизациялашган корпусда хизмат қилади ва 2-Украина фронтида жанг қилади. 1943-йил октябрдан Нижеднепровск стратегик ҳужум операциясида қатнашган. Ўз полкида Беларуснинг Баграция ҳужум операциясининг ажралмас қисми бўлмиш Лублин-Брест ҳужум операциясида қатнашган. 1944-йил 18-июлда Пшевали қишлоғи яқинида (Полшанинг Челм шаҳри яқинида, ҳозирги Лублин водийси) олдинга силжиб келаётган Совет пиёда аскарларини ортдан ҳимоя қилиб турган, атрофда портлаган минадан яраланган. Яраланганидан кейин жанг майдонини тарк этишдан бош тортган ва яраларини боғлаб, қуролини яна қўлига олган. Ушбу жангда экипаж душманнинг 1 та миномёт ва 3 та пулемёт нуқтасини йўқ қилган, бунинг натижасида Совет милтиқ бўлинмалари муваффақиятли ҳужумларини давом эттирганлар. 1944-йил 30-июлда гвардия сержанти Саид Ниёзов 3-даражали „Шон-шараф“ ордени билан тақдирланган^[1].

1-август куни улар душманнинг тўртта пиёда ҳужумини қайтаришга мувафақ бўлишган, бунда Саид 2 та немис миномётини ва 3 та пулемётни, шунингдек, 40 га яқин аскарни йўқ қилган. Бир неча бор немис қўшинлари совет позицияларига яқинлашишга ҳаракат қилишган, кейин Саид Ниёзов автоматдан ўқ узган, бу уларга яқинлашишга имкон бермаган, бу вақтда у 15 га яқин душман аскарини шахсан йўқ қилган. 1944-йил 18-августда Саид Ниёзов 2-даражали „Шон-шараф“ ордени билан тақдирланган.

Сержант Ниёзов қўриқчи сифатида Кустринский кўпригини сақлаб туриш ва кенгайтириш учун жангларда қатнашган. 19-март куни Ниёзовнинг таянч ўқчи жангда қатнашган. 22-март куни Костюшин яқинида (Люблин водийси) олдинга силжиган совет ўқчи бўлинмалари ёрдам берган, улар душман пулемётини, кузатув постини ва 10 га яқин аскарни йўқ қилишган, шунингдек, немис миномётининг ўқларига қалқон бўлиб, ер тишлатган. Ушбу жангда артиллерия ёрдами туфайли пиёда аскарлари Геншмар турар-жойини эгаллаб олишган. 1945-йил 27-мартда унга яна бир бор янглишиб 2-даражали „Шон-шараф“ ордени топширилган. 1945-йил 31-майда СССР Олий Кенгаши Президиумининг фармони билан Саид Ниёзов 1-даражали „Шон-шараф“ ордени билан тақдирланиб, „Шон-шараф“ орденининг тўлиқ таркибли кавалерига айланган.

1944-йил 26-июлда душманнинг қарши ҳужумини қайтариш чоғида Саид Ниёзов немис танкини ва 40 га яқин немис аскарини йўқ қилган. Бунинг учун 1944-йил 31-августда Жанговар хизматлари учун медали билан тақдирланган.

Мукофотлари

Саид Ниёзов қуйидаги мукофотлар билан тақдирланган^[2]^[3]:

СССР

1-даражали Ватан уруши ордени (1985-йил 11 март);
Қизил Юлдуз ордени (1945-йил 21-январ);
1-даражали Шуҳрат ордени (1945-йил 21 май – 1279-сон);
2-даражали „Шон-шараф“ ордени (1944-йил 18-август – 46976);
3-даражали „Шон-шараф“ ордени (1944-йил 30-июл – 90215-сон);
Жанговар хизматлари учун медали (1944-йил 31-август).

Ўзбекистон

Жасорат медали.

Адабиётлар

Кургузов И. П.. Кавалеры ордена Славы, Ташкент, 1966 — 54—62-бет.
Кургузов И. П.. Солдатская доблесть, Ташкент, 1970 — 174—183-бет.

Манбалар

Ҳаволалар

„Саид Ниёзов“ (ру). Герои страны.
„Ниязов Саид“. Министерство обороны Российской Федерации. Қаралди: 2018-йил 8-январ.

[1] ҳттпс://www.wарҳероэс.ру/дипломс.асп

[FOOTNOTEСайт_«Герои_страны»-2] Сайт «Герои страны».

[FOOTNOTEМинистерство_обороны_РФ-3] Министерство обороны РФ.

[1]

[2]

[3]