Сакинеҳ Пери ёки Сакинеҳ Пари Ҳамедани (1902–1978) – Эроннинг биринчи аёл шифокор ва жарроҳ[1][2]. У 1934-йилда Эроннинг биринчи аёл шифокори ва жарроҳи бўлди[3].

Ҳаёти

Сакинеҳ Пери Насроллаҳ Ҳамедани оиласида туғилган. Ба’зи манбаларга кўра, у Россияда туғилган ва болалигини ота-онаси билан у ерда ўтказган. У Совет Иттифоқида тиббиёт ўқиган ва 1933-йилда жарроҳлик дипломини олган. 1934-йилда Эронга қайтган ва шу йил Теҳрон Университети Тиббиёт факултетида имтиҳондан ўтиб, расмий равишда лицензия олган[4].

Касбий фаолияти

Пери ҳаётининг аксар қисмини Бендер Газ шаҳрида ишлаш билан ўтказди. У жарроҳлик амалиётини бошлаган биринчи аёл шифокор сифатида танилган. Шунингдек, у Эроннинг биринчи аёл шифокори деб ҳам аталади, аммо 1910-йилда фаол бўлган "Ладй Др. Каҳҳал" ҳам биринчи аёл шифокор бўлиши мумкинлиги та’кидланади[5].

Пери замонавий жарроҳлик ва аёл касалликларига ихтисослашган. У жарроҳлик усуллари, бачадон ичидаги спирал ва бошқа контрацепция воситалари билан ишлашни илгари сурган. Шунингдек, у аёлларнинг соғлиғи ва репродуктив ҳуқуқларини тарғиб қилган[6].

Шахсий ҳаёти

Пери оиласида туғилган ва ўзининг касбий фаолияти давомида оила билан бирга яшаган. У тиббий фаолиятини Эроннинг турли шаҳарларида давом эттирган. Ҳаётининг охирги йилларини Бендер Газ шаҳрида ўтказган[7].

Мероси ва э’тирофлари

Сакинеҳ Пери Эроннинг аёл шифокорларининг ривожланишига асос солган шахс сифатида ёд этилади. У Эрон тиббиёт тарихида биринчи аёл жарроҳ ва шифокор сифатида э’тироф этилган. Илмий мақолаларда унга ҳурмат билан мурожаат қилинади ва турли манбалар томонидан келтирилади[8].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „معرفی زنان نامی در عرصه‌ی تاریخ“ (фа). پايگاه خبری افکارنيوز. Қаралди: 2021-йил 2-октябр.
  2. ↑ „زنان تاثیرگذار ایرانی: سکینه پری“ (фа). ИранWире | خانه. Қаралди: 2021-йил 2-октябр.
  3. ↑ Зарринтан, Сина; Асланабади, Саэид (2015). "ДР. САКИНЕҲ ПАРИ, ТҲЕ ФИРСТ ИРАНИАН ФЕМАЛЕ СУРГЕОН". Аcта медиcо-ҳисториcа Адриатиcа 13: 41–44. ПМИД 26959630. ҳттпс://ҳрcак.срcе.ҳр/ожс/индех.пҳп/амҳа/артиcле/виэw/19243. 
  4. ↑ ҳттпс://иранwире.cом/эн/wомен/118459-ираниан-инфлуэнтиал-wомен-сакинеҳ-пари-ҳамедани-1902-1978/
  5. ↑ Голшани, С. А.; Данешфард, Б. (2020). "Неw Доcуменц абоут Ладй Каҳҳал, Фирст Фемале Опҳтҳалмологист ин Иран". Гален Медиcал Жоурнал 9. дои:10.31661/гмж.в9и0.1898. ПМИД 34466607. ПМC 8344080. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=8344080. 
  6. ↑ Зарринтан, Сина; Асланабади, Саэид (2015). "ДР. САКИНЕҲ ПАРИ, ТҲЕ ФИРСТ ИРАНИАН ФЕМАЛЕ СУРГЕОН". Аcта медиcо-ҳисториcа Адриатиcа 13: 41–44. ПМИД 26959630. ҳттпс://ҳрcак.срcе.ҳр/ожс/индех.пҳп/амҳа/артиcле/виэw/19243. 
  7. ↑ ҳттпс://иранwире.cом/эн/wомен/118459-ираниан-инфлуэнтиал-wомен-сакинеҳ-пари-ҳамедани-1902-1978/
  8. ↑ „زنان تاثیرگذار ایرانی: سکینه پری“ (фа). ИранWире | خانه. Қаралди: 2021-йил 2-октябр.