Sakkokiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Yozuvchi bilgiqutisi
| ismi                       = Sakkokiy
| tasvir                     = 
| tasvir_eni                 = 
| izoh                       = 
| taxallusi                  = 
| tavallud_paytidagi_ismi    = 
| tavallud_sanasi            =  maʼlum emas
| tavallud_joyi              = 
| vafot_sanasi               =  maʼlum emas
| vafot_joyi                 = 
| kasbi                      = [[shoir]]
| ijod_tili                  = [[turkiy til]]
| fuqaroligi                 =  
| taʼlimi                    = 
| alma_mater                 = 
| faoliyat_yillari           = 
| janr                       =
| tanlangan asarlari        = 
| yoʻnalish                  = 
| shoh_asari                 = 
| turmush_oʻrtogʻi           = 
| bolalari                   = 
| ota-onasi                  =
| qarindoshlari              = 
| mukofotlari                = 
| imzosi                     = 
| modul                      = 
| veb-sayt                   = <!-- {{URL|misol.org}} -->
}}
	'''Sakkokiy''' ({{lang-fa|سكاكى}}; <nowiki>XV</nowiki> asr) — shoir.

== Hayoti ==
Ismi, tugʻilgan va vafot etgan yillari nomaʼlum. Samarqandda [[Xalil Sulton]] ({{hukmronlik|1405|1409}}) va [[Mirzo Ulugʻbek|Ulugʻbek]] hukmronligi davrida yashab, ijod etgan. [[Alisher Navoiy]] Sakkokiy ijodiga yuksak baho bergan:
{{Q2|„Turkiy alfozining bulagʻosindin Mavlono Sakkokiy ham [[Lutfiy]]larkim, birining shirin abyotining ishtihori [[Turkiston]]da bagʻoyat va birining latif gʻazaliyotining intishori [[Iroq]] va [[Xuroson]]da benihoyatdudur“.|[[Alisher Navoiy]]|„Xutbai davovin“}}
Sakkokiy xalqining boy ogʻzaki ijodini, salaflari asarlarini puxta oʻrgangan va ijodiy oziqlangan. [[Turkiy til]]da asarlar yaratish, uning boy ichki imkoniyatlaridan foydalanish borasida koʻp ish qilgan. Asarlarida inson muhabbati, orzu-tilaklarini, dard-alamlarini, tabiat goʻzalliklarini tasvirlagan. Gʻazallarida maʼno va shakl birligini saqlab, soʻz oʻyinlari va qochirimlardan unumli foydalangan. Uning lirikasida jaholat va nodonlikka qarshi adolatparvarlik gʻoyalari ilgari surilgan. Bunday gʻoyalar Sakkokiyning qasidalarida ochiqroq namoyon boʻlgan.

Sakkokiy oʻzbek adabiyotida [[qasida]] janriga asos solgan shoirlardan. [[Xoja Muhammad Porso]], [[Xalil Sulton]], [[Mirzo Ulugʻbek|Ulugʻbek]] va [[Arslon Xoja Tarxon]]larga bagʻishlab qasidalar yozgan. Qasidalaridan birida Ulugʻbekni xalqning mehribon hukmdori, maʼrifatparvar va buyuk olim sifatida ulugʻlaydi. Shunday maʼrifatparvar podshoh bilan zamondosh boʻlganidan faxrlanib, quyidagicha yozadi:
{{Q2|Falak yillar kerak sayr etsayu keltirsa ilkiga,<br>Meningdek shoiri turku seningdek shohi dononi.}}

Sakkokiyning adabiy faoliyati zamondoshlari [[Lutfiy]], [[Gadoiy]], [[Atoiy]] kabi Navoiy ijodiga ham katta taʼsir koʻrsatgan; oʻzbek dunyoviy lirikasini ham mazmun, ham shakl jihatdan boyitgan. Shoir gʻazallari va qasidalari [[devon]] qilib toʻplangan boʻlsada, toʻliq nusxasi bizgacha yetib kelmagan. Sakkokiy devoni [[London]]da, [[Britaniya muzeyi]]da va [[Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Sharqshunoslik instituti]]da (inv. № 7685) saqlanadi{{OʻzME-S}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Tanlangan asarlar, T., 1960.
* Rustamov E., Uzbekskaya poeziya v pervoy polovine XV veka, M., 1963;
* Mallayev N., Oʻzbek adabiyoti tarixi, 1kitob, 2-nashr, T., 1976;
* Maʼnaviyat yulduzlari, T., 2001.



{{shoir-stub}}
{{OʻzME}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]