Salamata

Саламата (саломата, сомон, саламат[1], саламат, соломат, саламакҳа, кулага, калуга , завариҳа ; украинча: соломаха) — қовурилган ундан тайёрланган ун пюреси ёки қалин ун жели, қайноқ сув билан пиширилади ва печда буғланади; баъзан чўчқа ёғи ёки сариёғ қўшилиши билан. Ун бўлиши мумкин — гречка, буғдой, жавдар ёки жўхори[2].
Вологда вилоятидаги Саламата — сариёғ ёки чўчқа ёғида қовурилган жўхори уни.
Тавсифи
Шарқий славянлар уни ҳамма жойда ишлатишган. „Тихвин монастирининг таомлари тўғрисида“ги фармонда, ХВИ асрда эслатиб ўтилган. Саламата ҳам кундалик, ҳам маросим ва байрам таоми эди.
Кўпгина санъат асарлари муаллифлари лагер овқати сифатида Запорижжя казакларини эслатиб ўтадилар. Масалан, „ Тарас Булба „ ҳикоясида Николай Василевич Гогол, шунингдек, Владимир Кириллович Малик.
Россияда, Починкида саламата анъанавий равишда тушлик учун тайёрланди.
Алоқадор тушунчалар
Маталлар
- Симеонда — ҳовлига салом.
- Ливенликлар саламата билан кўприкни бузишди (Ливенликлар саламатани воэвода томон олиб келди, ҳар бир туваги ҳовлилардан).
Яна қаранг
Манбалар
Адабиётлар
- Беловинский Л. В. Саламата // Иллюстрированний энсиклопедический историко-битовой словар русского народа. ХВИИИ — начало ХИХ в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 592. — 784 с. — 5000 экз. — ИСБН 978-5-699-24458-4.
- Глинкина Л. А. Саламата // Иллюстрированний словар забитих и трудних слов русского язика: ок. 7000 эдиниц: болеэ 500 ил. / Л. А. Глинкина; худож. М. М. Салтиков. — М.: Мир энсиклопедий Аванта+, 2008. — С. 279. — 432 с. — ИСБН 978-5-98986-208-5.
- Похлёбкин В. В. Саламата // Кулинарний словар. — М.: Издателство „Э“, 2015. — С. 317—318. — 456 с. — 4000 экз. — ИСБН 978-5-699-75127-3.
- Саламата // Толковий словар живого великорусского язика : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Дал. — 2-э изд. — СПб. : Типография М. О. Волфа, 1880—1882.
- Саламат / Старикова С. Тростенескиэ разносоли. Почему женщини обедали стоя, а хлеб резал глава семи (Wайбаcк Мачине сайтида 12-сентабр 2018-йил санасида архивланган) — БелПресса, 30-ноября 2017
- Саламата // Исторический словар
- Лутовинова И. С. Саламата. Саламаха : (К истории слов) // Русская историческая лексикология и лексикография : межвуз. сб. науч. тр. — Л.: Изд-во Ленингр. гос. ун-та, 1983. — Вип. 3. — С. 130—133.
- ↑ Старикова С. Тростенескиэ разносоли. Почему женщини обедали стоя, а хлеб резал глава семи[сайт ишламайди] // БелПресса, 30-ноября 2017
- ↑ Даль & 1880—1882.