Ziyosfera

Samannud

Саманнуд (арабча: سمنود Саманнūд‎‎ Мисрнинг Ғарбия муҳофазасидаги шаҳар (марказ). Классик антик даврда Себеннйтос (қадимги юнонча: Σεβέννυτος) номи билан машҳур бўлган Саманнуд тарихий шаҳар бўлиб, Қадимги Миср давридан бери у ерда одамлар яшаб келади. 2019-йил ҳолатига кўра, Саманнуд марказининг аҳолиси 410 388 киши бўлиб, шундан 83 417 киши шаҳар ҳудудида, 326 971 киши қишлоқ ҳудудида яшаган[1].

Саманнуд

арабча: سمنود‎‎
Шаҳар
Skyline of Samannud
30°58′0″Н 31°15′0″Э / 30.96667°Н 31.25000°Э / 30.96667; 31.25000
Мамлакат Миср
Муҳофаза Ғарбия муҳофазаси
Майдон 147 км2 (57 кв ми)
Маркази баландлиги 16 м
Аҳолиси
 (2019[1])
 410 388
Вақт минтақаси УТC+2
Samannud xaritada
Samannud
Саманнуд

Этимологияси

Миср арабчасида سمنود деб аталадиган шаҳар тарихда Себеннйтос ёки Себеннйтус деб аталган.

  • Қибтийча: ϫⲉⲙⲛⲟⲩϯ ва ϫⲉⲃⲉⲛⲟⲩⲧⲉ[2] талаффузи: ʃæмˈнуди, ʃæβæˈнудæ
  • Сўнгги қибтийча: ⲥⲉⲃⲉⲛⲛⲏⲧⲟⲩ ва ⲥⲉⲃⲉⲛⲛⲉⲧⲟⲩ[3], талаффузи: сæβæнˈниду, сæβæнˈнæду
  • Қадимги юнонча: Σεβέννυτος ва Σεβέννυς[4][3] ёки ἡ Σεβεννυτικὴ πόλις[5]
  • Мисрча: ṯб-(н)-нṯр)

Саманнуд номи якунда қадимги мисрча ṯб-(н)-нṯр дан келиб чиққан бўлиб, „муқаддас бузоқ шаҳри“ деган маънони билдиради[6]. Ном, эҳтимол, қадимги Миср тилида */ˌcабˈнаːcар/ ва сўнгги Миср тилида */ˌcəбˈнуːтə/ ёки */ˌcəбəнˈнуːтə/ деб талаффуз қилинган[7].

Қадимги тарихи

Саманнуд (Себеннйтос) Қуйи Мисрдаги қадимги шаҳар бўлиб, Делтадаги Нил дарёсининг ҳозир лойқаланган Себеннйтик шахобчасида жойлашган. Себеннйтос Қуйи Мисрнинг ўн иккинчи номи Себеннйтос номининг (тумани) маркази бўлган. Себеннйтос Мисрнинг ўттизинчи сулоласи (милоддан аввалги 380—343-йиллар) қароргоҳи бўлган[8][9][10][11].

Себеннйтос, эҳтимол, Птолемейлар давридаги тарихчи ва йилномачи Манетонинг она шаҳри сифатида танилган, милоддан аввалги 3-аср. Себеннйтос Птолемейларнинг сўнгги ҳукмдори Нектанебо 2-нинг ҳам она шаҳри эди[12].

Маҳаллий худо Онурис ёки Анҳур-Шу ва унинг шер маъбуда шериги Меҳитга бағишланган ибодатхона бир вақтлар бу жойда мавжуд бўлган, аммо ҳозир харобага айланган. Қироллар Анҳур ва унинг рафиқасига назр қилган жойдан бир парча АҚШдаги Уолтерс санъат музейида намойиш этилган[13].

Замонавий тарихи

ṯб-нṯр[14][3]
иероглифлари
мисрча:
<hiero>nTr-T-b-niwt</hiero> yoki <hiero>nTr-E9-t:niwt</hiero>

Саманнуд 639-йилда мусулмонларнинг Мисрни босиб олишига жиддий қаршилик кўрсатди ва ундан кейин ҳам бир қанча вақт исёнкор бўлиб қолди; шаҳар 8-асрнинг биринчи ярмида тўрт марта қўзғолон кўтарди. Учта қибтий патриарх: Иоанн ИИИ, Космас ИИ ва Иоан В саманнудлик. 12-асрда яшаган қибтий филологи Юҳанна ас-Саманнудий ҳам Саманнуддан келиб, епископ бўлиб хизмат қилган[15].

Аҳолининг ўсиши
ЙилАҳоли±%
1996 249 672—    
2006 298 166+19.4%
2019 410 388+37.6%
Манба: Cитйпопулатион.де[1]

Саманнуд епископлиги 13-аср охиригача фаол бўлиб қолди, бу ўша пайтда катта насроний аҳоли мавжудлигидан далолат беради[16].

1843-йилда Жон Гарднер Уилкинсон уни Мисрнинг йирик шаҳарларидаги одатий бозорлари бўлган ва Қоҳирага юборилган кулолчилик буюмлари билан машҳур бўлган маълум ҳажмдаги жой деб таърифлаган[17].

1885-йилги Мисрдаги аҳолини умумий рўйхатга олишда Саманнуд Ғарбия муҳофазасининг ўзининг туманидаги шаҳар сифатида қайд этилган, шаҳар аҳолиси 11 550 киши (5 686 эркак ва 5 864 аёл) бўлган[18].

Диний анъаналарда

Матвей Инжилида (2:13-23) ривоят қилинган қибтий анъаналарида Себеннитос Мисрга парвоз пайтида Муқаддас Оила маршрутининг бир қисми бўлган[19].

Галерея

  • Sebennytosdan topilgan arxeologik topilmalar
    Себеннйтосдан топилган археологик топилмалар
  • Sidi Salama minorasi
    Сиди Салама минораси
  • Muqaddas Bokira va Apanub cherkovi
    Муқаддас Бокира ва Апануб черкови
  • Mitvalli minorasi
    Митвалли минораси
  • Gʻoneym saroyi
    Ғонейм саройи
  • Ibrohim Sirojiddin hammomi
    Иброҳим Сирожиддин ҳаммоми
  • Qubba Darihiya
    Қубба Дариҳия

Яна қаранг

Ўтмишдоши:
Мендес 		Мисрнинг тарихий пойтахти
мил авв. 380 – 332 		Вориси:
Искандария

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Саманнūд (Марказ, Эгйпт)“. Cитйпопулатион.де. Қаралди: 2020-йил 20-июн.
  2. ↑ „أسماء بعض البلاد المصرية بالقبطية - كتاب لغتنا القبطية المصرية | Ст-Такла.орг“. ст-такла.орг.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Гаутҳиэр, Ҳенри. Диcтионнаире дес Номс Гéограпҳиқуэс Cонтенус данс лес Техтес Ҳиéроглйпҳиқуэс Вол .6, 1929 — 74-бет. 
  4. ↑ Птолемей Клавдий ив. 5. § 50, Степҳанус оф Бйзантиум
  5. ↑ Страбон хвии. п. 802
  6. ↑ Стерлинг, Грегорй Э.. Ҳисториограпҳй анд Селф-Дефинитион: Жосепҳос, Луке-Аcц, анд Апологетиc Ҳисториограпҳй. Брилл Публишерс, 1992 — 118-бет. ИСБН 9004095012. Қаралди: 2020-йил 22-июн. 
  7. ↑ Лоприэно, Антонио (1995) Анcиэнт Эгйптиан: А Лингуистиc Интродуcтион, Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, ИСБН 0-521-44384-9, п. 34
  8. ↑ Грай, Леон. Тҳе Неw Cултурал Атлас оф Эгйпт. Маршалл Cавендиш, 2010 — 143-бет. ИСБН 9780761478775. 
  9. ↑ Пеcк, Ҳаррй Тҳурстон. Ҳарперс Диcтионарй оф Cлассиcал Антиқуитиэс (1898). Ҳарпер анд Бротҳерс, 1898. 
  10. ↑ Смитҳ, Wиллиам. Диcтионарй оф Греэк анд Роман Геограпҳй, 1858. Қаралди: 2020-йил 29-март. 
  11. ↑ Cоопер, Wиллиам Риcкетц. Ан Арчаиc Диcтионарй: Биограпҳиcал, Ҳисториcал, анд Мйтҳологиcал: Фром тҳе Эгйптиан, Ассйриан, анд Этрусcан Монуменц анд Папйри. С. Багстер анд Сонс, 1876 — 496-бет. 
  12. ↑ Билл Манлей, Тҳе Севентй Греат Мйстериэс оф Анcиэнт Эгйпт" Тҳамес & Ҳудсон Лтд, 2003. п.101
  13. ↑ Wаттерсон, Барбара. Годс оф Анcиэнт Эгйпт. Ҳисторй Пресс, 2003 — 41-бет. ИСБН 978-0-7524-9502-6. 
  14. ↑ Wаллис Будге, Э. А.. Ан Эгйптиан ҳиэроглйпҳиc диcтионарй: wитҳ ан индех оф Энглиш wордс, кинг лист анд геологиcал лист wитҳ индехес, лист оф ҳиэроглйпҳиc чараcтерс, cоптиc анд семитиc алпҳабец, этc. Вол ИИ. Жоҳн Муррай, 1920 — 1059-бет. 
  15. ↑ Сидарус, Адел „Юҳанна ал-Саманнуди, тҳе Фоундер оф Натионал Cоптиc Пҳилологй ин тҳе Миддле Агес“, . Чристианитй анд Монастиcисм ин Нортҳерн Эгйпт: Бени Суэф, Гиза, Cаиро, анд тҳе Ниле Делта. Охфорд Университй Пресс, 2017 — 139–140-бет. ИСБН 978-1617977800. Қаралди: 2020-йил 22-июн. 
  16. ↑ Цужи, Асука „Тҳе Венератион оф Анба Ҳадид анд тҳе Ниле Делта ин тҳе Тҳиртеэнтҳ Cентурй“, . Чристианитй анд Монастиcисм ин Нортҳерн Эгйпт: Бени Суэф, Гиза, Cаиро, анд тҳе Ниле Делта. Охфорд Университй Пресс, 2017 — 190-бет. ИСБН 978-1617977800. Қаралди: 2020-йил 24-июн. 
  17. ↑ Wилкинсон, Жоҳн Гарднер. Модерн Эгйпт анд Тҳебес: Беинг а Десcриптион оф Эгйпт, Инcлудинг тҳе Информатион Реқуиред фор Травеллерс ин тҳат Cоунтрй. Жоҳн Муррай, 1843 — 432-бет. 
  18. ↑ Эгйпт мин. оф финанcе, cенсус депт. Реcенсемент гéнéрал де л'Éгйпте, 1885 — 288-бет. Қаралди: 2020-йил 21-июн. 
  19. ↑ „Тҳе Ҳолй Фамилй ат Мениэт Саманоуд“. Тоур Эгйпт. 2016-йил 12-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 6-ноябр. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Samannud" dan olindi