Samarqand gerbi
| Самарқанд герби | |
|---|---|
 | |
| Қабул қилинган | 15-июл 1994-йил |
| Шаҳарлар |
Самарқанд,  Ўзбекистон |
| Фойдаланиш | 1994-йилдан - |
Самарқанд герби Самарқанд шаҳрининг расмий гералдик рамзидир. Баъзан Ўзбекистон Республикаси Самарқанд вилоятининг рамзи сифатида ҳам қўлланади. Герб 1994-йил 15-июлда халқ депутатлари Самарқанд шаҳар Кенгашининг сессиясида рассом ва ҳайкалтарош Григорий Илйич Улко лойиҳаси асосида қабул қилинган ва тасдиқланган[1].
Тарихи ва тавсифи
Самарқанд гербининг қадимги ва ўрта асрлардаги тарихи ўрганилмаган. Сўғд ихшидийлари даврида й шаклидаги белги герб ҳисобланган.
Мирзо Улуғбек ва Ялангтўш Баҳодирлар даврида шаҳар герби қуёшли йўлбарс ёки шер тасвири ҳисобланган.
Бухоро амирлигининг шарқий қисми Россия империясига қўшилгач, Зарафшон тумани, сўнгра унинг ўрнига Самарқанд вилояти ташкил топди. Самарқанд унинг марказига айланди. 1890-йил 31-январда Самарқанд вилояти ўз гербини олди: „Кўк рангли далада олтин тут шохлари билан бирга кумуш тўлқинсимон устун, кумуш дамашқ бошида Темурнинг қора тамғаси бор“. Одатда марказий шаҳарнинг герби минтақанинг гербига айланди. Самарқанд гербининг ўзи 1910-йил 14-апрелдаги 33359-сонли қонун билан тасдиқланган: Кўк рангли далада кумушранг тўлқинсимон устун бор, унинг ён томонларида тут дарахтининг икки тилла новдаси бор. Қалқоннинг кумуш дамаскасида Темурнинг тамғаси (муҳр), яъни учта қора силжишли ҳалқанинг белгиси мавжуд. Қалқон беш тишли олтин минора тожи билан безатилган ва Искандар лентаси билан боғланган иккита олтин узум билан ўралган.
Шўролар даврида, 1969-йилда Самарқанд герби ишлаб чиқилди, бироқ марказий ҳокимиятнинг қаршиликлари уни тасдиқлашга имкон бермади. Шаҳар ҳокимияти 1968–1969 ва 1975–1976-йилларда махсус танловлар ўтказди, аммо гербларнинг таклиф қилинган вариантлари турли сабабларга кўра ҳеч қачон қабул қилинмади[2].
Бу вақтда самарқандлик, таниқли рассом, кўплаб машҳур картиналар ва ёдгорликлар муаллифи Григорий Илич Улко Самарқанднинг янги гербини яратиш бўйича ўтказилган танловларда қатнашган. Бир нечта вариантларни ишлаб чиққан Улко қанотли леопард тасвирига асосланиб, сўғдликлар орасида қанотли мавжудотлар тасвири анъаналарига ва лақаби Прохор бўлган мушукининг суратига таянган[3].
Манбалар
- ↑ „Гербы Самарканда“. 2015-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 17-сентябр.
- ↑ „Геральдика Самарканда“. 2015-йил 9-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 17-сентябр.
- ↑ „Геральдика Самарканда“. 2015-йил 9-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 17-сентябр.