Samir Amin

Самир Амин

Самир Амин (арабча سمير أمين , франсуз Самир Амин); 1931-йил 3-сентабрда туғилган, Қоҳира, Миср — 2018-йил 12-август, Париж, Франсия) — франсуззабон Мисрлик сиёсацҳунос ва иқтисодчи Дакарда (Сенегал), глобаллашув тадқиқотчиси, неомарксизм назариячиларидан бири ва дунё-тизимлари ёндашувининг асосчилари, қарам ривожланиш тадқиқотчиси.

Самир Амин Қоҳирада шифокорлар оиласида туг'илган - мисрлик ва франсуз аёл. Унинг болалиги ва ёшлиги Порт Саидда о'тган. Қоҳирада Амин франсуз о'рта мактабида о'қиди, шундан со'нг у 1947 йилда абитуриентлик гувоҳномасини (франсуз бакалаврияти) олди. 1947—1957-йилларда Парижда ўқиган, у ерда сиёсацҳунослик (1952), статистика (1956) ва иқтисод (1957) фанлари бўйича илмий даражаларни олган.

Парижда бо'лганида Самир Амин Франсия Коммунистик партиясига қо'шилди, лекин кейинчалик Совет марксизмидан узоқлашди ва маоистик доиралар билан алоқада бо'лди ва бир мунча вақт ҳатто қизил Хмерларнинг бо'лажак раҳбарларига ҳам та'сир қилди . Амин бир гуруҳ талабалари билан "Мустамлакачиликка қарши талабалар" журналини нашр этди. 1957 йилда у о'з диссертациясини тақдим этди, унинг илмий раҳбарларидан бири Франсуа Перру эди. Дастлаб у "Капитализмнинг келиб чиқиши - глобал миқёсдаги капиталистик жамг'арма" деб номланган, аммо кейинчалик шундай номланган: Капитализмдан олдинги иқтисодиётларнинг халқаро интеграциялашувининг таркибий та'сири. Ривожланмаган деб аталадиган иқтисодларни вужудга келтирувчи механизмни назарий тадқиқ қилиш.

Диссертация ҳимоясидан сўнг Амин Қоҳирага қайтиб келди ва у ерда 1957-1960 йилларда Миср Иқтисодиёт вазирлиги билан ҳамкорлик қилди ва Éтудес де л'Органисме де Девелоппемент Écономиқуэ бошқарувчиси бўлди. Кейин у Мисрни тарк этиб, Бамакога жо'нади, у ерда унга Амин 1960-1963 йилларда Мали режалаштириш вазирлиги маслаҳатчиси лавозимини таклиф қилишди. 1963 йилдан 1980 йилгача у штаб-квартираси Сенегал пойтахти Дакарда жойлашган Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Иқтисодий ривожланиш ва режалаштириш бо'йича Африка институтида (Институт Африcаин де Девелоппемент Écономиқуэ эт де Планифиcатион; ИДЕП) ишлаган. 1970 йилгача у бу ишни Пуити, Дакар ва Париж университетларида дарс бериш билан бирлаштирди. 1970 йилда Амин ИДЕПни қабул қилди ва 1980 йилгача институтини тарк этиб, Дакардаги Учинчи Жаҳон Форуми директори бо'лишга таклиф қилингунча унинг директори бо'либ қолди. Учинчи Жаҳон форуми директори (Дакар). “Ревиэw оф Политиcал Эcономй” журналининг таҳририят ҳай’ати а’зоси эди.

Ҳаволалар

С. Аминнинг библиографияси

С.Амин мақолаларининг рус тилига таржималари