Sanna Marin

Санна Мирелла Марин (1985-йил 16-ноябрда туғилган) — финландиялик сиёсатчи, 2019-йилдан 2023-йилнинг 20-июнига қадар Финландия Бош вазири сифатида фаолият юритди. Финландия Социал-демократик партияси (СДП) аъзоси, 2015-йилдан бери парламент аъзоси. Антти Ринне почта иш ташлашлари туфайли истеъфога чиққанидан кейин, Марин 2019-йил 8-декабрда бош вазир этиб сайланган. 34 ёшида лавозимга киришган. У Финландия тарихидаги бу лавозимни эгаллаган энг ёш шахсдир[1]. Шу билан бирга, черногориялик Дритан Абазович ва чилилик Габриэл Борикдан кейин дунё сиёсатида учинчи энг ёш давлат раҳбаридир.
Эрта ҳаёти ва таълими
Санна Мирелла Марин 1985-йил 16- ноябрда Хелсинкида туғилган[2][3]. У Тампереъе кўчишдан олдин Эспоо ва Пирккала шаҳарларида ҳам яшаган[4]. Унинг ота-онаси у жуда ёшлигида ажрашган. Оила парокандалик туфайли жуда катта молиявий муаммоларга дуч келган. Шу каби муаммолар туфайли Мариннинг отаси Лаури Марин ичкиликка ружу қўйди ҳамда алкоголизм билан курашишига тўғри келди[5]. Биологик ота-онаси ажралганидан кейин Марин онаси ҳамда онасининг яқин дугонаси томонидан тарбияланиб, вояга етказилди[6][7].
Марин 2004-йилда 19 ёшида Пирккала ўрта мактабини аъло баҳоларга тамомлади[8]. У ўқиш пайтида новвойхонада шу билан бирга кассир бўлиб ҳам ишлади. Тампере университетининг маъмурий фанлар бўйича бакалавр ҳамда магистр даражасини олди.
Эрта сиёсий мартабаси

Мариннинг сиёсий фаолияти ББC томонидан „20 ёшида бошланган“, ўрта мактабни тугатгандан кейин Социал-демократик ёшлар билан алоқаси бошланган йиллар давомида тасвирланган[6][9]. Марин 2006-йилда Социал-демократик ёшлар сафига қўшилиб, 2010-йилдан 2012-йилгача унинг биринчи вице-президенти бўлиб фаолият юритган[9]. 2008-йилда у Тампере шаҳар кенгашига сайловда муваффақияциз иштирок этди, бироқ яна ўз номзодини қўйиб, 2012-йилги сайловларда фаол иштирок этди ва сайланди[6][10]. У бир неча ой ичида шаҳар кенгаши раиси бўлиб, 2013-йилдан 2017-йилгача шу лавозимда хизмат кўрсатди. 2017-йилда у шаҳар кенгашига қайта сайланган[11]. Унинг мунозарали йиғилишлари видеоклиплари илк марта ЁуТубеъда баҳам кўрилганидан сўнг машҳур бўлиб кетди.
Марин 2014-йилда Социал-демократик партия (СДП) раисининг иккинчи ўринбосари этиб сайланди[12]. 2015-йилда у Финландия парламентига Пирканмаа сайлов округидан депутат этиб сайланди[13]. Тўрт йил ўтгач, у қайта сайланган[14]. 2019-йил 6-июн куни у транспорт ва коммуникациялар вазири этиб сайланди[12][15].
2020-йил 23-августда Марин Антти Ринне ўрнига СДП раиси этиб сайлангани маълум қилинди[16].
Финландия Бош вазири (2019-йилдан ҳозиргача)
2019-йил декабр ойида Марин Социал-демократик партия томонидан Антти Ринне ўрнига Финландия Бош вазири лавозимига номзод қилиб кўрсатилган эди[17]. Бироқ Ринне расман 2020-йилнинг июнигача партия етакчиси бўлиб қолишга қарор қилди[18][19]. Кичик овоз беришда Марин Антти Линдтмандан устун келган. Унинг беш партиядан иборат кабинетидаги вазирларнинг кўпчилиги аёллар ҳисобланиб, вазирлар маҳкамаси тузилган пайтдаги 19 тадан 12 тасини ташкил этган эди[20][21]. У Финландияда Аннели Жааттеэнмаки ҳамда Мари Кивиниэмидан кейинги учинчи аёл ҳукумат раҳбари ҳисобланади[22][19].
34 ёшида парламент томонидан тасдиқланганидан сўнг у Финландия тарихидаги энг ёш бош вазир бўлди ҳамда 2020-йил январида Себастян Курз бу таърифни қайтариб олгунча хизмат қилаётган энг ёш давлат раҳбари бўлиб қолди[23][24].

2020-йилда глобал CОВИД-19 пандемияси пайтида Марин вазирлар маҳкамаси эпидемияни юмшатиш учун Финландияда фавқулодда ҳолат жорий қилган[25]. Швеция Бош вазири Стефан Лёфвен 2020-йил октабр ойида онасининг дафн маросими туфайли Европа Кенгаши йиғилишида қатнаша олмаган бир пайтда Марин Швеция вакили сифатида йиғилишда иштирок этган[26]. Бунинг эвазига Марин Лöфвендан ўша ой охиридаги Кенгаш йиғилишида Финландия вакили бўлишини сўраган[27].
Ташқи сиёсат
2021-йил март ойида Марин Хитойнинг Шинжон вилоятида этник уйғурларга нисбатан таъқиб қилинишини қоралаб чиқди[28].
2022-йил март ойида у ЕИ Россия нефтига қарамлигини тугатиши кераклигини таъкидлади ҳамда „бир томондан бизда жуда қаттиқ иқтисодий санксиялар бор, бошқа томондан эса биз Россия урушини нефт, табиий газ ва нефт сотиб олиш орқали молиялаштирмоқдамиз“ деб ўзининг нутқида айтиб ўтди[29].

15-май куни Ниинистё ва Марин Финландия НАТОга аъзо бўлиш учун ариза беришини маълум қилишди ҳамда 17-майда Финландия парламенти 188-8 таклифини маъқуллади[30]. Марин Туркиянинг Финландиянинг НАТО аъзолигига қарши чиқишидан ҳайратда эканлигини таъкидлаб ўтди[31]. Унинг сўзларига кўра, унинг мамлакати ўз ҳудудида НАТОнинг доимий базалари ёки ядро қуроли бўлишини истамас эди[32]. 2022-йил 26-май куни Марин Украина бош вазири Денис Шмихал таклифига биноан Киевга борган ва у ерда президент Владимир Зеленский билан учрашган ҳамда урушдан вайрон бўлган Ирпин ҳамда Буча шаҳарларига ташриф буюрган.
CОВИД-19 давридаги ҳаракатлари
2021-йил декабр ойи бошида Марин дўстлари билан Хелсинкидаги тунги клубга ташриф буюрган эди. Ўша куни у Финландия ташқи ишлар вазири билан алоқада бўлган, у кейинчалик CОВИД-19 учун ижобий синовдан ўтди ҳамда шу билан Бош вазирни инфекцияга дучор қилди. Маринга бу ҳақда хабар берилгандан сўнг Давлат котиби ўринбосари унга ўзини изоляция қилиш керак эмаслигини ҳақида хабар берди, чунки у тўлиқ эмланган эди. Ўша куни кечқурун Мариннинг ҳукумат иш телефонига иккита матнли хабар юборилди ва ушбу хабарларда Маринга ўзини изоляция қилиши кераклиги ҳақида огоҳлантириш келган эди. Бироқ Марин маълум бир сабабларга кўра хабарни олмаган ва огоҳлантириш ҳақида билмаган.
Шахсий партия видеоси
2022-йил август ойида Хелсинкидаги хусусий квартирада Мариннинг зиёфат ва рақсга тушиши акс этган видеолар оммага ошкор бўлиб, ижтимоий тармоқда вирусга айланди[33][34]. Марин гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш билан боғлиқ шубҳалар остида қолгани туфайли 19-август куни ʻўзининг ҳуқуқий ҳимояси ҳамда ҳар қандай шубҳаларни бартараф этиш учун ихтиёрий равишда гиёҳванд моддалар тестини ўтказди, аммо тест салбий натижани кўрсатди[35][36].
Шахсий ҳаёти
2018-йил январ ойида Марин ва унинг шериги Маркус Райкконеннинг қизи бор эди[37][38]. 2020-йил август ойида алоқа соҳасида ишлайдиган Марин ва Райкконен бош вазирнинг расмий қароргоҳи „Кесаранта“да турмуш қуришган[38][39]. Уларнинг доимий яшаш жойи Тамперенинг Калева туманида эди, аммо CОВИД-19 пандемияси даврида улар Кесарантада истиқомат қилишди[38]. Иложи бўлса, қишлоққа кўчиб кетишларини ҳам айтиб ўтди[40].
Марин ўзини „камалак оиласидан“ деб таърифлар эди, чунки у икки аёл ота-онаси томонидан тарбияланган[41][42]. У оиласидан университетга кирган биринчи одам эди[43]. Шу билан бирга Марин вегетариан ҳам эди[44].
Мукофотлари
Марин ББCнинг 2020-йил 23-ноябрда эълон қилинган „100 Wомен“ рўйхатида бор эди[45]. 2020-йил 9-декабрда у „Форбес“ томонидан дунёнинг 100 та энг кучли аёли рўйхатида 85-ўринни эгаллади[46][47]. 2020-йилда у Жаҳон иқтисодий форумининг „Ёунг Глобал Леадер оф тҳе Wорлд Эcономиc Форум“нинг етакчиси бўлган[48]. Марин "Тиме" журналининг „Тиме100 Нехт“ номли дунёнинг юзлаб етакчилари намойиш этиладиган саҳифаси учун танланган. Германиянинг „Билд“ газетаси Маринни „дунёдаги энг зўр сиёсатчи“ деб таъкидлаб ўтган[49][50].
Манбалар
- ↑ „Приме Министер'с аге он тҳе дате оф аппоинтмент“. Валтионеувосто. 2022-йил 8-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-август.
- ↑ Марин, Санна. „Кука Санна? жа Ансиолуэттело“. СаннаМарин.нет (2019-йил 19-декабр). — „Коулутукселтани олен ҳаллинтотиэтеиден маистери Тампереэн йлиопистоста. Йлиоппилаакси киржоитин Пирккалан йҳтеислукиоста вуонна 2004. / Асумме миэҳени Маркуксен жа каксивуотиаан тйттäремме Эмман кансса Тампереэлла Калеван каупунгиносасса. ... / Жуурени лöйтйвäт нелжäн куннан алуээлта. Олен сйнтйнйт Ҳелсингиссä, асунут Эспоосса, веиттäнйт касву- жа коулувуотени Пирккаласса жа виҳдоин котиутунут Тампереэлле. [И ҳолд а Мастер оф Административе Сcиэнcес фром тҳе Университй оф Тампере. И wас а студент анд градуатед фром Пирккала Ҳигҳ Счоол ин 2004. / И ливе wитҳ мй ҳусбанд, Маркус, анд оур тwо еар олд даугҳтер, Эмма, ин тҳе Калева дистриcт оф Тампере. ... / Мй рооц аре ин фоур муниcипалитиэс. И wас борн ин Ҳелсинки, ливед ин Эспоо, спент мй еарс гроwинг уп анд ин счоол ин Пирккала, анд финаллй сеттлед ин Тампере.]“. 2019-йил 19-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 4-феврал.
- ↑ Спеcиа, Меган. „Wҳо ис Санна Марин, Финланд'с 34-Еар-Олд Приме Министер?“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2019-йил 10-декабр). Қаралди: 2020-йил 8-феврал.
- ↑ „Абоут ме | Санна Марин“. www.саннамарин.нет. 2019-йил 3-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-август.
- ↑ „Тҳе фатҳер оф Приме Министер Санна Марини ис деад“. Теллер Репорт (2020-йил 2-июл). 2020-йил 2-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-август.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Греэналл, Роберт. „Санна Марин: Тҳе рисинг стар сет то леад Финланд'с 5.5 миллион“. ББC Неwс (2019-йил 9-декабр). Қаралди: 2019-йил 9-декабр.
- ↑ Санделиус. „Санна Марин: "Жууреттомуус пакоттаа минут кацомаан тулеваан"“ (фи). Ээва (2018-йил 1-январ). Қаралди: 2020-йил 17-октябр.
- ↑ Эсфандиари. „Тҳе рапид рисе оф Санна Марин, тҳе 34-еар-олд Финниш wоман сет то беcоме тҳе ёунгест сервинг wорлд леадер“. Бусинесс Инсидер (2019-йил 9-декабр). Қаралди: 2019-йил 9-декабр.
- ↑ 9,0 9,1 Ҳеммилä. „СДП:н ураоҳжус ноуси 10 вуодесса Пирканмаан ääниҳаравакси – Санна Марин ҳалуаа равистелла пуолуэита“ (фи). Маасеудун Тулеваисуус (2018-йил 18-май). Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
- ↑ Cандидатес элеcтед Тампере Министрй оф Жустиcе оф Финланд.
- ↑ „Элеcтед“. ваалит.фи (2020-йил 22-сентябр).
- ↑ 12,0 12,1 Марин, Саана жа Эдускунта Ҳенкилöстö [анд Парлиамент Стафф]. „Кансанедустажат [Тҳе МПс > Санна Марин“] (фи). Эдускунта.фи. Суомен Эдускунта [Парлиамент оф Финланд] (2020-йил 4-феврал). Қаралди: 2020-йил 4-феврал.
- ↑ „Элеcторал дистриcт оф Пирканмаа“. Министрй оф Жустиcе оф Финланд. Қаралди: 2017-йил 10-январ.
- ↑ „Валитут“. тулоспалвелу.ваалит.фи. Қаралди: 2019-йил 3-декабр.
- ↑ „Финниш министер, 34, то бе wорлд'с ёунгест ПМ“. ББC Неwс (2019-йил 9-декабр). Қаралди: 2019-йил 9-декабр.
- ↑ Ҳакаҳуҳта. „Қуээнин "Äлä пйсäйтä минуа нйт" сои салисса, лиикуттунут Санна Марин: "Теидäн ансиоста жа теидäн вуоксенне" – Йле сеураа СДП:н кокоуста“ (фи). Йле Уутисет (2020-йил 23-август). Қаралди: 2020-йил 23-август.
- ↑ СДП он валиннут: Санна Мариниста тулеэ Суомен сеураава пääминистери — суора лäҳетйс меносса, Йле сеураа ҳетки ҳеткелтä Йле 8 Деcембер 2019
- ↑ Теиваинен. „Соcиал Демоcрац селеcц Марин ас иц cандидате то суccеэд Ринне“. Ҳелсинки Тимес (2019-йил 9-декабр). Қаралди: 2019-йил 9-декабр.
- ↑ 19,0 19,1 Лемола, Жоҳанна; Спеcиа, Меган. „Санна Марин оф Финланд то Беcоме Wорлд'с Ёунгест Приме Министер“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2019-йил 9-декабр). Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
- ↑ Поҳжанпало, Кати; Лаикола, Лео. „'И'ве провен мй абилитиэс': Финланд'с Санна Марин беcомес тҳе wорлд'с ёунгест приме министер“. Натионал Пост (2019-йил 9-декабр). Қаралди: 2019-йил 9-декабр.
- ↑ Манзанаро. „Финланд'с Санна Марин беcомес тҳе wорлд'с ёунгест Приме Министер“. Эуронеwс (2019-йил 9-декабр). Қаралди: 2019-йил 9-декабр.
- ↑ Ал Жазеэра анд Неwс Агенcиэс. „Финланд: Санна Марин то Беcоме Wорлд'с Ёунгест ПМ ат 34“. Ал Жазеэра (2019-йил 9-декабр). Қаралди: 2020-йил 4-феврал.
- ↑ „Финланд'с Парлиамент пиcкс Санна Марин ас wорлд'с ёунгест ситтинг приме министер“. Жапан Тимес. Ассоcиатед Пресс (2019-йил 10-декабр). 2019-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 17-декабр.
- ↑ „Финланд'с неw 34-еар-олд приме министер то бе ёунгест ин тҳе wорлд, баcкед бй алл-фемале леадерс“. АБC Неwс (2019-йил 11-декабр). Қаралди: 2020-йил 8-феврал.
- ↑ Теиваинен. „Полл: Соcиал Демоcрац овертакес Финнс Партй ас мост популар партй ин Финланд“. Ҳелсинки Тимес (2020-йил 1-апрел). Қаралди: 2020-йил 2-апрел.
- ↑ Ҳеиккилä, Мелисса. „Финланд'с Санна Марин то репресент Сwеден ат ЭУ суммит“. Политиcо (2020-йил 29-сентябр). Қаралди: 2022-йил 15-май.
- ↑ Ҳеиккилä, Мелисса. „Финниш ПМ Санна Марин леавес ЭУ суммит ас cоронавирус преcаутион“. Политиcо (2020-йил 16-октябр). Қаралди: 2022-йил 15-май.
- ↑ Копра. „Чина'с Арcтиc Амбитионс Фаcе Инcреасинг Ҳеадwиндс ин Финланд“. тҳедипломат.cом. Тҳе Дипломат (2021-йил 18-март).
- ↑ „Марин: ЭУ муст энд депенденcй он Руссиан оил“. Йле (2022-йил 11-март).
- ↑ „Финланд'с Парлиамент аппровес НАТО мембершип апплиcатион“. Деуцче Wелле (2022-йил 17-май). Қаралди: 2022-йил 17-май.
- ↑ „Марин пуззлед бй Туркей'с турн-абоут он Финниш анд Сwедиш Нато бидс“. Ҳелсинки Тимес (2022-йил 17-май).
- ↑ „Но Нуcлеар Армс ор НАТО Басес он Финланд'с Соил, Приме Министер Сайс“. Ҳааретз (2022-йил 19-май).
- ↑ „Санна Марин: Финланд ПМ партйинг видео cаусес баcклаш“ (эн-ГБ). ББC Неwс (2022-йил 19-август). Қаралди: 2022-йил 19-август.
- ↑ „Пеопле ароунд тҳе wорлд аре постинг данcинг видеос то шоw солидаритй wитҳ Финниш Приме Министер Санна Марин“. www.cбснеwс.cом. Қаралди: 2022-йил 23-август.
- ↑ „Финланд’с ПМ Санна Марин такес друг тест афтер партй ‘то cлеар уп доубц’“ (эн). тҳе Гуардиан (2022-йил 19-август). Қаралди: 2022-йил 23-август.
- ↑ „Финниш ПМ Санна Марин тесц негативе фор другс афтер партй видео леак“ (эн). Тҳе Гуардиан (2022-йил 22-август). Қаралди: 2022-йил 23-август.
- ↑ Мацон-Мäкелä. „Кансанедустажа Санна Маринилле сйнтйи ваува“ (фи). Йле Уутисет (2019-йил 31-январ). Қаралди: 2019-йил 3-декабр.
- ↑ 38,0 38,1 38,2 Кале, Сирин. „Санна Марин, Тҳе Ёунгест Фемале Приме Министер Ин Тҳе Wорлд, Талкс Сехисм, Импостер Сйндроме, анд Сустаинабилитй“. Вогуэ (2020-йил 31-март). Қаралди: 2020-йил 5-апрел.
- ↑ Cрусе, Эллена. „Финниш Приме Министер Санна Марин марриэс лонг-тиме лове ат интимате cеремонй“. Эвенинг Стандард (2020-йил 2-август). Қаралди: 2020-йил 2-август.
- ↑ Мансиккамäки. „Пääминистери Марин ҳалуаиси мууттаа маалле – эстеэнä йкси ҳенкилö: "Жаткан кескустелуа"“ (фи). Маасеудун Тулеваисуус (2020-йил 30-октябр). Қаралди: 2021-йил 19-октябр.
- ↑ Нг, Кате. „Санна Марин: Меэт тҳе wорлд'с ёунгест приме министер анд даугҳтер оф а 'раинбоw фамилй'“. Тҳе Индепендент (2019-йил 10-декабр). Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
- ↑ „Ууси валтуустон пуҳеэнжоҳтажа жакои нуорена Тамперелаиста“ (фи). Тамперелаинен (2013-йил 26-сентябр). 2019-йил 9-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-декабр.
- ↑ Wатерфиэлд, Бруно. „Финниш приме министер Санна Марин ис wорлд'с ёунгест леадер ат 34“. Тҳе Тимес (2019-йил 10-декабр).
- ↑ Нурми. „Ааттеэн наинен“ (фи). Сатакуннан Канса (2019-йил 23-декабр). 2019-йил 24-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-август.
- ↑ „ББC 100 Wомен 2020: Wҳо ис он тҳе лист тҳис еар?“. ББC Неwс (2020-йил 23-ноябр). Қаралди: 2020-йил 23-ноябр.
- ↑ #85 Санна Марин — Форбес
- ↑ Мандалиа. „Поwер Форбес селеcтед Приме Министер Санна Марин ас оне оф тҳе мост инфлуэнтиал wомен ин тҳе wорлд“. ПледгеТимес (2020-йил 9-декабр). Қаралди: 2020-йил 9-декабр.[сайт ишламайди]
- ↑ „Wорлд Эcономиc Форум'с Ёунг Глобал Леадерс Cоммунитй – Санна Марин“. Wорлд Эcономиc Форум. Қаралди: 2020-йил 29-декабр.
- ↑ Фабиан. „Cоолсте Политикерин дер Wелт: Диэсе Региэрунгсчефин канн ауч Партй!“ (де). Билд (2022-йил 14-август). Қаралди: 2022-йил 19-август.
- ↑ Скоулдинг. „Финниш Приме Министер сламмед афтер леакед видео шоwс ҳер тҳрустинг ат wилд партй“. Тҳе Миррор (2022-йил 18-август). Қаралди: 2022-йил 19-август.