Ziyosfera

Sanoiy

Абулмажд Саноий (тўлиқ исми: Ҳаким Абулмажд Маждуд ибн Адам Саноий Ғазнавий; форсча: حکیم ابوالمجد مجدود ‌بن آدم سنایی غزنوی‎‎; Саноий номи билан ҳам машҳур) — Ғазналик форс шоири бо'либ, о'з ҳаётини ҳозир Афг'онистонда жойлашган Г'азнавийлар империясида о'тказган. 1080-йилда туғилган ва 1131-1141-йилларда вафот этган[1][2]. „Ҳадиқат ул-ҳақойиқ“ ва „Сайр ул-ибод илал маод“ каби асарлар муаллифи[3].

Ҳаёти

Санойи сунний мусулмон эди. [1] У 1117 – 1157 йилларда ҳукмронлик қилган Ғазнавий Баҳромшоҳ саройи билан боғланган [4]

Асарлари

Тахминан 900 йил давомида “Деворли Ҳақиқат боғи” доимий равишда классик асар сифатида ўқилиб, сўфийлик дарслиги сифатида фойдаланилди. Маёр Т. Стивенсоннинг фикрича: “Санойнинг шон-шуҳрати ҳамиша ўзининг “Ҳадиқа” сига таянган; бу асар Шарқда энг машҳур ва энг ҳурматли асаридир; ана шу асари туфайли у буюк учликдан бирини ташкил қилади. Тасаввуф устозлари — Саноий, Аттор, Жалолиддин Румий ”. Санои нафс, нафс ва ҳиссий ҳаяжон инсоният ва илоҳий илм ўртасида турганини, бу ягона ҳақиқий ҳақиқат ( Ҳақ ) эканлигини ўргатган. Ишқ ( Ишқ ) ва ижтимоий виждон унинг учун диннинг асосидир; инсоният уйқуда, кимсасиз дунёда яшайди. Санай учун умумий дин фақат одат ва маросим эди.

Саноий ше'рияти форс адабиётига катта та'сир ко'рсатди. У тасаввуфнинг фалсафий, тасаввуфий ва ахлоқий ғояларини ифодалашда қасида (қасида), ғазал (лирика) ва маснавий (қофияли байт)дан фойдаланган биринчи шоир ҳисобланган.

Поэтик та'сир

Румий Санойи ва Атторни ўзининг икки буюк илҳоми деб э’тироф этиб, “ Аттор – руҳ, Санои унинг икки кўзи, мен Санои ва Аттордан кейин келдим”, деди. Деворли ҳақиқат боғи Низомийнинг “Махзан ал-асрор” (Сирлар хазинаси) учун ҳам намуна бўлган [5] .

Замонавий маданий манбалари

Гилермо дел Торонинг 2017-йилда суратга олинган “Сув шакли” филми охирида Ҳаким Санойининг шеъриятига ҳавола қилинган. Филмнинг сўнгги саҳнасида ҳикоячи ўзига хос нисбатларсиз бир неча мисра ше’р ўқийди, гарчи филмнинг кредит кетма-кетлигида “Ҳаким Саноийнинг мослаштирилган асарлари”га ишора бор. "Конгресс кутубхонаси " блогида тадқиқот олиб борган Питер Арменти " Cатбирд о'риндиг'идан " блоги о'қувчилари ёрдами билан "Сувнинг шакли" охирида айтилган ше'р дел Торо томонидан Прия Хеменвейнинг Ҳаким Санайнинг асл ше'ри таржимасига мослаштирилганлигини тасдиқлади. Ҳеменwай таржимаси "Ҳамма нарсанинг китоби: Юракнинг хоҳиши саёҳати" китобида келтирилган : Ҳаким Саноийнинг деворли ҳақиқат боғи (2002) [6] .

Иқтибослар

  • Саноий ше’рияти “уйғониш” имкониятини та’кидлайди;

Инсоният дунёда шунчаки юк бо'либ қолмоқда У худди қайиқда ухлаб ётгандек супуриб кетади. Улар уйқуда нимани ко'ришлари мумкин? Қандай ҳақиқий мукофот ёки жазо бо'лиш мумкин?

О'з нафсини билмаган о'зганинг руҳини қандай билсин? Қо'л ва оёг'ини биладиган одам Худони қандай билсин? Пайг'амбарлар бу масалани тушунишга тенг эмас; Нега сен аҳмоқона шундай қиляпсан? Қачонки бу мавзуни ко'рсацангиз, иймоннинг пок моҳиятини билиб оласиз. Акс ҳолда имонингиз билан нима умумийлигингиз бор? Сен жим бо'лганинг ва аҳмоқона гапирмаганинг яхшидир. О'рганганлар бема'ни гапиради; чунки ҳақиқий дин ҳар кимнинг оёг'ига то'қилган эмас [7] .

Унинг бу уйг'ониш воситаси Худога таслим бо'лишдир, унинг ше'рияти "муҳаббат ё'лининг муҳим ҳиди" деб номланган. У инсоний иккиюзламачилик ва аҳмоқликка зарба беради [8] ;

  • Бошқалар г'афлатда, — сен доно бо'л, бу ё'лда тилингни сукут қил. Бундай кишига қо'йилган шарт шундаки, у барча таом ва ичимликларни сабаблардан эмас, балки сабабчидан олиши керак. Боринглар, азоб чекинглар, агар сизни яхши ко'рсалар; Агар ё'қ бо'лса, до'захга борадиган ё'л билан қаноат қил. Ҳеч ким қийинчиликка чидамасдан мақсадига эриша олмади. [9]

Адабиётлар

  • "Ҳадиқат ал-ҳақиқа ва шариат ат-тариқа" Энcйcлопæдиа Ираниcада ЖТП Де Бруижн [1]
  • ЭГ Браун. Форс адабиёти тарихи . (То'рт жилд, 2256 бет ва йигирма беш йил ёзма). 1998 йил.ИСБН 0-7007-0406-ХИСБН 0-7007-0406-Х
  • Жан Рйпка, Эрон адабиёти тарихи . Реидел нашриёт компанияси. 1968 йилОCЛC 460598 .ИСБН 90-277-0143-1ИСБН 90-277-0143-1
  • Бо Утас, Форс со'фий ше'ри: луг'ат ва терминология . Скандинавия Осиё тадқиқотлари институти монография серияси, Cурзон Пресс, 1977 йил.ОCЛC 4705360ОCЛC 4705360

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Эдwард Г. Броwне, А Литерарй Ҳисторй оф Персиа фром тҳе Эарлиэст Тимес Унтил Фирдаwш, 543 пп., Адамант Медиа Cорпоратион, 2002, ИСБН 978-1-4021-6045-5, ИСБН 978-1-4021-6045-5 (сеэ п.437) Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "сн" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  2. ↑ C.Э. Босwортҳ, Тҳе Латер Гҳазнавидс, 108.
  3. ↑ Аҳмад Муҳаммад. Шарқ ҳақни топди..., (Шарқ донишмандлари ва алломаларининг сара ҳикматлари), Тошкент: „Шарқ“ нашриёти, 2006 — 124-бет. 
  4. ↑ Гҳулам Аббас Далал, Этҳиcс ин Персиан Поэтрй. (Абҳинав Публиcатионс, 1995), 95.
  5. ↑ Ж.Т.П. Де Бруижн. „ḤАДИҚАТ АЛ-ḤАҚИҚА WА ŠАРИʿАТ АЛ-ṬАРИҚА“. Ираниcа (2002-йил 15-декабр). Қаралди: 2010-йил 6-сентябр.
  6. ↑ „Wҳо wроте тҳе поэм ат тҳе энд оф "Тҳе Шапе оф Wатер"? | Фром тҳе Cатбирд Сеат: Поэтрй & Литературе ат тҳе Либрарй оф Cонгресс“ (эн-УС). блогс.лоc.гов (2018-йил 9-март). Қаралди: 2018-йил 21-июл.
  7. ↑ Соурcе: Фром: Энcлосед Гарден Оф Трутҳ, Эдитед анд транслатед бй Ж. Степҳенсон ин 1910
  8. ↑ Ошо, Унио Мйстиcа, Вол 1, Чаптер 1, Ражнеэш Фоундатион Интернатионал
  9. ↑ Соурcе: Фром: Энcлосед Гарден Оф Трутҳ, Эдитед анд транслатед бй Ж. Степҳенсон ин 1910

Ҳаволалар

Викииқтибосда Саноийга тегишли иқтибослар мавжуд. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Sanoiy" dan olindi