Sapin II qonuni
Шаффофлик, коррупсияга қарши кураш ва иқтисодий ҳаётни модернизация қилиш тўғрисидаги қонун (франсузча: Лои релативе à ла транспаренcе, à ла лутте cонтре ла cорруптион эт à ла модернисатион де ла виэ écономиқуэ), шунингдек, Сапин ИИ қонуни номи билан ҳам танилган – 2016-йил ноябр ойида ўша пайтдаги Франсия молия вазири Мичел Сапин ташаббуси билан қабул қилинган Франсия қонуни. Ушбу қонун коррупсияга қарши курашга қаратилган бўлиб, вақт ўтиши билан турли соҳаларни қамраб олувчи қўшимча чора-тадбирлар билан кенгайтирилган.
Тарихи
2016-йил 30-март куни бўлиб ўтган Вазирлар Кенгаши йиғилишида Франсия молия вазири Мичел Сапин шаффофлик, коррупсияга қарши кураш ва иқтисодий ҳаётни модернизация қилиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини тақдим этди[1]. У мазкур қонун „Франсияни шаффофлик ва коррупсияга қарши кураш бўйича энг юқори халқаро стандартлар даражасига олиб чиқишини“ таъкидлаган[2].
Қонун лойиҳаси бўйича қатор фуқаролик жамияти ташкилотлари, жумладан, Антиcор, Аттаc, БЛООМ, CCФД-Терре Солидаире, Cоллеcтиф Роосевелт, Жустиcе эт Паих, Обсерватоире Cитоен поур ла Транспаренcе Финанcиèре Интернатионале (ОCТФИ), ОНЕ, Охфам Франcе, АcтионАид Франcе – Пеуплес Солидаирес, Рéсеау Фои эт Жустиcе Африқуэ, Шерпа, Солидаирес Финанcес Публиқуэс ва Сйндиcат де ла магистратуре ўз позицияларини билдирган. Улар барча тавсияларини жамлаган қўшма таҳлилий баёнот ҳам эълон қилган[3].
Парламент муҳокамалари 2016-йилнинг майидан ноябригача давом этди. Қонун Конституциявий кенгаш назоратидан ўтказилиб, унда трансмиллий компанияларни хориждаги фаолияти ва солиқ тўловларига оид маълумотларни ошкор қилишга мажбурловчи норма бекор қилинди, лекин қонуннинг қолган барча бандлари маъқулланди[4].
Қонун айрим шарҳловчилар назарида АҚШ ва бошқа давлатлар, хусусан Европа ўртасидаги иқтисодий уруш шароитида қабул қилинган. Бу „уруш“ АҚШнинг коррупсияга қарши қонунларини холис бўлмаган ва экстратерриториал (бошқа давлатлар ҳудудига татбиқ этиладиган) тарзда қўллаши орқали олиб борилаётгани таъкидланган[5][6][7]. Бироқ Мичел Сапин вазиятга бутунлай бошқача баҳо берган: „Адлия тизими ва суд полициясида ресурслар етишмайди. „Натижада биров кўрмаса, жавобгарлик йўқ“ деган ҳолат юзага келади ва АҚШ ёки Буюк Британия каби давлатлар бизнинг ўрнимизга жазолаш ишларини амалга оширмоқда. Бу эса на обрўмиз, на суверенитетимиз учун яхши.[8]“
| Вазирлар Кенгаши | Биринчи ўқиш | Қайта ўқиш | Якуний ўқиш | Конституциявий кенгаш | Республика Президенти | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Миллий Ассамблея | Сенат | Миллий Ассамблея | Сенат | Миллий Ассамблея | |||
| Тақдим этилиш | Овоза бериш | Овоза бериш | Матн | Овоза бериш | Овоза бериш | Қарор | Э’лон қилиш (промулгация) |
| 2016-йил 30-март | 2016-йил 14-июн | 2016-йил 8-июл | 2016-йил 29-сентабр | 2016-йил 3-ноябр | 2016-йил 8-ноябр | 2016-йил 8-декабр | 2016-йил 9-декабр |
Кўриб чиқилган мавзулар
Коррупсияга қарши кураш
Қатор халқаро майдонларда, хусусан 2012 ва 2014-йилларда ОЭCД доирасида Франсия халқаро коррупсияга қарши кураш бўйича ўз қонунларини етарли даражада қўллаётган давлат сифатида баҳоланмаган[9][10]. Сапин ИИ қонуни ушбу йўналишда Франсиянинг институционал тизимини сезиларли даражада кучайтирди. Бу масала айниқса долзарб эди, чунки „франсуз компаниялари халқаро бозорларда фаол иштирок этади ва коррупсия хавфи юқори бўлган қатор соҳаларда етакчи ўринларни эгаллайди.[11]“
Франсия Антикоррупсия агентлиги тузилиши
Мазкур қонун Адлия вазири ва Буджет вазирига бўйсунадиган миллий орган – Франсия Антикоррупсия агентлиги (Френч Анти-Cорруптион Агенcй (АФА)) тузилишини белгилаб берди. Унинг асосий вазифаси – ваколатли органлар ҳамда улар билан ҳамкорлик қилувчи субектларга коррупсия, мансаб ваколатини суиистеъмол қилиш, давлат маблағларини талон-тарож қилиш ва фаворитизм ҳолатларини олдини олиш ҳамда аниқлашда кўмаклашишдан иборат. АФА кенг ваколатларга эга бўлиб, айниқса маслаҳат бериш ва назорат олиб бориш билан шуғулланади. Агентлик давлат ва хусусий секторда коррупсияга қарши кураш бўйича Франсиянинг муҳим стратегик институтига айланиши кўзда тутилган[11].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ „Прожет де лои релатиф à ла транспаренcе, à ла лутте cонтре ла cорруптион эт à ла модернисатион де ла виэ écономиқуэ (ФCПМ1605542Л)“ [Драфт лаw он транспаренcй, тҳе фигҳт агаинст cорруптион анд тҳе модернизатион оф эcономиc лифе (ФCПМ1605542Л)] (фр). легифранcе.гоув.фр. Қаралди: 2016-йил 5-ноябр.
- ↑ „Лои ду 9 дécембре 2016 релативе à ла транспаренcе, à ла лутте cонтре ла cорруптион эт à ла модернисатион де ла виэ écономиқуэ“ [Лаw оф 9 Деcембер 2016 релатинг то транспаренcй, тҳе фигҳт агаинст cорруптион анд тҳе модернизатион оф эcономиc лифе] (фр). виэ-публиқуэ.фр. Қаралди: 2022-йил 9-май.
- ↑ „Прожет де лои Сапин ИИ : лес пропоситионс де 14 органисатионс де ла соcиéтé cивиле“ [Сапин ИИ Билл: Пропосалс фром 14 Cивил Соcиэтй Органисатионс] (фр-ФР). Антиcор (2016-йил 24-март). 2025-йил 28-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-октябр.
- ↑ „Лои Сапин 2 : л'облигатион де публиcатион дес доннéэс дес мултинатионалес cенсурéэ“ (фр) (2016-йил 8-декабр). Қаралди: 2025-йил 27-феврал.
- ↑ Монин, Жаcқуэс „Гуэрре écономиқуэ : cоммент лес Éтац-Унис фонт ла лои“ [Эcономиc Wарфаре: Ҳоw тҳе Унитед Статес Макес тҳе Лаw] (фр). Франcе Интер (2018-йил 20-январ). Қаралди: 2021-йил 2-феврал.
- ↑ Роберт, Виргиниэ. „Қуанд ле дроит девиэнт уне арме де гуэрре écономиқуэ“ (фр). Лес Эчос (2016-йил 10-октябр). 2023-йил 25-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-феврал.
- ↑ Фаувел, Валентин „Л'éтҳиқуэ эт ла cонформитé данс лес энтреприсес франçаисес : Éтат дес лиэух д'ун оутил де гуэрре écономиқуэ“ [Этҳиcс анд cомплианcе ин Френч cомпаниэс: Стате оф плай оф ан эcономиc wарфаре тоол] (фр-ФР). Портаил де л'ИЭ (2021-йил 26-январ). Қаралди: 2021-йил 2-феврал.
- ↑ „Мичел Сапин сур ла лои антиcорруптион : "Эн финир авеc ле пас ву пас прис"“ [Мичел Сапин он тҳе анти-cорруптион лаw: "Лет'с пут ан энд то тҳе оут-оф-сигҳт, оут-оф-cонтрол"] (фр). леждд.фр (2016-йил 27-март). Қаралди: 2022-йил 9-май.
- ↑ ОCДЕ „Раппорт де суиви Пҳасе 3: Франcе“ [Пҳасе 3 Мониторинг Репорт: Франcе] (фр). ОCДЕ (2012). Қаралди: 2025-йил 27-феврал.
- ↑ ОCДЕ „Франcе: Раппорт де суиви écрит де ла Пҳасе 3“ [Франcе: Пҳасе 3 Wриттен Фоллоw-уп Репорт] (фр). ОCДЕ (2014). Қаралди: 2025-йил 27-феврал.
- ↑ 11,0 11,1 ОCДЕ „Раппорт де Пҳасе 4: Франcе“ [Пҳасе 4 Репорт: Франcе] (фр). ОCДЕ. Қаралди: 2025-йил 27-феврал.
Ҳаволалар
- „ЛОИ н° 2016-1691 ду 9 дécембре 2016 релативе à ла транспаренcе, à ла лутте cонтре ла cорруптион эт à ла модернисатион де ла виэ écономиқуэ“ [ЛАW Но. 2016-1691 оф Деcембер 9, 2016 релатинг то транспаренcй, тҳе фигҳт агаинст cорруптион анд тҳе модернизатион оф эcономиc лифе] (фр). легифранcе.гоув.фр. Қаралди: 2025-йил 27-феврал.
- „Эcономиэ : транспаренcе, лутте cонтре ла cорруптион эт модернисатион (лои САПИН2)“ [Эcономй: транспаренcй, фигҳт агаинст cорруптион анд модернизатион (САПИН2 лаw)] (фр). ассемблеэ-натионале.фр. Қаралди: 2025-йил 27-феврал.
- „Модернисатион де ла виэ écономиқуэ“ [Модернизатион оф эcономиc лифе] (фр). сенат.фр (2016-йил 30-март). Қаралди: 2025-йил 27-феврал.