Сараҳ Элизабетҳ Нелсон Андерсон (1853-йил 30-январ — 1900-йил 22-декабр) Юта штатининг 2-қонун чиқарувчи органига биринчилардан бўлиб келган аёллардан бири эди. Сайланишидан бир йил олдин, 1895-йилда у Тҳе Огден Даилй Стандард томонидан „Огден Cитй ва Вебер округидаги энг таниқли ва машҳур аёллардан бири“ деб таърифланган. Мақолада унинг ҳам ақлий, ҳам жисмоний кучи қайд этилган. У Эдмундс-Таcкер қонуни туфайли уни сайловчи сифатида рўйхатдан ўтказишдан бош тортган Одген Cитй регистратори Чарлес Тйреэга қарши чиқди. Унинг аргументи ҳудудий Олий судга олиб борилган ва у ерда у ютқазган. Бу унинг ҳукуматда овозга эга бўлиш истагини ўзгартирмади. 1896-йилда у Юта штати қонун чиқарувчи органига у ерда сайланган учта аёлдан бири сифатида қўшилди. Хизмати давомида у Палатанинг Соғлиқни сақлаш бўйича қўмитаси раиси бўлган. У қонун лойиҳаларини ёзган, уларнинг ҳеч бири қонунга айланмаган[1].

Сараҳ Э. Андерсон
4-округдан Юта Вакиллар Палатаси аъзоси
Мансаб даври
1897-йил 11-январ – 1899-йил 8-январ
Шахсий маълумотлари
Таваллуди 1853-йил 30-январ
Юта штатидаги Wебер округи
Вафоти 1900-йил 22-декабр (47 ёшда)

Ёшлиги ва оиласи

Андерсон 1853-йил 30-январда Юта штатининг Wебер округида ота-оналари Давид Нелсон ва Сараҳ Броwн оиласида туғилган. Унинг C.А. Нелсон анд Wм. Л. Wилсон исмли икки ака-ука. Л. Уилсон, шунингдек, ўгай акаси Ж.Ҳ. Нелсон ва ўгай синглиси Мрс. Ҳ.Л. Гриффин бўлган.

17 ёшида у доктор Портер Л. Андерсонга турмушга чиқди ва 1888-йил 9-январда вафотигача у билан беш фарзанд кўрди. 18 йиллик турмушидан кейин бева қолган[2]. У беш фарзандни тарбиялаш учун қолди. Салт Лаке Трибуне нашрида чоп этилган мақолада унинг кўп вақтини болалари билан уй ҳаёти банд қилгани ҳақида хабар берилган[3].

Сиёсий фаолияти

Эрининг ўлимидан бир йил олдин Конгресс Эдмундс-Такер қонунини қабул қилди, бу кўплаб чекловлар қаторида аёлларни ҳам ҳуқуқдан маҳрум қилди. 1894-йилда Конгресс Юта штатига штат бўлиш учун ариза бериш, конституцияни ратификация қилиш ва штат амалдорларини сайлаш имконини берувчи Энаблинг Аcтни қабул қилди. Фаоллаштириш тўғрисидаги қонуннинг 4-бўлимида аёлларнинг штат конституциясини ратификация қилиш учун овоз бериш ҳуқуқидан воз кечишлари аниқланмаган, унда „кўрсатилган давлатнинг малакали сайловчилари“ ибораси ишлатилган. Олдинги 2-бўлимда ратификация овози учун делегатлар учун овоз бериш билан бир хил ҳуқуқлардан фойдаланиш кераклиги аниқроқ айтилган эди, эркак бўлиш малака сифатида кўрсатилган. Вазиятни янада мураккаблаштирадиган 19-бўлимда штат ҳукумати амалдори ратификация овоз бериш вақтида сайланиши мумкинлиги айтилган ва овоз бериш учун ҳеч қандай малакага эга бўлмаган. Қандай малака талаб қилинганлиги савол туғилди ва аёллар овоз бериш учун рўйхатдан ўтишни сўрашди. Федерал тайинланган гуруҳ бўлган Юта комиссияси рўйхатга олинган сайловчилар рўйхатини тузиш вазифасини олди. Қонунни шарҳлашни ва танқидга дуч келишни истамаган ҳолда, улар барча аёлларни алоҳида рўйхатга киритишни таклиф қилишди, шунда керак бўлганда уларни осонгина ишдан бўшатиш мумкин. Бироқ, Юта комиссияси охир-оқибат бу қарорни қабул қилмади, чунки 1895-йил 6-августда Андерсон бу асосдан фойдаланиб, маҳаллий рўйхатга олиш бўлимининг ўринбосари Чарлес Тйреэга сайловчи сифатида рўйхатдан ўтиш учун борди. Тйреэи унинг илтимосини рад этди. У туман судида ўз ишини муҳокама қилиб, уни сайловчи сифатида рўйхатдан ўтказишдан бош тортди[4].

Манбалар

  1. ↑ Приcе. „Сараҳ Э. Андерсон, Оне оф тҳе Фирст Wомен Элеcтед то тҳе Утаҳ Стате Легислатуре“. утаҳwоменшисторй.орг. Қаралди: 22-апрел 2020-йил.
  2. ↑ Роберц. „А Ҳисторй оф Wебер Cоунтй“. 31-март 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-апрел 2020-йил. Алт УРЛ
  3. ↑ Wҳите. „Гентле Персуадерс: Утаҳ'с Фирст Wомен Легислаторс," Утаҳ Ҳисториcал Қуартерлй, Вол. 38, Но. 1, Жануарй 1970.“. Утаҳ Дивисион оф Стате Ҳисторй. 1970-йил 1-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-апрел 2020-йил. Алт УРЛ
  4. ↑ Тwила Ван Леэр. „3 WОМЕН ТРИУМПҲЕД ИН 1896 ВОТЕ“. десерет.cом (24-январ 1995-йил). Қаралди: 22-феврал 2020-йил.