Раимондас Сарунас Марчиулионис (1964-йил 13-июнда туғилган) — литвалик собиқ профессионал баскетболчи. У энг йирик халқаро ўйинчилардан бири ҳисобланиб, у Миллий Баскетбол Ассоциациясининг (НБА) мунтазам ўйинчиси бўлган биринчи европаликлардан бири эди. 2014-йил 8-августда Марчиулионис Нейсмит мемориал баскетбол шон-шуҳрат залига киритилди ва 2015-йилда ФИБА шон-шараф залига аъзо бўлди.

Сарунас Марчиулионис

Марчиулионис Арменияда мастерcласс ўтиш жароёнида, 2014
Шахсий маълумот
Таваллуди 1964-йил 13-июн (1964-06-13) (62 ёш)
Каунас, Литва
Бўйи 6 фт 5 ин (1.96 м)
Вазни 200 лб (91 кг)
Фаолияти ҳақидаги маълумотлар
МБА драфти 1987 / Тур: 6 / Танлаш: 127- овералл
Голден Стате Wарриорс томонидан танланган
Ўйиндаги фаолияти 1981—1997
Позицияси Ҳужумкор ҳимоячи
Рақами 13, 30, 8
Фаолиятидаги ёрқин воқеалар ва мукофотлар
Статистикалар Баскетбалл-Референcе.cом сайтида
ФИБА шуҳрат зали (ўйинчи сифатида)

1988-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида жамоадоши Арвйдас Сабонис билан биргаликда Марчиулионис СССР терма жамоасини олтин медалга олиб чиқди. Литва терма жамоаси билан у 1992 ва 1996-йилларда иккита ёзги Олимпия ўйинларининг бронза медалини қўлга киритди. У Бутунтурнирлар жамоаси аъзоси, энг яхши тўпурар ва ЭуроБаскет 1995 нинг МВП бўлган, шунингдек, 1987-йилда Алл-ЭуроБаскет жамоасига сайланган.

Марчиулионис, шунингдек, 2000-йилларнинг ўрталарида, Марчиулиониснинг НБАда ўйнаган этти мавсумида Ману Гинобили томонидан оммалаштирилган эвро қадам ҳаракати билан тез-тез эсга олинади ва боғланади[1][2].

Ёшлиги

Марчиулионис география ўқитувчиси Лаимуте ва муҳандис Жуозаснинг иккинчи ўғли эди. Лаймуте ўз синглиси Зитани дунёга келтираётганда умуртқа поғонаси жароҳатини оғирлаштирганини ҳисобга олсак, унинг ўғил кўришга бўлган қатъияти Винcас Кревė-Микевичюс асарларидан афсонавий рицарни чақириб, иккинчи исмини Šарунас деб атаган. Каунасда улғайган Марчиулионис ўсаётган пайтда теннис билан шуғулланган, икки томонлама ўйинчи бўлиб, асосий эътиборни фореҳандларга қаратган. Ўзининг ғайриоддий техникаси ва тобора катта ҳажмли рамкани ҳисобга олган ҳолда, у охир-оқибат спортдан воз кечди.

13 ёшида, портловчи моддалар туфайли вақтинчалик касалхонага ётқизилганидан сўнг, Марчиулионис баскетбол спортига ўтди. Литва Совет Социалистик Республикасида у ва унинг дўстлари тўхташ жойида ўзларининг очиқ баскетбол майдончаларини қуришлари керак эди. У Вилнюсга Винcас Капсукас номидаги Вилнюс давлат университетида журналистика факултетида таҳсил олиш ва эҳтимол Совет ўсмирлар терма жамоасида синаб кўриш учун Вилнюсга кўчиб ўтганида, Марчиулиониснинг барча ота-оналари уни „бир сумкада жуда оз миқдорда кийим-кечак ва бошқаси“ билан таъминлаши мумкин эди. олма билан тўла."[3][4]

Профессионал жамоалардаги фаолияти

Статйба

Марчиулионис коллежда ўқиётганда, у камдан-кам баскетбол ўйнади, лекин охир-оқибат у 1981-йилда СССР Премер-лигаси Статйбадан скаутни жалб қилди. У СССР лигасида 1981-йилдан 1989-йилгача Статйба билан ўйнаган.

НБА

1985-йилда Вилнюсда „Атҳлетес ин Аcтион“га қарши ўйинда Марчиулионис тил тўсиғига қарамай, рақиб ўйинчиларидан бири Донни Нелсон билан дўстлик ўрнатди. Нелсоннинг отаси Дон Нелсон кейинчалик „Голден Стате Wарриорс“ бош мураббийи бўларди ва у Марчиулиониснинг маҳорати ҳақида айтган гаплари „Урушчилар“ни 1987-йилги НБА лойиҳасининг 6-раундида уни тайёрлашга олиб келди. Стен Кастен, Атланта Ҳаwкс президенти ва бош менежери, Марчиулионис 23 ёшда эканлигини кўрсатиб, танловни бекор қилишга муваффақ бўлди. Шундан сўнг, „Лочинлар“ ўша пайтдаги эгаси Тед Тёрнернинг Совет Иттифоқи билан алоқаларидан фойдаланиб, Марчиулионисни таъқиб қилишди, уни ва бошқа совет футболчиларини ўз лагерига таклиф қилишди ва 1988-йилда Москвада Хокс - СССР ўйинларини ташкил қилишди. Марчиулионис Атланта билан шартнома имзолаган бўлса-да, Сеулда олтин медални қўлга киритган куннинг эртасига жамоа уни НБА офисларига топширмади, чунки Советлар футболчининг кетишига рухсат бермаслигини айтди[5].

Охир-оқибат, Нелсоннинг таъсири Марчиулионисга Вилнюсдаги ижтимоий лойиҳаларида ёрдам берди ва 1989-йилда у билан 3,8 миллион долларлик уч йиллик шартнома имзолаган „Урушчилар“да қолишга олиб келди[4][5][6]. Марчиулионис Шимолий Америка лигасига қўшилган биринчи совет ўйинчиси бўлди ва Жангчилар билан тўрт йил ўйнади ва 1992-йилда олтинчи „Йил одами“ соврини совриндори бўлди. Марчиулионис 1990-йилларнинг охирида лигани халқаролаштириш йўлини олиб боришга ёрдам бериб, НБАда муҳим ўйин вақтини олган биринчи Европаликлардан бири бўлди. Оёғи жароҳати билан бир ярим йил ўтказиб юборилганидан сўнг, у Байрон Хюстон билан бирга Сеаттле СуперСониcсга, 1994-йилда Карлос Рожерс, Рики Пирс ва иккита 1995-йилги иккинчи давра танлови эвазига алмаштирилди. 1995-йилда Марчиулионис ва Хюстон Сакраменто Кингсга Франк Брикковски учун алмаштирилди. У НБАдаги фаолиятини 1996—1997-йилги мавсумда Денвер Наггец билан якунлаган[7][8].

Терма жамоадаги фаолияти

Совет терма жамоаси

1982 ва 1983-йилларда Марчиулионис совет ўсмирлари билан кам ўйнади. У 1982-йилги ФИБА 18 ёшгача бўлган ўсмирлар ўртасидаги Европа чемпионатида олтин медал ва 1983-йилда Испанияда бўлиб ўтган ФИБА 19 ёшгача бўлган футболчилар ўртасидаги жаҳон чемпионатида кумуш медални қўлга киритди. Марчиулионис тез-тез Совет Иттифоқининг катта ёшли баскетбол жамоаси машғулотларидан сўнги бўлган, токи у 1987-йилда катталар жамоаси билан ўз имкониятини қўлга киритган ва ЭуроБаскет 1987да кумуш медални қўлга киритган. Марчиулионис ҳам ажойиб ўйинчилардан бири бўларди, чунки Советлар 1988-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида олтин медални қўлга киритдилар[4][9].

Литва терма жамоаси

Литва мустақиллиги тикланганидан сўнг, 1990-йилда Марчиулионис деярли яккахон Литва терма жамоасини „тирилтирди“. У бўлажак ўйинчилар билан боғланди, бир нечтасини қўшилишга ундади, либосларни танлади, пояфзал бўйича келишувга эришди ва дўсти Донни Нелсон билан ҳомийлик қилди[10]. Сан-Франсиско Чрониcлеъда Марчиулионис ва миллий терма жамоа ҳақидаги ҳикояни ўқиб чиққандан сўнг, у томонидан тузилган ҳомийлик шартномалари орасида Банк оф Америcа ва Литвани қўллаб-қувватлашдан манфаатдор бўлган Гратефул Деад рок гуруҳи ҳам бор эди. Раҳматли марҳумлар, шунингдек, Литва миллий рангларини акс эттирувчи галстукли трикотажлар қаторини ишга туширишга ёрдам берди[3] Ню-Ёрклик рассом Грег Спеирс томонидан яратилган слам данкинг скелети билан[11][12].. Спеирс ўз дизайнидан олган даромадининг 100 фоизини жамоани молиялаштириш ва Литва болалар хайрия жамғармаларига камида 450 000 АҚШ доллари миқдорида хайрия қилганда асосий ҳомийга айланди[13][14]. Жамоа 1992-йилги ёзги Олимпия ўйинларида бронза медалини қўлга киритди[15].

Марчиулионис яна Литва билан 1996-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида бронза медали соҳиби бўлди. 1995-йилда у Литвани турнирда кумуш медалга олиб чиққанидан кейин 1995-йилги ФИБА ЭуроБаскетнинг МВП номига сазовор бўлди. 1987, 1989, 1990 ва 1991-йилларда у Литванинг энг яхши спортчиси деб топилган.

Марчиулиониснинг баскетбол фаолияти ва 1992-йилги Барселона Олимпиадасида ўз ватани Литвани ҳимоя қилиш сафари „Бошқа орзулар жамоаси“ ҳужжатли филмида ёритилган. Филм премераси 2012-йилда Сунданс кинофестивалида бўлиб ўтган ва Лионсгате томонидан АҚШда ва халқаро миқёсда Дисней томонидан тарқатилган.

Ўйиндан кейинги фаолияти

Марчиулионис Арманистонда ёш футболчиларни тарбиялайди

1992-йилда Марчиулионис Вилнюсда Сарунас меҳмонхонасини очди. 1993-йилда у Литва баскетбол лигасига (ЛКЛ) асос солган, шунингдек, унинг президенти бўлган. 1999-йилда Марчиулионис Шимолий Европа баскетбол лигасига (НЕБЛ) асос солган ва унинг комиссари бўлган. НЕБЛ кейинчалик Болтиқбўйи Баскетбол Лигасига киритилади. Бугунги кунда у Литванинг энг муваффақиятли бизнесменларидан биридир[16]. У, шунингдек, Сарунас Марчиулионис баскетбол академиясининг президенти бўлган.

2014-йил 14-февралда Марчиулионис Нейсмит мемориал баскетбол шон-шуҳрат зали томонидан 2014-йилда ўйинчи сифатида эълон қилинди. У 8-август куни расмий равишда Залга кирди[17]. 2015-йил 19-сентябрда Марчиулионис ФИБА шон-шуҳрат залига киритилди[18].

2015-йил 2-октябрда Šарунас меҳмонхонаси ёпилганлиги эълон қилинди[19]. Яқин атрофдаги Šарунас Марчиулионис баскетбол академияси 2015—2016 йилги мавсумдан кейин ёпилди[20].

2019-йил 26-майда Марчиулионис тўққизинчи Европа парламентида ишлаш учун Европа парламентига сайланди[21]. Бироқ 28-май куни у Европарламентдаги ўз ўрнидан воз кечишга қарор қилганини ма’лум қилди[22].

Шахсий ҳаёти

Тил тўсиқларига қарамай, Марчиулионис содиқ жамоадоши ва ўзи ўйнаган жамоаларда фаол эди. 1987-йилда у АҚШда ўсмирга операция уюштирган Донни Нелсонга мурожаат қилиб, Паневезиялик одамга ўғлига сунъий юрак қопқоғини олишга ёрдам берди[4] 1989-йил Сан-Франсискодаги зилзиладан сўнг Марчиулионис поэзд ҳалокати жойида ўзининг Жангчилар кийимида пайдо бўлди ва у қамалиб қолган йўловчиларни олиб чиқиш ва биринчи ёрдам кўрсатиш орқали ёрдам берди.

У Wарриорс сафига қўшилгандан сўнг, Марчиулиониснинг рафиқаси Инга Мерритт коллежига ўқишга кирди ва у ерда уларнинг аёллар баскетбол жамоасига ўтди ва икки мавсум давомида юлдуз ўйинчиси бўлди[23].. У Мерритт коллежида бўлганида коллеж ўйинида 50 ёки ундан кўп балл тўплаган аёллар коллежи баскетболи тарихидаги 147 нафар аёлдан бирига айланди ва уни тугатгандан сўнг Мерритт коллежи факултетига қўшилди. У Мерриттнинг аёллар баскетбол жамоасида бош мураббий бўлиб ишлаган ва ҳозирда уларнинг кинесиология бўлими бошлиғи[24][25].

Марчиулионис ва Инга ажрашган ва битта қизи бор. Инга Қўшма Штатларда яшайди ва ўз ишини Мерритт коллежида давом эттиради[26].

Марчиулионис 2012-йил 10-мартда Лаура Микелионйтėга турмушга чиқди[27].

СҲарунаснинг ўғли Аугустас Марчиулионис Литва Баскетбол Лигасида 2020-йил 19-сентябрда отасининг биринчи профессионал жамоаси Рйтас Вилнюс таркибида дебют қилди[28]. Аугустас НCАА баскетбол ўйнаш ҳуқуқини сақлаб қолиш учун ҳаваскор шартномада ўйнади ва 2021-йил 16-июнда 2021—2022 мавсумидан бошлаб Сент-Мери коллежида ўйнаш нияти тўғрисида мактуб имзолади[29][30].

НБА карера статистикаси

Андоза:НБА ўйинчи статистикаси афсонаси

Мунтазам мавсум

Андоза:НБА ўйинчиси статистикаси бошланиши |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1989–90 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Голден Стате | 75 || 3 || 22.6 ||.519 ||.256 ||.787 || 2.9 || 1.6 || 1.3 || .1 || 12.1 |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1990–91 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Голден Стате | 50 || 10 || 19.7 ||.501 ||.167 ||.724 || 2.4 || 1.7 || 1.2 || .1 || 10.9 |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1991–92 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Голден Стате | 72 || 5 || 29.4 ||.538 ||.300 ||.788 || 2.9 || 3.4 || 1.6 || .1 || 18.9 |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1992–93 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Голден Стате | 30 || 8 || 27.9 || .543 ||.200 ||.761 || 3.2 || 3.5 ||.8 || .1 || 17.4 |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1994–95 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Сеаттле | 66 || 4 || 18.1 ||.473 ||.402 ||.732 || 1.0 || 1.7 || 1.0 ||.0 || 9.3 |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1995–96 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Саcраменто | 53 || 0 || 19.6 ||.452 || .408 ||.775 || 1.5 || 1.0 || 1.3 || .1 || 10.8 |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1996–97 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Денвер | 17 || 0 || 15.0 ||.376 ||.367 || .806 || 1.8 || 1.5 ||.7 || .1 || 6.8 |- | стйле="техт-алигн:cентер;" cолспан="2"|Cареэр | 363 || 30 || 22.4 ||.505 ||.369 ||.768 || 2.3 || 2.2 || 1.3 ||.1 || 12.8 |}

Плей-офф

Андоза:НБА ўйинчиси статистикаси бошланиши |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1990–91 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Голден Стате | 9 || 0 || 22.9 ||.500 ||.000 || .897 || 2.6 || 3.0 || 1.2 ||.1 || 13.2 |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1991–92 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Голден Стате | 4 || 0 || 33.3 || .532 || .500 ||.829 || 2.3 || 5.0 ||.8 || .3 || 21.3 |- | стйле="техт-алигн:лефт;"|1995–96 | стйле="техт-алигн:лефт;"|Саcраменто | 4 || 0 || 25.3 ||.276 ||.222 ||.600 || 1.8 || 3.5 || 2.5 ||.0 || 7.3 |- | стйле="техт-алигн:cентер;" cолспан="2"|Cареэр | 17 || 0 || 25.9 ||.469 ||.238 ||.821 || 2.3 || 3.6 || 1.4 ||.1 || 13.7 |}

Манбалар

  1. ↑ Абрамс. „Ан Н.Б.А. Мове Тҳат Cроссед ан Оcеан“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (17-ноябр 2010-йил). Қаралди: 30-август 2018-йил.
  2. ↑ Cоҳен. „Оне Эуростеп фор Ману. Оне Гиант Леап фор Манкинд.“. Wалл Стреэт Жоурнал (9-август 2018-йил). Қаралди: 30-август 2018-йил.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Женкинс: Марcиулионис' Импаcт Гоэс Беёнд Баскетбалл - Голден Стате Wарриорс“. НБА.cом. Қаралди: 13-ноябр 2018-йил.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 „'И Ҳаве То Опен Пеопле'с Эес'“. Қаралди: 13-ноябр 2018-йил.
  5. ↑ 5,0 5,1 Жонге. „А Совиэт Ҳоопстер Ин тҳе Промисед Ланд“. Тҳе Неw Ёрк Тимес Магазине. Қаралди: 13-ноябр 2018-йил.
  6. ↑ „Wарриорс Сигн Марчуленис, Фирст НБА Совиэт“. Лос Ангелес Тимес (25-июн 1989-йил). Қаралди: 28-май 2016-йил.
  7. ↑ „Сониcс Траде Ҳоустон, Марcиулионис То Кингс“. Сеаттле Тимес (18-сентабр 1995-йил). 2016-йил 9-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-май 2016-йил.
  8. ↑ „ПРО БАСКЕТБАЛЛ;Нуггец Траде Абдул-Рауф, Аcқуире Паcерс' Жаcксон“. Неw Ёрк Тимес (14-июн 1996-йил). Қаралди: 28-май 2016-йил.
  9. ↑ „Раимондас-Сарунас МАРCИУЛИОНИС.“. Қаралди: 13-ноябр 2018-йил.
  10. ↑ Wоолф, Алехандер. Биг Гаме, Смалл Wорлд: А Баскетбалл Адвентуре. Неw Ёрк Cитй: Wарнер Боокс, 2002 — 20-бет. ИСБН 0-446-52601-0. 
  11. ↑ Алан Сиэгел. „Ремемберинг Тҳе Жоёус, Тиэ-Дед Алл-Старс Оф Тҳе 1992 Литҳуаниан Баскетбалл Теам“. Деадспин. Қаралди: 3-январ 2016-йил.
  12. ↑ "Деад ҳеад арт сcорес". УСА Тодай. Жуне 23, 1993. 2C.
  13. ↑ „Келлей: Плайинг фор море тҳан а призед голд медал“. Қаралди: 13-ноябр 2018-йил.
  14. ↑ „Тиэ-Дед Литҳуаниан Слам-Дункинг Скелетон Баcк фор "Тҳе Отҳер Дреам Теам" Доcументарй“. Тҳе Литҳуаниа Трибуне. 21-феврал 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 3-январ 2016-йил.
  15. ↑ Бенжамин Ҳоффман. „А Лонг, Странге Трип то тҳе Баскетбалл Ҳалл оф Фаме“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (15-феврал 2014-йил). Қаралди: 10-март 2022-йил.
  16. ↑ Wоолф, Биг Гаме, Смалл Wорлд, пп. 19–20.
  17. ↑ „ҳеиннеwс – Марčиулионис гивес баcк ин море wайс тҳан оне“. ҳеиннеwс. Қаралди: 3-январ 2016-йил.
  18. ↑ „2015 Cласс оф ФИБА Ҳалл оф Фаме индуcтед“. ФИБА.cом (19-сентабр 2015-йил). 2016-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-октабр 2015-йил.
  19. ↑ „Уžракина "Šарūно" виэšбутį“ (лт-ЛТ). Делфи (2-октабр 2015-йил). Қаралди: 26-май 2016-йил.
  20. ↑ „Состинėже нėра виэтос крепšиниуи: гарсенйбėс кūдикį пакеис даугиабуčиаи“ (лт-ЛТ). Делфи (26-ноябр 2015-йил). Қаралди: 26-май 2016-йил.
  21. ↑ Олтерманн. „Ан НБА стар, а ТВ чеф анд а cомедиан: меэт соме оф тҳе неw МЕПс“. Тҳе Ҳимоячииан (27-май 2019-йил). Қаралди: 28-май 2019-йил.
  22. ↑ „Баскетбалл стар Марcиулионис рефусес ЭП сеат“. ДЕЛФИ (28-май 2019-йил). Қаралди: 28-май 2019-йил.
  23. ↑ Голдапер, Сам. „Кинг Ренеготиатес Ҳис Оwн Cонтраcт“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (4-декабр 1990-йил). Қаралди: 27-март 2010-йил.
  24. ↑ „Инга Марcиулионис“. 27-май 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-апрел 2009-йил.
  25. ↑ „Фаcултй анд Стафф“. Атҳлетиcс (17-август 2014-йил). 24-апрел 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-апрел 2021-йил.
  26. ↑ Смитҳ, Мичелле. „Cал'с Волкова макинг прогресс“. Тҳе Сан Франcисcо Чрониcле (27-декабр 2001-йил). 2004-йил 7-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-август.
  27. ↑ „Šарūнас Марčиулионис ведė саво мйлимąжą Лаурą Микелионйтę“ (лт-ЛТ). Žмонėс.лт. 10-июл 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-май 2018-йил.
  28. ↑ „"Рйтас" пародė саво рауменис: ЛКЛ старте нуšлавė "Жувентус"“ (лт-ЛТ). ДЕЛФИ (19-сентабр 2020-йил). Қаралди: 17-июн 2021-йил.
  29. ↑ „СМC Сигнс Марcиулионис То НЛИ Фор Упcоминг Сеасон“. СМC Cалифорниа Атҳлетиcс (16-июн 2021-йил). Қаралди: 18-июн 2021-йил.
  30. ↑ Гивонй. „Аугустас Марcиулионис, а топ интернатионал баскетбалл проспеcт, cоммиц то Саинт Марй'с“. ЭСПН.cом (16-июн 2021-йил). Қаралди: 17-июн 2021-йил.