Satsivi

Сациви (грузинча: საცივი- совуқ таом) — Грузия ошхонаси соуси. Бундан ташқари, соуснинг номи тайёр таом деб аташ мумкин. Ушбу соусли таомларнинг энг кенг тарқалгани қайнатилган парранда гўшти, асосан товуқ / жўжа, оддийгина „сациви“ деб аталадиган сациви соусли. Аммо шуни ёдда тутиш керакки, курка сациви соуси билан дастурхонга тортилиши мумкин (маълум даражада, В. В. Покҳлебкина ҳақиқий сациви таоми фақат куркадан тайёрланади), ғоз, ўрдак, бошқа гўшт ва ҳатто балиқ.
Соснинг ўзига хос хусусияти (у баге соуси деб ҳам аталади[1]) унда кўп миқдорда майдаланган ёнғоқдан фойдаланиш ҳисобланади. Соус учун зираворлар ва зираворлар тўплами ҳам нисбатан доимий бўлиб, у албатта ўз ичига олади долчин, Имеретиан заъфарон (ёки оддийгина заъфарон), кориандер, саримсоқ, қалампир, ихтиёрий сунели şэрбетçиоту, шунингдек шароб сиркаси, лимон шаклида кислоталаштирувчи ёки анор шарбати ва бошқалар[2]. Соусдаги кўкатлар тўплами ҳар хил бўлиши мумкин, силантро ҳар доим ишлатилади. Грузиянинг баъзи ҳудудларида ёнғоқ етарли бўлмаган тақдирда соус тухум сариғи билан қуюқлаштирилади ва қалинлаш учун ун деярли ҳамма жойда ишлатилади.
Сациви соуси одатдаги грузин соуслар гуруҳига киради, бу ерда ёғлар мевалар, мевалар, шарбатлар ёки бу ҳолатда бўлгани каби, ёнғоқ билан аралаштирилади. Сациви соуси тахминан бир ярим ўнлаб навларга эга, аммо тайёрлашнинг умумий принципи ва таркибий қисмлари нисбатан доимийдир.
Таомнинг гўшт, ўрнига бақлажон ва гулкарамдан фойдаланиладиган вегетариан версиялари ҳам мавжуд[3][4].
Сациви (ёнғоқ пастаси соуси билан қайнатилган парранда гўшти) га ўхшаш таомлардан, Усмонлилар империяси даврида турк ошхонасига, кейинчалик Левантин ва Миср ошхонасига кирган, черкес товуқини (Çэркес тавуğу)[5] номлаш мумкин, шунга ўхшаш таом акуз, Шимолий Эронда машҳур (Мозандарон вилояти).
Манбалар
- ↑ „Соус баже – Классический рецепт с фото для приготовления дома“ (ру). Рецепты. Қаралди: 2021-йил 1-феврал.
- ↑ „Сациви по-грузински“ (ру). Қаралди: 2018-йил 25-ноябр.
- ↑ Эггплант сациви. Георгиан Реcипес бй Георгиа Абоут. 2013
- ↑ Cаулифлоwер сациви. Георгиан Реcипес бй Георгиа Абоут. 2013
- ↑ „Курица по-черкесски (Çэркес тавуğу) - пошаговый рецепт с фото. Автор рецепта Анна Буяк🌳.“ (ру). Cоокпад. Қаралди: 2021-йил 1-феврал.
Адабиётлар
- Похлёбкин В. В. Сациви // Кулинарний словар. — М.: Издателство „Э“, 2015. — С. 320. — 456 с. — 4000 экз. — ИСБН 978-5-699-75127-3.
- Похлёбкин В.В. „Грузинская кухня“, . Национальные кухни наших народов. М.: Лёгкая и пищевая промышленность, 1983 — 123, 129, 134-бет.
- Ратушний А. С. Сациви // Всё о эде от А до Я: Энсиклопедия. — М.: Издателско-торговая корпорация „Дашков и К°“, 2016. — С. 354. — 440 с. — 300 экз. — ИСБН 978-5-394-02484-9.
- Сациви // Култура питания. Энсиклопедический справочник / Под ред. И. А. Чаховского. — 3-э изданиэ. — Мн.: „Белорусская энсиклопедия имени Петруся Бровки“, 1993. — С. 328. — 540 с. — ИСБН 5-85700-122-6.