Саw Са (စောဆ (бирма тили); шунингдек Саw Ҳса, Ма Саw Са, Даw Саw Са номлари билан ҳам танилган; 1884-йил 1-август — 1962-йил 28-феврал) — бирмалик шифокор, доя, шифохона бошқарувчиси, христиан миссионер, аёллар сайлов ҳуқуқи тарафдори ва давлат арбоби. У Бирмада илғор тиббий даражани олган биринчи аёл ва мустамлака давридаги парламент юқори палатасида хизмат қилган биринчи аёл эди.

Саw Са
စောဆ

Саw Са, 1922-йилдаги нашрдан
Таваллуди 1-август 1884-йил
Жума, Вагаунг ойининг 10-куни, 1246 Бирма тақвими
Вафоти 28-феврал 1962-йил(1962-02-28)
(77 ёшда)
Чоршанба, Табодwе ойининг 9-куни, 1323 Бирма тақвими
Рангоон (Янгон), Бирма
Фуқаролиги Бирмалик
Таълими Калкутта университети (МБ)
Ирландия Қироллик Жарроҳлар коллежи (ФРCС)
Касби
  • Шифокор
  • доя
  • шифохона бошқарувчиси
  • давлат арбоби

Илк ҳаёти

Саw Са бирмалик христиан оиласида туғилган[1]. Унинг отаси По Саw Проме шаҳрида давлат амалдори (wундаук) бўлган[2].

У Рангоондаги баптистлар томонидан бошқарилган Жудсон коллежини битирган биринчи аёл бўлган. Кейинчалик у миссионерлик стипендияси асосида Калкуттада тиббиёт таҳсилини давом эттириб, 1911-йилда тиббий лицензия олган биринчи бирмалик аёлга айланди[3].

У кейинчалик Дублиндаги Қироллик шифокорлар ва жарроҳлар коллежида жамоат саломатлиги бўйича таҳсил олиб, ушбу муассасада стипендия (феллоwшип) олган биринчи бирмалик талаба бўлди[4].

Тиббий фаолияти ва миссионерлик ишлари

1913-йилда Рангунга қайтгач, Саw Са Бирмадаги ягона аёл шифокор сифатида танилган. 1914–1921-йилларда у Рангундаги Ладй Дуфферин туғруқхонасининг раҳбари бўлиб ишлаган. Унинг опа-сингиллари ва қариндошлари ҳам ушбу шифохонада ҳамшира бўлиб ишлашган[5].

1921-йилда у Мидwиферй (Доялик) номли дарсликни нашр этган.

Кейинчалик у Рангунда хусусий тиббий амалиёт олиб борган ва хайрия шифохонасини бошқарган. Иккинчи жаҳон уруши даврида у уруш ярадорларини даволаган.

1921-йилда у АҚШга сафар қилиб, Дес Моинес, Аёва шаҳрида бўлиб ўтган аёллар миссионерлик йиғилишида қатнашган. У ерда унга Рангундаги талабалар учун 800 га яқин инглиз тилидаги китоб ва журналлар совға қилинган.

Шунингдек, у Халқаро миссионерлик кенгаши йиғилишида Ню-Ёрк штатидаги Лаке Моҳонкда қатнашган ва Жоҳнс Ҳопкинс университетида қўшимча тиббий таълим олган. У дунё бўйлаб саёҳат қилган биринчи бирмалик аёллардан бири сифатида ҳам қайд этилади.

Сиёсий фаолияти

1926-йилда у Бутун Бирма Баптист аёллар миссионерлик жамияти ижроия қўмитасида ишлаган.

1934-йилда у Лондондаги аёллар ҳуқуқлари йиғилишида турмуш қурган аёлларга сайлов ҳуқуқи берилишини қўллаб-қувватлаган. У шундай деган:

„Биз бошқа мезонлар асосида овоз бераётган эркакларнинг хотинларига ҳам сайлов ҳуқуқи берилишини талаб қиламиз.“

Шунингдек, у эркаклар билан тенг ҳуқуқлилик принсипини қўллаб-қувватлаб, аёллар учун алоҳида квоталар ажратилишига қарши чиққан.

1937-йилда у Бирма Сенатининг юқори палатасига сайланиб, ушбу лавозимни эгаллаган биринчи аёлга айланди.

1935-йил 3-июнда у Британия империяси ордени (МБЕ) билан тақдирланган.

Шахсий ҳаёти

Саw Са 1962-йил 28-февралда 77 ёшида вафот этган.

Манбалар

  1. ↑ "Тҳе Фирст Бурмесе Wоман то Гет а Cоллеге Эдуcатион". Реcорд оф Чристиан Wорк 36: 336. 1917. 
  2. ↑ Баптисц ин Бурма, 1931 — 99-бет. 
  3. ↑ Онлй Бурмесе Гирл Пҳйсиcиан ис Ҳере (1921).
  4. ↑ Др. Ма Саw Са. 1922. 
  5. ↑ Ма Саw Са'с Ҳоспитал анд Cлиниc ин Рангоон, Бурма. 1923.