Ziyosfera

Sayyida Zaynab masjidi (Sinjar)

Sayyida Zaynab masjidi (arabcha: قُبَّة سِتْنَا زَيْنَب‎‎) – shialik masjidi va maqbarasi boʻlib, Iroqning Ninava muhofazasi Sinjar shahrida joylashgan. Asl maqbara milodiy 1239-yilda Badriddin Luʼlu tomonidan bunyod etilgan. Bu qurilish uning boshqaruv siyosatining bir qismi boʻlib, viloyat boʻylab imomlarga bagʻishlangan ziyoratgoh va maqbaralarni barpo etish ishlariga homiylik qilish orqali shialik mazhabini targʻib etishga qaratilgan edi[1]. Masjid Iroq va Shom Islom Davlati tomonidan butunlay vayron qilingan va 2020-yilda qayta qurilgan.

Masjid
Sayyida Zaynab masjidi
arabcha: قُبَّة سِتْنَا زَيْنَب‎‎
2019-yilda qisman qayta tiklangan masjid
Mamlakat  Iroq
Hudud Ninava muhofazasi
Joylashuvi Sinjar shahri
Yoʻnalishi shia
Meʼmoriy uslub Islom meʼmorchiligi
Binokorlik sanasi milodiy 1239 (maqbara)
milodiy 1312 (restavratsiya)
milodiy 1693 (restavratsiya)
2020 (rekonstruksiya)
Gumbazlar soni 3
Gumbazlar soni 3
Qurilish materiali Granit, marmar, oynalar, zarhal (oltin suvi bilan qoplangan bezak)

Tarixi

Dastlabki maqbara 1239-yilga taalluqli. U toʻrtinchi shia imomi Ali ibn Husayn Zayn al-Obidinning (Imom as-Sajjad nomi bilan ham tanilgan) qizi Sayyida Zaynabning qabri deb hisoblangan qabr joylashgan hududda qurilgan[1][2].

Bino XIII asrda moʻgʻullar bosqinidan qattiq zarar koʻrgan, biroq 1312-yilda Ilxoniylarning musulmon hukmdori Uljaytu tomonidan juma namozi oʻqilishi uchun qayta tiklangan[1]. 1693-yilda Posho bin Xada bu joyni toʻliq taʼmirlagan.

Sayyida Zaynab masjidi va ziyoratgohi 2014-yilda ISHID tomonidan portlovchi moslamalar yordamida vayron qilingan[3].

Meʼmorchiligi

XIII asrga oid maqbaraning asosiy qismi hisoblanmish Sayyida Zaynab ziyoratgohi va qabri konussimon qovurgʻali gumbaz bilan yopilgan katta xonadan iborat. Gumbazning tuzilishi Mosuldagi Mashhad Imom Avniddin maqbarasi gumbaziga oʻxshaydi[1].

Sayyida Zaynab maqbarasi yonida musalla joylashgan. Uning ustki qismi qovurgʻali dumaloq gumbaz bilan yopilgan boʻlib, ichida gipsdan ishlangan mehrob bor. Mehrob butun qibla devorini egallaydi[1]. Binoga keyinchalik boshqa xonalar ham qoʻshib qurilgan, biroq ularning bezaklari yoʻq.

Qayta qurish

Ziyoratgohning qayta qurilgan shakli asl tuzilishdan keskin farq qiladi. Sarkofag atrofiga zarih oʻrnatilgan.

Galereya

  • 2019-yilda qisman qayta qurilgan masjidning ko‘rinishi
    2019-yilda qisman qayta qurilgan masjidning ko‘rinishi
  • 2019-yilda qisman qayta qurilgan masjidning uzoqdan ko‘rinishi
    2019-yilda qisman qayta qurilgan masjidning uzoqdan ko‘rinishi
  • 2019-yilda ziyoratgohning ichki qismi
    2019-yilda ziyoratgohning ichki qismi

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 „Qubba Sittna Zaynab“. ArchNet.org (11-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 8-iyun.[sayt ishlamaydi]
  2. ↑ „Why an Iran-backed paramilitary group has rebuilt a shrine in a ruined Iraqi city“ (en-US). Atlantic Council (2019-yil 19-avgust). Qaraldi: 2022-yil 9-iyun.
  3. ↑ „Iraq: ISIL detonates holy shrine of Sayyida Zainab“ (English). en.abna24.com (2014-yil 4-avgust). Qaraldi: 2022-yil 9-iyun.

Havolalar

Vikiomborda „Sinjardagi Sayyida Zaynab shia ziyoratgohi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Sayyida_Zaynab_masjidi_(Sinjar)" dan olindi