Ziyosfera

Schiphol

Амстердам Счипҳол аэропорти (нидерландча: Счипҳол, ИПА : [ˈсхɪпɦɔл]) (ИАТА: АМС, ИCАО: ЭҲАМ) Нидерландиянинг асосий аэропорти бўлиб, Амстердамдан 17,5 км жануби-ғарбда, Ҳаарлеммермеэр муниципалитетида 20 дақиқалик масофада, жойлашган. Инглиз тилидаги расмий номи Амстердам Счипҳол аэропорти бўлиб, голландча сўз (Лучтавен Счипҳол) кетма-кетлигини сақлайди. Аэропортда ИАТА СПЛ коди мавжуд эди, бироқ у фойдаланилмай қолди.

Амстердам Аирпорт Счипҳол
Конинклижке Лучтҳавен Счипҳол
ИАТА коди: АМС – ИCАО коди: ЭҲАМ
– WМО идентификатори: 06240
Қисқача баён
Аэропорт тури Очиқ аксиядорлик жамияти
Эгаси/Оператор Роял Счипҳол Гроуп
Хизмат доираси Амстердам
Жойлашуви Ҳаарлеммермеэр, Голландия
Очилган 1916-йигл 16-сентабр
Ҳаво йўли тугуни
Маркази
Денгиз сатҳидан баландлиги −11 фт / −3 м
Координаталари 52°18′00″Н 4°45′54″Э / 52.3000°Н 4.7650°Э / 52.3000; 4.7650
Вебсайти счипҳол.нл
Учиш/қўниш йўлаклари
Узунлиги Юзаси
м фт
18Р/36Л 'Полдербаанъ 3 800 12,467 Асфалт
06/24 'Каагбаанъ 3 500 11,483 Асфалт
09/27 'Буитенвелдертбаанъ 3 453 11,329 Асфалт
18Л/36Р 'Аалсмеэрбаанъ 3 400 11,155 Асфалт
18C/36C 'Зwаненбургбаанъ 3 300 10,827 Асфалт
04/22 'Оостбаанъ 2 014 6,608 Асфалт
Маълумотлар (2021)
Йўловчи 25,490,824
Самолёт ҳаракати 266,967
Юк ташиш (тонна) 1,667,304
Иқтисодий таъсир (2016) $27,3 миллиард[4]
Ланд ареа 2,787 ҳа[5]
Соурcес: CБС,[1] Счипҳол Гроуп[2] анд АИП[3]
Аэропорт кўриниши. 2007-йил

Шипҳол Буюк Британиядаги Лондон Хитроу аэропорти, Германиядаги Франкфурт халқаро аэропорти ва Франсиядаги Париж-Шарл де Голл аэропортлари билан бир қаторда Европанинг энг муҳим ҳаво дарвозаси ҳисобланади. 2015-йилда Счипҳол 58 284 864 йўловчига хизмат кўрсатди, бу Европада 5-ўринни эгаллади[6]. 2013-йилда Счипҳол орқали 1 565 961 тонна юк ташилган, бу кўрсаткич бўйича Счипҳол Европадаги Франкфурт -Майн ва Париж-Шарл де Голл аэропортларидан кейин иккинчи ўринни эгаллаган[7].

Счипҳолда бешта асосий учиш -қўниш йўлаги мавжуд, яна битта учиш-қўниш йўлаги кичик самолётларга хизмат қилади. Еттинчи учиш-қўниш йўлагини қуриш режалаштирилган.

Аэропорт йўловчилар учун катта заллари бўлган битта катта терминал сифатида қурилган бўлиб, уларнинг охиргисининг қурилиши 1994-йилда якунланган. Терминални янада кенгайтириш режалаштирилган.

Ҳаво қатнови ва аэропорт солиқларининг юқорилиги сабабли, баъзи арзон ташувчилар ўз рейсларини Роттердам ва Эйндховен каби бошқа аэропортларга кўчиришни танладилар. Бироқ, Пиэр Ҳ очилиши билан кўплаб арзон авиакомпаниялар (масалан, эасйЖет ва бмибабй) Счипҳолдан фойдаланишда давом этмоқда.

Счипҳол КЛМ, Мартинаир ва Трансавиа учун таянч аэропорти ва Делта Аир Линес учун муҳим марказдир.

Счипҳол ташкил этилганидан бери 120 дан ортиқ совринларни қўлга киритди. 1980, 1981, 1984, 1985, 1986, 1990 ва 2003-йилларда у дунёнинг энг яхши аэропорти деб тан олинган. Счипҳол кетма-кет 15 йил (1988—2003) „Европанинг энг яхши аэропорти“ унвонига сазовор бўлди. 2005-йилда Счипҳол 91 мамлакатда 260 та йўналишга парвозларни амалга оширди. Бугунги кунга келиб, аэропортнинг Скйтрах рейтинги 4 юлдузни ташкил этади, фақат 9 та аэропорт бундай рейтингга эга[8].

Счипҳолда аэропортга қўшимча даромад келтирадиган, шу билан бирга йўловчиларга қўшимча хизматлар кўрсатадиган йирик савдо майдончалари мавжуд.

Шипҳол дунёдаги барча йирик тижорат аэропортларининг энг паст нуқтасида - денгиз сатҳидан 3 метр пастда жойлашган. Ҳаво ҳаракатини бошқариш минорасининг баландлиги 101 м, 1991-йилда қурилганидан кейин у дунёдаги энг баланд бино бўлган.

Тарихи

Илк йиллар

1933-йилда Счипҳолда планерларни тортиб олиш учун винчни қувватлантириш учун фойдаланилган Форд
Счипҳолдаги ҳаво ҳаракатини бошқариш минораси 1960-йилда
1965-йилда перрондаги самолётлар ва хизмат машиналари

1852-йилгача аэропорт жойлашган Ҳаарлеммермеэрнинг бутун полдери бир оз саёз жойлари бўлган катта кўл эди. Бу жой қандай ном олгани ҳақида кўплаб ҳикоялар мавжуд. Энг машҳур ҳикоя шундаки, саёз сувларда тоўсатдан кучли бўронлар кўплаб кемаларга даъво қилиши мумкин. Шамоллар, айниқса, Шипҳол ҳудудида кучли эди, чунки шамолнинг асосий йўналиши жануби-ғарбдан, Шимол эса кўлнинг шимоли-шарқий бурчагида жойлашган. Инглиз тилидан счипҳол „кема тешиги“ деб таржима қилинади, бу кўлда йўқолган кўплаб кемаларга ишорадир. Аммо кўл қайта тикланганида, ҳеч қандай кема ҳалокати топилмади. Номининг яна бир келиб чиқиши мумкин бўлган сўзи счеэпшаал сўзидир. счеэпшаал — ариқ[ойдинлаштирилсин] ёки кичик канал бўлиб, унда кемалар бир кўлдан бошқасига тортилади. Учинчи тушунтириш шуки, ном счип ҳол сўзларидан келиб чиққан. Бу кемаларни қуриш учун ёғоч олинадиган пасттекисликдаги эр майдони (ҳол).[9]

1800-йилларнинг ўрталарида кўл чуқурлаштирилгач, Стеллинг ван Амстердам мудофаа ишларининг бир қисми бўлган ҳудудда Форт Шипҳол номли истеҳком қурилган.[10]

Шипҳол 1916-йил 16-сентабрда ҳарбий ҳаво базаси сифатида очилди, бир нечта казармалар ва майдонлар платформа[ойдинлаштирилсин] ва учиш-қўниш йўлаклари вазифасини бажаради. Фуқаролик самолётлари майдондан фойдаланишни бошлаганда (1920-йил 17-декабр), у кўпинча Счипҳол-лес-баинс деб аталди. Фоккер самолёт ишлаб чиқарувчиси 1919-йилда Счипҳол аэропорти яқинида завод очган.[11] Биринчи жаҳон урушининг охири, шунингдек, Счипҳол аэропортидан фуқаролик мақсадларида фойдаланиш бошланди ва аэропорт охир-оқибат ҳарбий ролини бутунлай йўқотди. 1940-йилга келиб, Счипҳолда 45 градуслик бурчак остида тўртта асфалт учиш-қўниш йўлаги бор эди, уларнинг барчаси 1,020 м (3,350 фт) ёки ундан кам. Улардан бири бугунги учиш-қўниш йўлагига айланди 04/22; яна иккитаси 52°18′43″Н 4°48′00″Э / 52.312°Н 4.800°Э / 52.312; 4.800 да учиш-қўниш йўлагини кесиб ўтди. Ўша йили аэропорт немис ҳарбийлари томонидан босиб олинди ва номи Флиэгерҳорст Счипҳол деб ўзгартирилди. Иттифоқчиларнинг бомбардимончи самолётларини чалғитишга уриниш учун аэропорт яқинида кўп сонли ҳаво ҳужумига қарши мудофаа воситалари ўрнатилди ва Беннеброэк, Вижфҳуизен ва Вогелензанг яқинларида сохта аэродромлар қурилди.. Шунингдек, темир йўл алоқаси қурилди. Бу мудофааларга қарамай, аэродром ҳамон интенсив бомбардимон қилинди; 1943-йил 13-декабрдаги фавқулодда кучли ҳужум шу қадар катта зарар келтирдики, аэродромни фаол база сифатида яроқсиз ҳолга келтирди. Шундан сўнг, у Бозор боғи операцияси бошланишида немисларнинг ўзлари аэродром қолдиқларини йўқ қилмагунча, у фақат фавқулодда қўниш майдони бўлиб хизмат қилди. Уруш охирида аэродром тезда тикланди: биринчи самолёт Дуглас ДC-3 1945-йил 8-июлда қўнди.[12] 1949-йилда янги терминал биноси қуриб битказилди ва Счипҳол Голландиянинг асосий аэропортига айланишига қарор қилинди. Кенгайиш Рижк номли кичик шаҳарчанинг нархига тўғри келди, у ўсиб бораётган аэропортга жой очиш учун бузиб ташланган. Бу шаҳарчанинг номи ҳозирги Счипҳол-Рижк саноат мулки номи билан эсда қолади. 1967-йилда Счипҳол ҳозирги жойида янги терминал майдони билан янада кенгайди. 1967-йилги терминалнинг аксарияти бугунги кунда ҳам (1 ва 2-чи жўнаш заллари) асл искала қисмлари (ҳозир C, Д ва Э деб аталади) фойдаланилмоқда. Голландиялик дизайнер Бенно Виссинг Счипҳол аэропорти учун ўзининг аниқ ёзуви ва ранг-баранг кодланиши билан машҳур бўлган табелани яратди; чалкашмаслик учун у сариқ ва яшил рангларда бошқа ҳар қандай белгиларни ишлатишни тақиқлади.[13] Янги терминал биноси бир вақтлар аэропортнинг шарқий томонида жойлашган эски иншоотларни алмаштирди. Аэропортнинг А-Пиэр (ҳозирги C-пиэр) 1970-йилда Боэинг 747 самолётларига чиқиш дарвозаларидан фойдаланишга рухсат бериш учун ўзгартирилди. 1977-йилда кенг фюзеляжли самолётларни бошқаришга бағишланган янги пиэр (Д, ҳозир Ф деб аталади) очилди. Аэропортдаги биринчи темир йўл станцияси 1978-йилда пайдо бўлган.

1990-йиллардан бошлаб ривожланиш

Счипҳолнинг олтита учиш-қўниш йўлаги кўрсатилган харита

Янги Ҳаво ҳаракатини бошқариш минорасининг қурилиши 1991-йилда якунланди, чунки мавжуд минора энди бутун аэропортни назорат қила олмади, чунки у янада кенгайтирилди. 3-чи жўнаш зали 1993-йилда терминалга қўшилган ва бошқа искала Г-пир. Ўша йили янги йўл белгилари Пол Мижксенаар томонидан ишлаб чиқилган.[14] Олтинчи учиш-қўниш йўлаги 2003-йилда аэропортнинг қолган қисмидан анча ғарбда қуриб битказилди ва Полдербаан лақабини олди, бирлаштирувчи такси йўли кўприги билан А5 автомагистралини кесиб ўтади. Ушбу учиш-қўниш йўлагининг масофаси шуни англатадики, бу учиш-қўниш йўлагигача бўлган такси вақти 10 дан 20 минутгача давом этиши мумкин. Бундан ташқари, қўшимча Ҳаво ҳаракатини бошқариш минорасини қуришни талаб қилди, чунки асосий минора аэродромнинг бу қисмини назорат қилиш учун жуда узоқда.[15]

2005-йил 25-февралда Счипҳолнинг юк терминалида олмос ўғирланиши содир бўлди. Қароқчилар ўғирланган КЛМ фургонидан ҳаво томонига кириш учун фойдаланганлар. Тошларнинг тахминий қиймати 75 миллион эвро атрофида бўлиб, бу энг йирик олмос талон-тарожларидан бирига айланди.[16]

2005-йилда аэропортнинг тергов изоляторида ёнғин содир бўлиб, 11 киши ҳалок бўлди ва 15 киши жароҳатланди. Ҳодиса вақтида мажмуада 350 киши бўлган.[17] Деярли бир йил ўтган тергов натижалари ёнғин хавфсизлиги чоралари амалда эмаслигини кўрсатди. Миллий норозилик Адлия вазири Пиэт Хайн Доннер (CДА) ва Ҳаарлеммермеэр мери Хартогнинг истеъфога чиқишига олиб келди. Фазовий режалаштириш вазири Сйбилла Деккер (ВВД) ҳам истеъфога чиқди, чунки у ҳисоботда келтирилган хавфсизлик хатолари учун жавобгарликни ўз зиммасига олди.[18]

Шипҳолнинг тарихи ўтган асрнинг бошларига (1916-йил 16-сентабрдан бери) тўғри келади, бу ерда бир нечта казармалар ва учиш-қўниш йўлаклари асфалтланмаган ҳарбий ҳаво базаси мавжуд эди. Фуқаролик самолётлари 1920-йил 17-декабрда аэродромдан фойдаланишни бошладилар), кейин у одатда Счипҳол-лес-Баинс деб аталди. 1951-йилда Счипҳол яқинида Фоккер заводи қурилди.

Счипҳол номи Амстердамнинг мудофаа истеҳком тизимининг бир қисми бўлган Счипҳол аэродромидаги эски истеҳком номидан келиб чиққан[19]. 1852-йилгача Ҳаарлеммермеэр полдер эди, аэропорт ҳудудида катта саёз кўл бор эди.

Фавқулодда вазиятлар ва ҳодисалар

  • 1936-йил 3-июн - Австрия-Венгриянинг энг муваффақиятли учувчиси Годвин Брумовски машғулот парвози пайтида ҳалокатга учради.
  • 1946-йил 14-ноябр - Лондондан КЛМ Дуглас C-47 ёмон об-ҳаво шароитида Шипҳолга қўнди. Биринчи иккита уриниш муваффақияциз тугади. Учинчи тушиш вақтида учувчи учиш-қўниш йўлагига тўғри қўнмаётганини кеч кўрди ва самолётни кескин бурди. Самолётнинг чап қаноти ерга тегиб, қулаб тушди. Бортдаги 26 кишининг барчаси ҳалок бўлган.
  • 1992-йил 4-октабр - Тел-Авивга йўл олган Эл Ал юк Боэинг 747 самолёти иккита ўнг қанот двигателини (№3 ва №4) йўқотди ва аэропортга қайтишга уринаётганда турар-жой биносига қулади. 47 киши ҳалок бўлди. Кўпчилик яраланган.
  • 2005-йил 27-октабр - Аэропортда ёнғин содир бўлди, 11 киши ҳалок бўлди ва 15 киши жароҳат олди. Ҳодиса вақтида бинода 350 киши бўлган. Текширув натижалари аэропортда хавфсизлик чораларига риоя қилинмаганини кўрсатди. Кўплаб мансабдор шахслар, жумладан, мамлакат вазирлари ўз лавозимларидан четлаштирилди.
  • 2009-йил, 25-феврал - Истанбулдан учаётган Туркиш Аирлинес Боэинг 737 самолёти қўниш вақтида ҳалокатга учради. 9 киши ҳалок бўлди.
  • 2009-йил 25-декабр - „ Ал-Қоида“ номидан ҳаракат қилган исломчи террорчи Умар Фарук-Абдул Муталлаб Амстердамдан Детройтга Нортҳwест Аирлинес 253-рейси билан учаётган самолётда 80 г пентаэритритолтетранитрат бўлган портловчи қурилмани олиб кетди. Портловчи мосламани ишга туширишга уринаётганда 2 киши, шунингдек, террорчининг ўзи жароҳатланган. Бунга жавобан кўплаб авиакомпаниялар авиация хавфсизлигини таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирларни жорий қилди[20].

Терминаллар

Счипҳол барча инфратузилма бир том остида жойлашган ягона терминал концепциясига амал қилади, бу борада у дунёдаги энг йирик бино ва иншоотлар рўйхатида (қават майдони бўйича) 16-ўринни эгаллайди. Терминал майдони учта залга бўлинган: 1, 2 ва 3. Бу залларнинг барчаси ўтиш жойлари билан боғланган, ҳар бир залдан борт дарвозалари жойлашган устунлар мавжуд. Шундай қилиб, хавфсизлик ва божхона тизими йўловчиларга турли залларга борган тақдирда ҳам, турли искала ўртасида ҳаракат қилиш имконини беради. Арзон нархлардаги М авиакомпанияси бундан мустасно: агар йўловчи у ерда хавфсизлик хизматидан ўтган бўлса, у бошқа заллар ва искалаларга кира олмайди. Йўловчилар Шенген ҳудудига кирмаган ҳудуддан Шенген ҳудудига саёҳат қилганда, улар қўшимча назоратдан ўтадилар.

Б ва C эстакадалари Шенген зонасига, Э, Ф ва Г пунктлари Шенген ҳудудига кирмайдиган ҳудудга хизмат қилади. Д ва Ҳ/М пирслари аралаш бўлиб, Шенген ва Шенген бўлмаган рейслар учун бир хил борт эшиклари мавжуд.

Пиэр Д икки қаватли, Пастки қават Шенген бўлмаган рейсларга хизмат қилади, юқори қават Шенген рейсларига хизмат қилади. Шу билан бирга, Шенген ва Шенген бўлмаган рейслар учун бир хил борт эшиклари қўлланади, улар икки қаватга зинапоялар билан боғланган. Шенгенга чиқиш эшиклари Д-59 ва ундан юқори, Шенген бўлмаган - Д-1 дан Д-59 гача рақамланган.

Пиэр Ҳ ва М, арзон нархлардаги ташувчи устунлар худди шу тарзда бўлинади. Бироқ, бу ерда Ҳ - Шенген бўлмаган борт дарвозалари ва М - Шенген. Иккала ҳудуд ҳам бир хил даражада.

Зал 1

Счипҳол аэропортидаги самолётлар
Шипҳол

Пиэр Б

  • Алиталиа
  • Австрия ҳаво йўллари
  • Финнаир
  • Иберия
  • Иcеландир
  • Луфтҳанса
    • Луфтҳанса CитйЛине
  • Скандинавия ҳаво йўллари
  • ТАП Португалия
  • Вуэлинг авиакомпанияси

Пиэр C

  • Аир Франcе
  • КЛМ
  • Меридиана
  • трансавиа.cом
  • ЛОТ Полша Аирлинес

Зал 2

Счипҳол аэропортидаги самолётлар
Боэинг 757 Аир Астана Счипҳолга қўнмоқда
Счипҳол аэропортининг бошқарув минораси

Пиэр Д

  • Аир Лингус
  • Аир Астана
  • Армавиа
  • Белавиа
  • бмибабй
  • Британия ҳаво йўллари
  • Болгария ҳаво
  • Хорватия ҳаво йўллари
  • Чехия ҳаво йўллари
  • Кипр ҳаво йўллари
  • КЛМ
  • Мартинаир
  • Россия
  • Роял Аир Мароccо
  • ТАРОМ
  • трансавиа.cом
  • Украина халқаро ҳаво йўллари

Пиэр Э

  • Катай Тинч океани
  • Чина Соутҳерн Аирлинес
  • ЭВА ҳаво
  • Жапан Аирлинес
  • КЛМ
  • Сингапур ҳаво йўллари

Зал 3

Пиэр Ф

  • Адриа Аирwайс
  • Чина Аирлинес
  • Грузия ҳаво йўллари
  • Кения ҳаво йўллари
  • КЛМ
  • Малайсиа Аирлинес
  • Қироллик Иордания
  • Сурия Араб ҳаво йўллари

Пиэр Г

  • Аэрофлот
  • Африқияҳ Аирwайс
  • Аир Трансат
  • Аркефлй
  • Аркиа
  • Делта ҳаво линиялари
  • ЭгйптАир
  • Эл Ал
  • Амирликлар
  • ҳавога учиш
  • Интер Аирлинес
  • Иран Аир
  • Исроил
  • Кореан Аир
  • Мартинаир
  • Онур Аир
  • Пегасус Аирлинес
  • Роял Аир Мароccо
  • Суринам ҳаво йўллари
  • Швейсария халқаро ҳаво йўллари
  • ТАCВ Cабо Верде авиакомпанияси
  • Турк ҳаво йўллари
  • Тунисаир
  • Унитед Аирлинес

Пиэр Ҳ

  • эасйЖет
  • чивин
  • жет2.cом
  • Скй Аирлинес

Пиэр М

Юк ташувчи авиакомпаниялар

  • Асиана юк
  • Атлас ҳаво
  • Cарголух
  • Cатҳай Паcифиc юк
  • Чина Аирлинес юк ташиш
  • ДҲЛ
  • Эл Ал Карго авиакомпанияси
  • Эмиратес СкйCарго
  • Эмпост
  • Гемини ҳаво юки
  • Греат Wалл Аирлинес
  • Гулф ҳаво юклари
  • Жаде юк
  • ЖАЛ юк
  • Калитта ҳаво
  • КЛМ юк
  • ЛАН Чили юк
  • Мартинаир юк
  • МАСКарго
  • Ниппон юк авиакомпанияси
  • Полар ҳаво юки
  • Қатар ҳаво юки
  • Саудия Арабистони ҳаво йўллари юк
  • Сингапоре Аирлинес юк ташиш
  • ТНТ ҳаво юки
  • Волга-Днепр (шу жумладан АирБридгеCарго бўлими)

Инфратузилма

Счипҳолдаги дўконлар

Телевизорлар, кутубхона ва болалар учун ўйин хонаси билан жиҳозланган яхши жиҳозланган яшаш жойидан ташқари, аэропортда турли хил дўконлар ва ресторанлар, шунингдек, бир қатор экспозициялар (жумладан, Рижксмусеум музейи) ва уларга бириктирилган савдо нуқталари мавжуд, бу эса қўшимча даромад, туристик жозибадорлик ва йўловчилар учун қулайлик яратади. Аэропорт савдо маркази „Счипҳол Плаза“ деб номланади ва ундан саёҳатчилар ҳам, маҳаллий аҳоли ҳам фойдаланади.

Счипҳолда, шунингдек, марҳумнинг жасадлари жўнатилишдан олдин ёки келганидан кейин қайта ишланадиган ва сақланадиган ўликхонага эга.[манба керак].

2006-йил октабр ойидан бошлаб сиз Счипҳолда никоҳдан ўтишингиз ва дарҳол асал ойига боришингиз мумкин[манба керак].

Темир йўл

1992-йилда туннел ва стансия қурилиши

Недерландсе Споорwеген (НС), Голландия темир йўл компанияси, асосий темир йўл станциясига хизмат кўрсатади, ундан Амстердам, Гаага, Утрехт, Роттердам, Эйндховенга осонгина ва арзонга боришингиз мумкин. Шу билан бирга, халқаро тезюрар поездлар ҳам сизни Антверпен, Брюссел ва Парижга олиб бориши мумкин бўлган ушбу станцияда тўхтайди. Деуцче Баҳн шунингдек, Счипҳол- Берлин рейсини амалга оширади, у кунига 6 марта ишлайди, саёҳатнинг ўзи тахминан 6,5 соат давом этади.

Манбалар

  1. ↑ „CБС СтатЛине – Лучтваарт; маандcижферс Недерландсе лучтҳавенс ван натионаал беланг“. 26-декабр 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-декабр 2014-йил.
  2. ↑ „Траффиc ревиэw 2021“. Счипҳол. 2022-йил 8-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-март 2022-йил.
  3. ↑ ЭҲАМ – Амстердам / Счипҳол. АИП фром АИС тҳе Нетҳерландс, эффеcтиве 29 октябр 2026
  4. ↑ „Амстердам аирпорт – Эcономиc анд соcиал импаcт“. Эcқуанц. 29-октабр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-сентабр 2013-йил.
  5. ↑ Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед ландАреа
  6. ↑ „Амстердам Транспорт анд Траффиc статистиcс“. 2016-йил 28-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-октабр 2016-йил.
  7. ↑ „Cарго Траффиc 2013 ФИНАЛ (Аннуал)“. Аирпорц Cоунcил Интернатионал. 2-апрел 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-июн 2022-йил.
  8. ↑ „Аирпорт Стар Ранкинг - 4 Стар Аирпорц“. Скйтрах (2012). 2012-йил 2-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 31-январ 2012-йил.
  9. ↑ „Wаар комт де наам Счипҳол вандаан?“ (нидерландча). Счипҳол Недерланд Б.В. (2013). 19-ноябр 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-июн 2022-йил.
  10. ↑ „Стеллинг ван Амстердам – Форт ван ҳет Счипҳол“ (нидерландча). Стеллинг-Амстердам.нл. 5-июл 2008-йилда асл нусхадан ФОТО архивланган. Қаралди: 24-май 2013-йил.
  11. ↑ Wиллиамсон, Митч -аирcрафт-cомпанй-1910-45.ҳтмл „Уруш ва ўйин: Фоккер Аирcрафт Cомпанй 1910–45“. Wарандгаме.инфо (23-ноябр 2007). 12-июл 2012да асл нусхадан архивланган.[сайт ишламайди]
  12. ↑ Недерландс Институут воор Милитаире ҳисториэ – Влиэгвелден ин Оорлогстижд (2009)
  13. ↑ наме="раwтҳорн">Раwтҳорн, Алиcе. „Десигнерс оф тҳе Сигнс Тҳат Гуиде Ёу“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (21-октабр 2012-йил). 1-ноябр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-май 2013-йил.
  14. ↑ „Амстердам Счипҳол аэропорти“ (2009). 24-май 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-июн 2022-йил.
  15. ↑ Счипҳол Жуниор Гесчиэденис Счипҳол (Wайбаcк Мачине сайтида 29-июл 2014-йил санасида архивланган), артиcле ретриэвед 21 Жулй 2014.
  16. ↑ Росиэ Cоwан.. „Уп то £52м ин гемс столен ин аирпорт раид“ (26-феврал 2005-йил). 26-декабр 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-декабр 2014-йил.
  17. ↑ Крауч; Симонс, Марлисе. 11-диэ-ин-фире-ат-дутч-аирпорт-детентион-cентер.ҳтмл „11 Голландия аэропорти ҳибсхонасидаги ёнғинда ҳалок бўлди“.
  18. ↑ 09/22/wорлд/эуропе/22бриэфс-005.ҳтмл „Нидерландия: қамоқхонадаги ёнғин туфайли 2 вазир исте’фога чиқди“ (инглизча). 30-январ 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-июн 2022-йил.
  19. ↑ Стеллинг ван Амстердам — Форт ван ҳет Счипҳол (нидерл.)
  20. ↑ „«Аль-Каида» призналась в организации неудавшегося взрыва лайнера“. инфох.ру (29-декабр 2009-йил).

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Schiphol" dan olindi