Себастиãо Рибеиро Салгадо Жúниор – 1944-йил 8-февралда Бразилияда туг`илган. Ижтимоий ҳаётни суратга олиш ва фотожурналистика соҳасида фаолият олиб борган[1].

Себастиãо Салгадо
Таваллуди
Себастиãо Салгадо

1944-йил 8-феврал (1944-02-08) (82 ёш)
Болалари Жулиано Рибеиро Салгадо
Родриго Салгадо
Веб-сайти институтотерра.орг

У фотографик лойиҳаларини амалга ошириш учун 120 дан ортиқ мамлакатларда саёҳат қилган. Салгадонинг асарларининг катта қисми кўплаб матбуот нашрларида ва китобларда нашр этилган. Бутун дунёда унинг фотосуратларининг кўргазмалари намойиш этилган.

Салгадо УНИCЕФнинг яхши ният ҳамжамиятининг элчиси ҳисобланади. У 1982-йилда У.Евгений Смит хотира фонди гранти[2], 1992-йилда Америка санъат ва фанлар академиясининг хорижий фахрий аъзолиги[3] ва 1993-йилда Қироллик фотографлар жамиятининг 100 йиллик медали ва фахрий стипендияси (ҲонФРПС) билан тақдирланган[4]. У 2016-йил апрел ойидан бери Франсия институти қошидаги Гўзал сан’ат академиясининг фахрий а’зоси ҳисобланади[5][6].

Ҳаёти

Салгадо 1944-йил 8-февралда Бразилиянинг Минас -Жераис штатидаги Аиморес шаҳрида туғилган. Салгадо иқтисодчи сифатида та'лим олди. УФЕСда бакалавр даражасини, Бразилиянинг Сан-Паулу университетида магистр даражасини ва Париж университетида ПҳД даражасини олади[7].

У Халқаро Қаҳва Ташкилотида иқтисодчи сифатида иш бошлади. Шунингдек Жаҳон банкининг топшириқлари сабабли ко`п бора Африкага саёҳат қилган.

Фотосуратлари

Салгадо илк профессионал фотосуратларни Африкадаги саёҳатлари давомида олган. У 1973-йилда фотографияга соҳасига ўтганлиги сабабли иқтисодчи сифатида о`з фаолиятига якун ясайди. Фотожурналистика соҳасига о`тганининг илк даврларида, матбуотда чиқадиган янгиликлар учунгина фотолар олади. Кейинчалик эса ҳужжатли филмларни ҳам суратга олган.

Салгадо дастлаб Сйгма ва Париждаги Гамма фото агентликлари билан ишлаган. Аммо 1979-йилда у Магнум Пҳотос халқаро фотографлар кооперативига қўшилган. У 1994-йилда рафиқаси Лелия Ваник Салгадо билан Парижда ўз ишини намойиш қилиш учун Амазонас Имагес агентлигини тузиш мақсади сабабли Магнумни тарк этади. У айниқса, ривожланиш даражаси жуда паст бо`лган давлатлардаги ишчиларнинг ижтимоий ҳаётини ёритиб берган фотосуратлари билан машҳур бо`лган[8]. Унинг асарлари ҳозирда Париждаги музейда сақланади[9].

Салгадо мустақил равишда катта ҳажмли лойиҳалар устида ишлайди ва Бошқа Америка, Саҳел, Ишчилар, Миграция ва Ибтидо каби асарлари алоҳида китоб сифатида нашр этилган. Уларнинг энг охириги учтаси бутун дунёда олинган юзлаб тасвирларга эга бо`лган жуда улкан тўпламлар ҳисобланади. Унинг энг машҳур суратлари Бразилиядаги Серра Пелада номли олтин конидаги тасвирдир[10]. У, шунингдек, 2001-йилдан бери УНИCЕФнинг яхши ният ҳамжамиятининг элчиси ҳисобланади[11].

2004-йилдан 2011-йилгача Салгадо табиат ва инсониятнинг бенуқсон юзларини тақдим этиш мақсадида Ибтидо тасвирлари туркуми устида ишлайди. Бу туркум ёввойи табиат манзаралари, шунингдек, аждодлар ан’аналари ва маданиятига мос равишда яшашни давом эттираётган қабилавий инсон жамоаларининг суратларидан иборат. Ушбу иш тўплами инсониятнинг табиатда ўзини қайта кашф этиши учун потенциал йўл сифатида ишлаб чиқилган[12].

Оммабоп ичимликнинг келиб чиқиши ҳақида аҳолининг хабардорлигини ошириш мақсадида Салгадо 2007-йил сентябр ва октябр ойларида Лондондаги Бразилия элчихонасида Ҳиндистон, Гватемала, Эфиопия ва Бразилиядан келган қаҳвачилар суратларини намойиш этган[13].

Салгадо Бразилиядаги Амазон тропик ўрмонлари (Амазония) манзараси ва одамларини ҳам суратга олган[14].

Режиссёр Вим Вендерс ва Салгадонинг ўғли Жулиано Рибеиро Салгадо томонидан Салгадо ва унинг ижодий фаолияти ҳақида "Ер тузи" (2014) номли филм суратга олинган[15].

Экологияга оид фотосуратлари

Институто Терра томонидан Фазенда Булcао ёки Булcао фермаси ўрмонларини қайта тиклаш

Мукофотлари

  • 1982: В. Эвгений Смит мемориал фондидан В. Эвгений Смит Грант[2]
  • 1985-йил: Оскар Барнак мукофоти[16];
  • 1989: Ҳасселблад мукофоти, Ҳасселблад фонди, Готҳенбург, Швеция[17];
  • 1992: Оскар Барнак мукофоти[18];
  • 1992: Америка сан'ат ва фанлар академиясининг хорижий фахрий а'зоси[3];
  • 1993-йил: Қироллик фотосуратлар жамиятининг 100 йиллиги медали[4];
  • 1993-йил: Қироллик фотографлар жамиятининг фахрий стипендияси (ҲонФРПС)[4];
  • 1994-йил: Гран-при Миллий Франсия Маданият вазирлиги, Маданият вазирлиги (Франсия)[19];
  • 1998-йил: Астурия шаҳзодаси мукофотлари, Сан'ат тоифаси[20];
  • 1988: Испания Қироли халқаро журналистика мукофоти[21];
  • 2003-йил: Япония Фотографик Жамиятининг Халқаро мукофоти[22];
  • 2007: М2-Эл Мундо халқ танлови мукофоти Африка учун энг яхши ПҳотоЭспаñа кўргазмаси учун[23]
  • 2019: Германия китоб савдосининг Тинчлик мукофоти[24];
  • 2021: Кристал мукофоти, Жаҳон иқтисодий форуми[19];
  • 2021: Империал премиум[19].

Шон-шуҳрат

Нашрлар

Салгадо (чапда) 2006-йилда Бразилиянинг собиқ президенти Лула да Силвага ўзининг янги китобини беради.

Манбалар

  1. ↑ Ҳудсон, Берклей. Энcйcлопедиа оф Жоурналисм Стерлинг: . Тҳоусанд Оакс, Cалиф.: САГЕ, 2009 — 1060–67-бет. ИСБН 978-0-7619-2957-4. 
  2. ↑ 2,0 2,1 „1982: Реcипиэнц: Себастиãо Салгадо“. W. Эугене Смитҳ Мемориал Фунд. 2015-йил 15-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 15-октябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 "Мр. Себастиао Рибеиро Салгадо[сайт ишламайди]", Америcан Аcадемй оф Арц анд Сcиэнcес. Аccессед 13 Аугуст 2014
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Роял Пҳотограпҳиc Соcиэтй'с Cентенарй Аwард (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-12-01 санасида архивланган) Аccессед 13 Аугуст 2012
  5. ↑ ТАСCҲЕН. „Аcадемиcиан'с Сwорд фор Себастиãо Салгадо. ТАСCҲЕН Боокс“. www.тасчен.cом. 2019-йил 9-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 7-феврал.
  6. ↑ „Лес пҳотограпҳес Салгадо, Барбей эт Гаумй éлус à л'Аcадéмиэ дес беаух-арц“. Ле Парисиэн (2016-йил 16-апрел). 2019-йил 26-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-ноябр.
  7. ↑ „Себастиãо Салгадо“. Интернатионал Cентер оф Пҳотограпҳй (2019-йил 2-феврал). Қаралди: 2021-йил 1-июн.
  8. ↑ „Биограпҳй: Себастиãо Салгадо“. Тҳе Гуардиан (2004-йил 11-сентябр). Қаралди: 2017-йил 1-октябр.
  9. ↑ „Себастиао Салгадо - биограпҳй“. www.униcеф.орг. 2017-йил 19-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 1-октябр.
  10. ↑ „Себастиãо Салгадо | Тҳе Арт оф Пҳотограпҳй“. Тҳе Арт оф Пҳотограпҳй (2015-йил 14-май). 2017-йил 1-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 1-октябр.
  11. ↑ „Себастиãо Салгадо“. УНИCЕФ (2005-йил 29-апрел). 2015-йил 29-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 20-феврал.
  12. ↑ „Себастиãо Салгадо: Генесис“. Интернатионал Cентер оф Пҳотограпҳй (2016-йил 23-феврал). Қаралди: 2017-йил 1-октябр.
  13. ↑ „Себастиãо Салгадо – Генесис | Грапҳиcине“. www.грапҳиcине.cом. 2017-йил 1-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 1-октябр.
  14. ↑ 14,0 14,1 „'Парадисе эхисц!': Себастиãо Салгадўс стуннинг вояге инто Амазôниа“. Тҳе Гуардиан (2021-йил 21-июн). Қаралди: 2021-йил 25-июл.
  15. ↑ „Тҳе Салт оф тҳе Эартҳ ревиэw – cолоурфул портраит оф висионарй пҳотограпҳер Себастиãо Салгадо“. Тҳе Гуардиан (2015-йил 16-июл). Қаралди: 2022-йил 29-апрел.
  16. ↑ „Себастиãо Салгадо“. Оскар Барнаcк Аwард. Қаралди: 2015-йил 2-май.
  17. ↑ „Себастиãо Салгадо“. Ҳасселблад Фоундатион. Қаралди: 2015-йил 6-март.
  18. ↑ „Себастиãо Салгадо“. Леиcа Оскар Барнаcк Аwард. Қаралди: 2015-йил 2-май.
  19. ↑ 19,0 19,1 19,2 „Себастиãо Салгадо - Тҳе Жапан Арт Ассоcиатион“ (пт). Тҳе Жапан Арт Ассоcиатион (2021-йил 14-сентябр).
  20. ↑ Теcнологíас, Девелопед wитҳ wебCонтрол CМС бй Интермарк. „Себастиãо Салгадо - Лауреатес - Принcесс оф Астуриас Аwардс - Тҳе Принcесс оф Астуриас Фоундатион“. Тҳе Принcесс оф Астуриас Фоундатион. 2017-йил 1-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 1-октябр.
  21. ↑ СЛ, ЭуроWеб Медиа. „Себастиãо Салгадо, Премио де лас Артес 1998 | Турисмо Астуриас“ (эс-ЭС). Турисмо Астуриас (2017-йил 9-январ). 2017-йил 1-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 1-октябр.
  22. ↑ „Пҳотограпҳиc Соcиэтй оф Жапан Аwардс“. Пҳотограпҳиc Соcиэтй оф Жапан. Қаралди: 2015-йил 5-март.
  23. ↑ Публиcиста. „Ла дécима эдиcиóн де ПҲотоЭспаñа финализа cон 600.000 виситантес“. www.элпублиcиста.эс (2007-йил 20-июл). Қаралди: 2017-йил 1-октябр.
  24. ↑ ;Бразилиан пҳотограпҳер Себастиао Салгадо wинс Герман боок траде Пеаcе Призе
  25. ↑ 25,0 25,1 25,2 ;Аcадемиэ дес Беух Арц
  26. ↑ „Ордоннанcе Соувераине н° 7.202 ду 18 новембре 2018 портант промотионс оу номинатионс данс л'Ордре ду Мéрите Cултурел. / Жоурнал 8409 / Аннéэ 2018 / Жоурнаух / Аccуэил - Жоурнал де Монаcо“.