Седа Эğридере (1982-йил 16-мартда) – турк актрисаси ва режиссёри. Эğридере турк қотили Алинада рол ўйнаган. Ҳурриет газетасига берган интервюсида Бобби Рот „Мен лойиҳани қабул қилдим ва Туркияда суратга олиш учун фақат Седага ишонганим учун рози бўлдим“ деди[1]. 2014-йилда Эğридере ўзининг режиссёрлик дебютини уруш давридаги Уруш фасллари драмасида, Сараево қамалида давридаги кўп миллатли эр-хотин ҳақида ҳикоя қилади[2].

Седа Эğридере

Эğридере "Турк қотили Алина" филми то'пламида
Таваллуди 1982-йил 16-март (1982-03-16) (44 ёш)
Вафоти Бурса, Туркия
Касби Актриса, режиссёр, ссенарий муаллифи
Фаолият йиллари 2010–ҳозиргача

Дастлабки ҳаёти ва та'лими

Туркиянинг Бурса шаҳрида туғилган Седа Эğридере Туркиянинг Бурса шаҳридаги таниқли бизнес арбоби Аҳмет Эğридере ва Садрие Эğридеренинг қизи[3]. У болгар ва турк миллатига мансуб. Унинг иккала ота-онаси 1950-1970-йилларда Туркияга кўчиб боришган[4]. Эğридере Туркиянинг Бурса шаҳридаги энг қадимги ва энг муваффақиятли бошланғич мактаб бўлган Инал Эртекин бошланғич мактаби[5] ва Туркиянинг Ғарбий Анадолу ҳудудидаги энг кўзга кўринган ўрта мактабларидан бири бўлган Бурса Анадолу Лисеси[6]га таҳсил олган.

Эğридере ўрта мактабнинг катта йили учун Висконсин штатининг Эвансвилл шаҳрига алмашув талабаси сифатида кўчиб ўтди ва Эвансвилл ўрта мактабида ва Висконсиндаги кўплаб жамоат театрларида, жумладан, Америка ўйинчилари театрида бир нечта саҳна асарларида иштирок этди[7]. Актриса сифатида эътироф этила бошлаганига ва нуфузли актёрлик мактабларига қабул қилинганига қарамай, у Туркиянинг энг юқори рейтингли университети бўлган Боғозичи университетида Психология ва инглиз адабиёти бўйича икки йўналишни танлади[8][9]. Коллеж давомида у Аризона штат университетида[10] семестр алмашинувини амалга оширди, у ерда у нотижорат маданий ташкилот, Боспҳорус Арт Прожеcт асосчиларидан бири эди[11]. Боспҳорус Арт Прожеcт билан Эğридере Феникс кинофестивалида[12] турк киноси кунларини уюштирди[13]. Турк ва Америка маданиятлари ўртасида кўприк қуриш мақсади билан[14]. Коллежни тугатгандан сўнг, Эğридере актёрлик ва кино ижодкорлиги иштиёқини давом эттиришга қарор қилди ва Ли Страсберг театр институтига ўқишга кирди. У Лос-Анжелесдаги фаолияти давомида кўплаб спектаклларда, жумладан, Прооф, Cлосер ва Тҳе Шапе оф Тҳингс филмларида бош ролларни ижро этган ва институтнинг энг таниқли саҳна актёрларидан бирига айланган[15][16]. Кўнгилочар индустриядаги фаолиятидан ташқари, йиллар давомида Эğридере психология соҳасидаги фаолиятини давом эттирди ва этакчи илмий журналларда нейропсихология соҳасида мақолалар чоп этди[17][18].

Актёрлик карераси

Эğридере кинодаги профессионал карерасини 2010-йилда, „Турк қотили Алина“ бадиий филмида Алина ролини ижро этганида бошланган[19][20] . Филмнинг маслаҳатчи режиссёри/продюсери америкалик режиссёр Бобби Рот эди[21], унинг режиссёрлик кредитлари: Лост, Присон Бреак, Ревенге анд Агенц оф С. Ҳ.И. Э.Л. Д. унинг ватани[22][23]. Эркак бош рол ижрочиси учун кастинг жараёни тиришқоқлик билан кечди ва продюсерлар инглиз тилини яхши биладиган турк актёрини топишда қийналдилар, лекин ниҳоят, 2012-йилда турк актёри Тамер Карадағли Эğридере қаршисида эркак бош ролни ўйнашга тайинланди[24]. Филм учун Эğридере рус, испан ва араб тилларини билиши,[25] жанг санъати бўйича кенг кўламли машғулотлардан ўтиши ва мотоцикл минишни ўрганиши керак эди[10]. У ўзининг жисмоний ишлаши билан танилган ва Тамер Карадағли билан жинсий алоқа саҳналари филм атрофида кўп шов-шувларга сабаб бўлган[26][27].

Турк қотили Алина филмида ишлаб чиқариш бошланишидан олдин Эğридере 2011-йилда Эрдал Раҳми Ҳанайнинг режиссёрлик дебюти бўлган Ҳиcаз бадиий филмида меҳмон ролида иштирок этди[28]. Яқинда Эğридере ўзининг энг сўнгги лойиҳаси бўлган „Инсиде Оут“ номли мустақил филм устида ишлай бошлади, у учун ссенарий ёзди ва продюсерлик қилди[29] . У санъат галереяси саҳнасида ўз таъсирини кенгайтириш учун Лос-Анжелесга кўчиб ўтган турк санъат куратори Азра Йилмаз ролини ўйнайди[30].


Режиссёрлик карераси

2014-йилда Эğридере 1992-95 йиллардаги Босния уруши пайтида 1992-йил баҳоридан 1995-йил қишигача бўлган 4 йил давомида Сараеводаги кўп миллатли турмуш қурган жуфтлик ҳақидаги севги ҳикояси бўлган „Уруш фасллари“ филмидаги режиссёрлик дебюти устида ишлай бошлади[31][32][33]. Эğридере филм ғоясини Болқон мамлакатларида саёҳат қилиб, ўз оиласи тарихи ва 1950 ва 1970-йилларда Болгарияда ўтказган тажрибалари ҳақида тадқиқот олиб борганида пайдо бўлган[4]. Босния ва Герцеговинага ташриф буюрганидан сўнг, ўз оиласи тажрибаси билан маҳаллий Сараеванликларнинг тажрибалари ўртасидаги ўхшашликни англаб этгач, у ёзувчи шериги Марк Харли билан „Уруш фасллари“ филмининг ссенарийсини ёзди[34]. Ссенарий Босния уруши давридаги ҳақиқий воқеаларга асосланган бўлиб, кейинчалик Эğридере „Ҳикоя билан шахсий алоқам бор. Мен ўз оилам тарихи ҳақида ҳужжатли филм суратга олмоқчи бўлдим ва тадқиқот қилиш учун Болгарияга бордим. Ҳаммасини кезиб чиқдим. Мен Боснияда бир аёлни учратиб қолдим, у филмдаги Желена образини илҳомлантирди ва мен бобом ва бувимдан эшитган воқеани худди шундай эди: қийинчиликка дучор бўлган ёш эр-хотин. Бу бир хил воқеа эди, лекин ўша пайтда мен филмни суратга олишим кераклигини англадим, чунки тарихда бир хил воқеалар такрорланади мамлакатлар, лекин мен ишонаманки, бутун дунё бўйлаб рус-украин оилалари ёки бошқа кўплаб оилалар бор, улар мен шунчаки воқеани айтиб беришим ва мавзуга эътиборни кучайтиришим керак эди[35].“

Эğридере фақат собиқ Югославиядан актёрларни суратга олди, уларнинг аксарияти урушни бошидан кечирган, жумладан, юлдузлар Аднан Ново ва Саня Попович – ва уларнинг тажрибаларини ўз ссенарийсига киритган[36][37] . Филмни ишлаб чиқариш 2014-йилда Жануби-Шарқий Европадаги сув тошқинлари туфайли кечиктирилган эди. Эğридере ўзининг расмий Тwиттер ва Фаcебоок профиллари орқали сув тошқинидан жабрланганларга ёрдам бериш учун хайрия сўраб мурожаат қилди ва филмнинг Индиэгого кампанияси орқали тўпланган барча маблағларни минтақадаги сув тошқини оқибатларини бартараф этишга ёрдам беришга ваъда берди[38][39][40]. Филм ишлаб чиқарилиши бошланишидан олдин Эğридерени Анжелина Жоли билан, Уруш фасллари эса Жолининг „Қон ва асал мамлакатида“ дебюти билан солиштирилган эди. Лекин Уруш фасллари бутунлай бошқача ҳикоя бўлиб, унинг филми уруш филми эмас, балки эр-хотин ва улар қилишлари керак бўлган қийин танловлар ҳақидаги филм эди[35].

Манбалар

  1. ↑ Каракус, Гулбаҳар „Седа'я гувенип тамам дедим“. Ҳурриет (2012-йил 25-апрел). Қаралди: 2014-йил 3-июн.
  2. ↑ „Cреw“. Сеасонс оф Wар Оффиcиал wебсите. 2014-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 3-июн.
  3. ↑ Йилмаз, Аҳмет Эмин „Дунянин эн унлу дизилеринин ёнетменини догдугу кенте гетирди“. Аҳмет Эмин Йилмаз Блог (2012-йил 19-апрел). Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  4. ↑ 4,0 4,1 „Сеасонс оф Wар ТВ1 Интервиэw“. ТВ1 (2014-йил 19-май). 2014-йил 21-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  5. ↑ „Бурса Озел Инал Эртекин илкогретим окулу“. Экси Созлук. Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  6. ↑ „Озел Инал Эртекин 92-93 мезунлари“. Озел Инал Эртекин Оффиcиал wебсите. Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  7. ↑ „Ерли интернет дизиси иcин Лост'ун ёнетменини гетирдилер“ (2012-йил 17-апрел). 2014-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  8. ↑ Cарвалҳо, Ренато „Туркиш Делигҳт Седа Эгридере“. Онcе Упон а Тиме ин Лос Ангелес блог (2009-йил 22-июн). Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  9. ↑ Баллеw, Дебораҳ „Эхтраординарй Эуропеан Аcтрессес“. Дебораҳ Талкс Блог (2013-йил 3-январ). Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  10. ↑ 10,0 10,1 „CНН Талк Шоw интервиэw“. CНН (2012-йил 20-апрел). Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  11. ↑ „Боспҳорус Арт Прожеcт cонтрибуторс“. Боспҳорус Арт Прожеcт оффиcиал wебсите. 2010-йил 15-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  12. ↑ „Боспҳорус Арт Прожеcт“. Этҳниc Эвенц (2013-йил 16-апрел). Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  13. ↑ „Боспҳорус Арт Прожеcт миссион“. Боспҳорус Арт Прожеcт. 2014-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  14. ↑ „Лост'ун ёнетмени бу киз иcин Туркие'е гелиёр“. ГазетеПресс (2012-йил 30-март). Қаралди: 2014-йил 3-июн.
  15. ↑ Бозкус, Фатос „Бензерлик элестирилери“. Экономист. 2014-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  16. ↑ „Унлу ёнетмен Турк кизи иcин гелиёр“. ҲТ Ҳаят. Қаралди: 2014-йил 3-июн.
  17. ↑ Жаwаид, Али (Април 2010). "Аппроачабилитй ин Wиллиам'с Сйндроме". Неуропсйчологиа 48 (5): 1521–1523. дои:10.1016/ж.неуропсйчологиа.2009.12.031. ПМИД 20035775. 
  18. ↑ „Аппроачабилитй ин Wиллиам'с Сйндроме“. ПубФаcц. Қаралди: 2014-йил 3-июн.
  19. ↑ „Синема Ҳаберлери“. Интерсинема. 2012-йил 6-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  20. ↑ „Алина Филми“. Филмлерим. 2014-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 3-июн.
  21. ↑ „УС диреcтор ин Бурса фор неw филм прожеcт“. Ҳурриет Даилй Неwс (2012-йил 19-апрел). Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  22. ↑ Озбай, Унал „Бурсали оюнcу ажан Алина олаcак“. Олай (2012-йил 8-март). Қаралди: 2012-йил 5-июн.
  23. ↑ „Унлу ёнетмен Боббй Ротҳ Туркие'де илк кез Бурса'да“. Бурса Муниcипалитй Wебсите (2012-йил 18-апрел). 2012-йил 21-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  24. ↑ „Эфсане дизи Лост'ун ёнетмени Туркие'де ҳанги дизие данисманлик япаcак“. Медярадар (2012-йил 19-апрел). Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  25. ↑ „Алина Пресс Релеасе“. Садибей (2012-йил 3-март). 2012-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  26. ↑ Онгун, Онер „Ажан олду бол бол севисти“. Сабаҳ (2012-йил 24-март). Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  27. ↑ „Ажан олду бол бол севисти“. Ҳаберлер (2012-йил 24-март). Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  28. ↑ „Туркиш мовиэ реcеивес тwо аwардс ин Мадрид“. Ҳурриет Даилй Неwс (2012-йил 11-июн). Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  29. ↑ „Инсиде Оут Cреw“. Cентрал Элеменц wебсите. 2014-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  30. ↑ „Инсиде Оут сторй“. Cентрал Элеменц wебсите. 2014-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  31. ↑ „Сеасонс оф Wар теам арривес ин Саражево“. Саражево Тимес (2014-йил 16-май). Қаралди: 2014-йил 3-июн.
  32. ↑ „Экипа филма Сеасонс оф Wар стигла и у Саражево“. Дневно (2014-йил 15-май). 2014-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  33. ↑ „Экипа филма Сеасонс оф Wар стигла и у Саражево“. Саражевске (2014-йил 16-май). 2014-йил 5-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 3-июн.
  34. ↑ „Старс оф Сеасонс оф Wар пресентед“. Экапижа (2014-йил 31-май). 2014-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  35. ↑ 35,0 35,1 Божана, Зимонжиc Желисаваc „Не правимо филм о Србима негативcима“. Мондо (2014-йил 12-май). Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  36. ↑ „Аднан Ново и Санжа Поповиc главни ликови у филму Сеасонс оф Wар“. Аваз (2014-йил 30-май). Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  37. ↑ „Сеасонс оф Wар эво главниҳглумаcа“. Мондо (2014-йил 30-май). Қаралди: 2014-йил 4-июн.
  38. ↑ „Седа Эгридере пледгес фор донатионс фор флоод виcтимс ин Босниа анд Сербиа“. БҲРТ Босниан Натионал ТВ (2014-йил 7-июн). 2014-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 7-июн.
  39. ↑ „Ҳумани гест экипе филма Сеасонс оф Wар“. Наслови (2014-йил 25-май). 2014-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 5-июн.
  40. ↑ „Ҳумани гест экипе филма Сеасонс оф Wар“. Мондо (2014-йил 25-май). Қаралди: 2014-йил 5-июн.

Ҳаволалар