Sedrak Saroyan
Седрак Фирдуси Сароян[1] (арманча: Սեդրակ Ֆիրդուսի Սարոյան; 1967-йил 3-сентябр – 2022-йил 13-август), Сейран Сароян номи билан ҳам танилган[2],Арманистон генерали ва сиёсатчиси бўлиб, 2007-йилдан 2018-йилда истеъфога чиққунга қадар Арманистон парламентида хизмат қилган. Ўз фаолияти давомида Сароян Арманистон Республикачилар партияси билан боғланган мустақил сиёсатчи эди. Приор то энтеринг политиcс, сиёсатга киришдан олдин,Сароян Арманистон қуруқлик кучларида генерал-майёр бўлиб, Биринчи Тоғли Қорабоғ уруши даврида 2-армия корпусини бошқарган.
Дастлабки ҳаёти ва ҳарбий фаолияти
Седрак Сароян 1967-йил 3-сентабрда Армениялик Совет Социалистик Республикаси таркибидаги Эрмениялик Совет Социалистик Республикаси Ҳайкашен қишлоғида, ушбу пайтда Совет Иттифоқининг бир қисмида туғилган[3]. Унинг отаси Фирдус Сароян Эжмиацин шаҳридаги қишлоқ хўжалик бўлимининг директори эди; асосий офис, иккатартиб қурилган қурилма, кейин оиланинг уйига айланади[4]. 1984-йилда маҳаллий мактабни тамомлаганидан сўнг, Сароян 1985-1987 йилларда Совет армиясига хизмат қилди. Ҳарбий хизматдан чиққандан сўнг у Ҳайкимиа деб номланган минтақавий фирмада қисқача муҳандис ёрдамчиси сифатида ишлаган[5].
1989-йилда Карабах ҳаракати аъзоси бўлиб, Сароян Овиган Арманистоннинг Овиган Қурбонлар Уруши даврида Азарбайжон қаршисида дўстлар баталёнини ажратди ва раҳбарлик қилди. Уруш даврида, бу кичик отдел катта баталён бўлиб ўзгариб, Арцвик-10 операция гуруҳига айланиб борди. Баталён Арманистоннинг чегаравий минтақаларини ҳимоя қилиш ва „Арцахнинг озод қилиниши“ учун урди. Сароян Калбажар,Гҳубатлй ва Зангилан кучаларида баталёнинг қўшинларини раҳбарлик қилди[6][7].
1992-йилда Сароян расмий равишда Арманистон Армиясига қўшилди ва унга „ҳарбий ташкилотни ўрнатишда ва армияни мустаҳкам қилишда муҳим ҳисса қўшиш“ учун миннатдорлик билдирилди[8].Кейинги йилда у 2-армия корпуси бошқариш вазифасига тайинланди, ва бир пайтда у 4-армия корпусини ҳам бошқариш вазифасига тайинланган. 2000-йилда Сароян пахта генерал рутбасига кўтарилди[6].1990-йиллар охиридан 2000-йиллар ўртасига қадар Сароян Грецияда НАТО Умумий Штаб Академиясига ва Россия армияси Умумий Штаби Ҳарбий Академиясига кирган. У Россия академиясидан ҳарбий хавфсизлик бўйича дигри билан битирди[7][8].
Сиёсий фаолият
2007-йил 13-феврал куни Сароян 4-армия корпусини бошқаришдан истеъфога чиқди ва 2007-йилги Арманистон парламентига кандидат бўлиш учун сайловда иштирок этди[9].Сароян айтди-ки, у сиёсатчи бўлиб келганлигини, армиянинг янги ажратилган аскарлари давлатга ўтказилиши учун ва Арманистоннинг ижтимоий-иқтисодий ҳолатини тўғрилашда ёрдам бериш учун бўлди. Лекин у айни вақтда айтди-ки, агар Ўзбек кучлари Арманистонга ҳужум қилса, у жанг фронтида бўлиши мумкин[10]. Сароян мустақил кандидат сифатида 19-чора танлов тумани учун муваффақиятли иштирок этди, лекин Арманистон Республика Партияси парламент гуруҳининг аъзоси сифатида ўтди[11].Сароян 2012-йилги Арманистон парламенти танловларида қайта сайланди[7]. 2017 йилги Эрмəнистан парламент сайловларида Сароян 6-сайлов округида сайлов ўтказди ва Республикачилар партияси аъзоси 2017-йилги Арманистон парламенти танловларида Сароян 6-чора танлов тумани учун ҳаракат қилди ва Аракел Мовсисян ва яна олти нафар номзодни қайта сайланганида мағлуб қилди. Ва бошқа олти намойишчиларни туширди. У қайта сайланган[7][12]парламентда бўлиб, Сароян фуқаролик мудофиаси вазирлиги ўринбосари сифатида фаолият кўрсатди ва фуқаролик, миллий хавфсизлик ва ички ишлар комитетида иштирок этди[13].
Кейинчалик ҳаёти ва ўлими
2018-йилнинг сўнгларида Сароян парламентдан истеъфога чиқди ва Германияда тиббий даволаш учун мамлакатни тарк этди[14]. Сароян 2019-йил августда Арманистонга қайтганида, олигархларга қарши курашни амалга ошириш учун полиция томонидан аэропортда бир неча соат давомида тутқун қилинди[15]. Кейинги кунда маҳаллий медиа манбалари хабар қилди-ки, Сароян Этчмиадзин шаҳридаги хушча ушбу ерга полиция томонидан молиявий жиноятлар жараёнида операция ўтказилди. Лекин Сароян полиция томонидан хушчасига кирмаганини, хабар беришнинг дезинформация эканлигини айтди[16].
Парламентдан чиққандан сўнг, Сароян Пашинянънинг қўллаб-қувватлов
Сароян Лиана Сароян билан учрашди ва 2 дан 4 бола туғилган[8][17][18]. Сароян 2022-йил 13-августда Ереванда жойлашган Измирлиан Тиббиёт Марказида 54 ёшида вафот этди ва икки кундан сўнг Эжмиацинда дафн қилинди[19][20].Сароян сурункали соғлиқ муаммоларидан, хусусан, қон томирлари билан боғлиқ муаммолардан азият чекиб келган[21].
Манбалар
- ↑ „Սեդրակ Ֆիրդուսի Սարոյան“ (ҳй). Парлиамент оф Армениа. Қаралди: 2022-йил 25-октябр.
- ↑ „Скончался генерал-майор Сейран Сароян“ (ру-РУ). Армениа Тодай (2022-йил 13-август). Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
- ↑ „Седрак Сароян“. Парлиамент оф Армениа. Қаралди: 2022-йил 25-октябр.
- ↑ „Армениан МП Седрак Сароян: Руннинг ин тҳе Упcоминг Парлиаментарй Элеcтион Макес Ҳим "Лосе Траcк" оф Васт Пропертй Ҳолдингс“ (эн). Ҳетқ.ам (2017-йил 22-феврал). Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
- ↑ „Եթե վաղը թշնամին ոտնձգություն կատարի, առաջիններից մեկը կլինեմ, որ կգնամ ռազմաճակատ“ (ҳй). Лурер.cом (2013-йил 21-ноябр). Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
- ↑ 6,0 6,1 „Սեդրակ Ֆիրդուսի Սարոյան“ (ҳй). Парлиамент оф Армениа. Қаралди: 2022-йил 25-октябр.„Սեդրակ Ֆիրդուսի Սարոյան“ [Седрак Фирдус Сароян]. Парлиамент оф Армениа (ин Армениан). Ретриэвед 2022-10-25.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 „Седрак Сароян“. Парлиамент оф Армениа. Қаралди: 2022-йил 25-октябр.„Седрак Сароян“. Парлиамент оф Армениа. Ретриэвед 2022-10-25.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 „Եթե վաղը թշնամին ոտնձգություն կատարի, առաջիններից մեկը կլինեմ, որ կգնամ ռազմաճակատ“ (ҳй). Лурер.cом (2013-йил 21-ноябр). Қаралди: 2022-йил 26-октябр.„Եթե վաղը թշնամին ոտնձգություն կատարի, առաջիններից մեկը կլինեմ, որ կգնամ ռազմաճակատ“ [Иф тҳе энемй аттаcкс томорроw, И wилл бе оне оф тҳе фирст то го то тҳе фронт]. Лурер.cом (ин Армениан). Новембер 21, 2013. Ретриэвед 2022-10-26.
- ↑ „Генерал Седрак Сароян Релиэвед оф Пост оф Cоммандер оф 4тҳ Армй Cорпс“. Ноян Тапан (2007-йил 14-феврал). Қаралди: 2022-йил 25-октябр.
- ↑ „Եթե վաղը թշնամին ոտնձգություն կատարի, առաջիններից մեկը կլինեմ, որ կգնամ ռազմաճակատ“ (ҳй). Лурер.cом (2013-йил 21-ноябр). Қаралди: 2022-йил 26-октябр.„Եթե վաղը թշնամին ոտնձգություն կատարի, առաջիններից մեկը կլինեմ, որ կգնամ ռազմաճակատ“ [Иф тҳе энемй аттаcкс томорроw, И wилл бе оне оф тҳе фирст то го то тҳе фронт]. Лурер.cом (ин Армениан). Новембер 21, 2013. Ретриэвед 2022-10-26.
- ↑ „Седрак Сароян“. Парлиамент оф Армениа. Қаралди: 2022-йил 25-октябр.„Седрак Сароян“. Парлиамент оф Армениа. Ретриэвед 2022-10-25.
- ↑ „На парламентских выборах в Армении Шмайс может получить больше голосов, чем я“ (ру). Панорама.ам (2017-йил 18-феврал). Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
- ↑ „Скончался генерал Карабахской войны Сейран Сароян“ (ру). 24Неwс.ам (2022-йил 13-август). Қаралди: 2022-йил 25-октябр.
- ↑ „Генерал Сейран Сароян Ҳас Диэд ат тҳе Аге оф 54“ (эн-УС). Орагарк (2022-йил 13-август). Қаралди: 2022-йил 25-октябр.
- ↑ „Не успел Сейран Сароян спуститься на землю, как его уже забрали“ (ру). 7ор.ам (2019-йил 23-август). 2022-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
- ↑ „Генерал Сейран Сароян опроверг публикации в СМИ "о разборке" в его доме“ (ру). Неwсармениа.ам (2019-йил 20-август). Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
- ↑ „Сейран Сароян“ (ру-РУ). аутогеар.ру. 2022-йил 25-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-октябр.
- ↑ „Генерал Сейран Сароян, Армениа формер МП, диэс“ (эн). Неwс.ам (2022-йил 13-август). Қаралди: 2022-йил 25-октябр.
- ↑ „Ретиред генерал Сейран Сароян диэс“ (эн). Арменпресс (2022-йил 13-август). Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
- ↑ „Генерал Сейран Сароян будет похоронен в родном селе“ (ру). Радар.ам (2022-йил 13-август). Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
- ↑ „Скончался генерал Карабахской войны Сейран Сароян“ (ру). 24Неwс.ам (2022-йил 13-август). Қаралди: 2022-йил 25-октябр.„Скончался генерал Карабахской войни Сейран Сароян“ [Генерал оф тҳе Карабакҳ wар Сейран Сароян диэс]. 24Неwс.ам (ин Руссиан). Аугуст 13, 2022. Ретриэвед Оcтобер 25, 2022.