Sedum acre
Седум аcре, одатда тилла о'симтаси,мохли тош,[1]олтин ё'лак, тишловчи тош ва девор қалампири номлари билан танилган, Cрассулаcеаэ оиласига мансуб кўп йиллик гулли о'симлик. Унинг ватани Европа, аммо Шимолий Америка, Япония ва Янги Зеландияда ҳам табиий ҳолда о'сади.
Тавсиф
Тишловчи тош о'симлиги баландлиги 5-10 смли гиламга о'хшаш новдалар ҳосил қилиб то'п ҳолда о'садиган доим яшил кўп йиллик о'симлик. Йилнинг кўп қисмида поялари қисқа, ярим эгилган ва зич барглар билан қопланган бо'лади. Июн ва июл ойларида гуллаш даврида поялари чо'зилади ва тик бо'лади, бироз оқсоқланган ва кўпинча пушти-жигарранг, барглари узоқроқда жойлашган. Барглари муқобил, го'штли ва қисқа силиндрсимон, учи юмалоқ. Улар, шунингдек, ба'зан қизил рангга бо'ялган. Юлдузли гуллар учдан олтитагача гулли гулзорни ҳосил қилади. Қовоқнинг тагида бирлашган бешта го'штли сепалс бор, гул тожи бешта мунтазам ёрқин сариқ гулбарглардан иборат, о'нта стаменс, алоҳида гиноэциум ва бешта пистил мавжуд. Мева бешта бирлашган, кўп уруг'ли фолликуладан иборат. Баргларида тери тошмасига сабаб бо'лиши мумкин бо'лган о'ткир ҳидли суюқлик мавжуд.[2]
Тишлайдиган тош паст бо'йли о'симлик бо'либ, у, тез о'садиган турлар билан рақобатлаша олмайди. У юпқа қуруқ тупроқларда о'сишга мослашган ва уни шингил, пляжлар, қуруқ тош деворлар, қуруқ қирг'оқлар, денгиз қирг'ог'идаги қоялар, ё'л четлари, чо'л ва денгиз яқинидаги қумли о'тлоқларда топиш мумкин.[2]
Тишловчи тош о'симлиги рухсат этилганда тарқалади, лекин илдизи саёз бо'лгани учун осонгина бошқарилади. У осилган сават ва контейнер бог'ларида, орқа аксан сифатида, чегараларда ёки ер қопламаси сифатида о'стирилади. Бу о'симлик, кўпинча қуруқ қумли тупроқда, шунингдек, ёриқлар ичида, судралувчи ер қопламаси сифатида о'сади. У камбаг'ал тупроқларда, қумда, тош бог'ларда ва бой бог' тупроқларида, турли ёруг'лик даражасида яхши о'са олади.
Манбалар
- ↑ Диcкинсон, Т.; Мецгер, Д.; Булл, Ж.; & Диcкинсон, Р. (2004) РОМ Фиэлд Гуиде то Wилдфлоwерс оф Онтарио. Торонто:Роял Онтарио Мусеум, п. 243.
- ↑ 2,0 2,1 „Битинг стонеcроп: Седум аcре“. НатуреГате. Қаралди: 29-декабр 2013-йил.