Ҳоббит ва Узуклар Раббисидан хаёлий „битта узук“. Ушбу асарларда узук эгасини кўринмас қилади.

Сеҳрли узук — афсонавий, фолклор ёки хаёлий заргарлик буюмлари, одатда, ғайритабиий хусусиятларга ёки кучларга эга деб қабул қилиб келинади. Бу хаёлий ва сеҳрли эртакларда тез-тез учрайди. Сеҳрли узуклар билан боғлиқ персонажлар кўплаб мамлакатнинг халқ оғзаки ижодида учрайди[1]. Баъзи сеҳрли узуклар ўзида турли хусусиятларни

Тарихи

Ҳайкал Счевенинген, Нидерландия „Балиқчи ва унинг рафиқаси“ [2]

Сеҳрли узуклар мавжуд бўлган дастлабки ҳикоялар классик антик даврда пайдо бўлган. Афлотун, иккинчи Республика китобида, Гйгес узуги (эгаси уни таққанда кўринмасликни берадиган узук) ҳақида ҳикоя қилади. Уни ғордан топган чўпон Гйгес ўз кучидан маликани йўлдан оздириш, қиролни ўлдириш ва унинг ўрнини эгаллаш учун фойдаланган. Аммо Лидия қироли бўлган Гйгеснинг олдинги қайдномаларида сеҳрли узук ҳақида ҳеч нарса айтилмаган. Сеҳрли кучлар одатда узукларга тегишли эмас, қадимги юнон афсонаси, гарчи бошқа кўплаб сеҳрли нарсалар, хусусан Персей афсонаси рўйхати келтирилади.

Жозеп (8.2) Веспасиан ҳузурида жинларни қувиб чиқариш учун сеҳрли узук ишлатган Элеазарнинг битта латифасини такрорлайди.

Ж. Г. Фразер, сеҳр ва хурофотни ўрганишда Олтин бог', узуклар „ибтидоий ақл“ да руҳнинг танани тарк этишига йўл қўймаслик ва жинларнинг бутун танага кириб келишига йўл қўймаслик учун воситалар сифатида хизмат қилиши мумкинлиги ҳақида тахмин қилди[3]. Шунга қарамай, сеҳрли узук руҳнинг кетишини олдини олиш орқали ўлмасликни бериши ва эгасига қарши қаратилган ҳар қандай зарарли сеҳрнинг кириб келишига тўсқинлик қилиши мумкин. Руҳнинг чиқишига қаршилик қилувчи бу сеҳрли хусусиятлар Одамларга узук тақишни тақиқлаган қадимги грек тамойилларида қадимги файласуф ва афсоначи Пифагор томонидан тушунтирилиши мумкин.

Манбалар

  1. ↑ Шерман, Ж.. Онcе упон а Галахй, 1994 — 129-бет. ИСБН 0-87483-387-6. 
  2. ↑ „СпроокжесБеэлден аан зеэ“. стандбеэлден.вандеркрогт.нет. Қаралди: 2022-йил 13-август.
  3. ↑ Фразер, Ж.Г., Сир. Тҳе Голден Боугҳ, интродуcтион бй Георге Стоcкинг Жр., абридгед Фразер: , Пенгуин Боокс [1922], 1996.