Semboku (Akita)
Сембоку (японча: 仙北市, Сембоку-ши) Япониянинг Акита префектурасида жойлашган шаҳардир. 2019-йил 31-декабр ҳолатига кўра, шаҳарда 10584 та хонадонда 25857 нафар аҳоли истиқомат қилган, аҳоли зичлиги эса ҳар квадрат километрга 24 кишини ташкил қилади[1]. Шаҳарнинг умумий майдони 1,093,64 квадрат километр (422 ми²) ни ташкил этади.
Сембоку 仙北市 | |
|---|---|
| Шаҳар | |
|
| |
| Мамлакат | Япония |
| {{{минтақа_тури}}} | Тоҳоку вилояти |
| Асос солинган | 2005-йил 22-март |
| Майдон | 109,364 км2 (42,226 кв ми) |
| Иқлим тури | нам континентал иқлим |
| Расмий тил(лар)и | япон |
| Аҳолиси (2019-йил декабр) |
25 857 |
| Зичлиги | 24 киши/км2 |
| Вақт минтақаси | УТC+9:00 |
Географияси
Сембоку марказий Акита префектураси тоғларида жойлашган бўлиб, шарқда Ивате префектураси чегарадош ва Оу тоғлари билан ўралган. Тазава кўли, Япониядаги энг чуқур кўл ҳисобланиб, у шаҳарнинг марказида жойлашган. Шаҳарнинг бир қисми Товада-Ҳачимантаи миллий боғи чегараларида жойлашган.
Қўшни муниципалитетлар
Демографияси
Япония аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра[2], Сембоку аҳолиси сони 1960-йилларнинг бошларида энг юқори чўққига чиққан ва шундан буён 1920-йилларидаа бўлган даражасига қадар камайган.
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 1920 | 29,123 | — |
| 1930 | 32,017 | +9.9% |
| 1940 | 37,453 | +17.0% |
| 1950 | 43,358 | +15.8% |
| 1960 | 43,765 | +0.9% |
| 1970 | 39,216 | −10.4% |
| 1980 | 39,098 | −0.3% |
| 1990 | 36,297 | −7.2% |
| 2000 | 33,565 | −7.5% |
| 2010 | 29,572 | −11.9% |
| 2020 | 24,61 | −16.8% |
Иқлими
Сембоку нам континентал иқлимга эга (Кöппен иқлим таснифи Дфа) бўлиб, катта мавсумий ҳарорат фарқлари кузатилади, иссиқ (ва кўпинча нам) ёз ва совуқ (баъзан қаттиқ совуқ) қиш фасли бу ҳудуд иқлимига хосдир. Ёғингарчилик йил давомида сезиларли бўлса-да, лекин августдан октябргача энг кучли даражаси қайд этилади. Сембокуда ўртача йиллик ҳарорат 9.7 °C (49.5 °Ф) ни ташкил этади. Йиллик ўртача ёғин миқдори 2,180.4 мм (85.84 ин) бўлиб, энг серёғин ой июл ҳисобланади. Августда энг юқори ҳарорат 23.1 °C (73.6 °Ф) атрофида ва энг паст ҳарорат январда, тахминан −2.6 °C (27.3 °Ф) атрофида бўлади.
| Тазавако, Сембоку (1991−2020) иқлими | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Кўрсаткич | Ян | Фев | Март | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ной | Дек | Йил |
| Мутлақ максимал, °C | 10,9 | 16,8 | 18,1 | 29,4 | 32,3 | 32,6 | 35,8 | 36,5 | 33,3 | 27,9 | 23,2 | 15,4 | 36,5 |
| Ўртача максимал, °C | 0,4 | 1,5 | 5,3 | 12,8 | 19,2 | 23,2 | 26,2 | 27,8 | 23,7 | 17,1 | 9,9 | 3,1 | 14,2 |
| Ўртача минимал, °C | −6 | −5,9 | −3,1 | 1,8 | 8,1 | 13,5 | 18,3 | 19,3 | 14,5 | 7,2 | 1,2 | −3,2 | 5,5 |
| Мутлақ минимал, °C | −17,6 | −17,1 | −16,1 | −8 | −2 | 3,8 | 9,6 | 9,0 | 2,2 | −2,2 | −8,2 | −14,2 | −17,6 |
| Ёғингарчилик меъёри, мм | 132,4 | 118,0 | 149,1 | 153,0 | 165,9 | 161,7 | 290,5 | 280,8 | 193,2 | 179,5 | 190,1 | 166,0 | 2 180,4 |
| Манба: Япон Метеорология Агентлиги[3][4] | |||||||||||||
| Какунодате, Сембоку (1991−2020) иқлими | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Кўрсаткич | Ян | Фев | Март | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ной | Дек | Йил |
| Мутлақ максимал, °C | 10,0 | 13,7 | 19,7 | 30,4 | 33,3 | 34,5 | 37,8 | 37,7 | 35,8 | 29,5 | 24,3 | 17,8 | 37,8 |
| Ўртача максимал, °C | 1,5 | 2,7 | 6,9 | 14,7 | 21,1 | 25,2 | 28,1 | 29,7 | 25,5 | 18,7 | 11,1 | 4,1 | 15,8 |
| Ўртача минимал, °C | −4,9 | −4,7 | −2,1 | 2,9 | 9,2 | 14,6 | 19,0 | 19,8 | 15,2 | 8,1 | 2,2 | −2,1 | 6,4 |
| Мутлақ минимал, °C | −16,3 | −16,7 | −12,9 | −8,8 | −0,5 | 5,3 | 10,8 | 11,3 | 3,4 | −0,9 | −8,2 | −13 | −16,7 |
| Ёғингарчилик меъёри, мм | 171,6 | 140,5 | 135,7 | 129,1 | 148,7 | 152,3 | 273,6 | 254,9 | 180,5 | 171,5 | 202,5 | 197,8 | 2 158,4 |
| Манба: Япон Метеорология Агентлиги[5][6] | |||||||||||||
Тарихи
Ҳозирги Сембоку ҳудуди қадимги Дева вилоятининг бир қисми бўлган. Эдо даврида, ҳудуд Ҳитачи провинциясидаги собиқ мулкларидан Кубота доменига кўчирилган Сатаке сулоласининг назорати остида бўлган. Меидзи даври бошлангандан сўнг, ҳудуд 1878-йилда Акита префектурасининг Сембоку тумани таркибига киритилди. Какунодате шаҳри 1889-йил 1-апрелда замонавий муниципалитетлар тизимининг ўрнатилиши билан ташкил этилган.
Сембоку шаҳри 2005-йил 22-мартда Какунодате ва Тазавако шаҳарлари ва Нишики қишлоғининг (барчаси Сембоку туманидан) қўшилиши натижасида ташкил этилган.
Ҳукумат
Сембоку тўғридан-тўғри сайланадиган мер ва 18 аъзодан иборат бир палатали шаҳар қонун чиқарувчи органи бўлган мер-кенгаш бошқарув шаклига эга. Шаҳар Акита префектураси ассамблеясига бир аъзодан қўшиш ҳуқуқи мавжуд. Миллий сиёсат нуқтаи назаридан, шаҳар Япония Диэт қуйи палатасининг 3-Акита округи таркибига киради.
Иқтисодиёти
Сембоку иқтисодиёти асосан қишлоқ хўжалиги, ўрмон хўжалиги ва мавсумий туризмга асосланган. Кўплаб сайёҳларни ўзига жалб қиладиган тадбирлардан бири ҳар йили 11-15-феврал кунлари ўтказиладиган Рокуго Камакура фестивали ҳисобланади[7].
Таълим тизими
Сембокуда еттита давлат бошланғич мактаби ва шаҳар ҳукумати томонидан бошқариладиган бешта давлат ўрта мактаби шунингдек Акита префектураси таълим кенгаши томонидан бошқариладиган битта давлат ўрта мактаби фаолият юритади.
Транспорти
Темир йўл
Шарқий Япония темир йўл компанияси – Акита Шинкансен
- Тазавако – Какунодате
Шарқий Япония темир йўл компанияси – Тазавако линияси
- Тазавако – Сашимаки – Жиндаи – Шōден – Какунодате
Акита Наирику Жукан темир йўли – Акита Наирику линияси
- Тозава – Ками-Ҳинокинаи – Садōри – Уго-Наказато – Мацуба – Уго-Нагаторо – Акита – Саимёжи – Уго-Ōта – Какунодате
Магистрал йўл
- Миллий йўналиш 46
- Миллий йўналиш 105
- Миллий йўналиш 341
Маҳаллий диққатга сазовор жойлар
-
Буке-яшики (самурайлар қароргоҳи) кўчаси, Какунодате
- Тамагава иссиқ булоғи Япониядаги ҳар қандай иссиқ булоқнинг энг юқори оқимига эга бўлиб, секундига 150 литр сув отилиб чиқади, унинг ҳарорати 98 даража С бўлган 3 метр кенгликдаги оқимни озиқлантиради. Тамагава иссиқ булоғининг суви жуда ҳам кислотали.
- Товада-Ҳачимантаи миллий боғи
- Тазава кўли – Япониядаги энг чуқур кўл
- Офука Онсен
- Какунодате самурай қароргоҳлари
Халқаро муносабатлар
Қардош шаҳарлар
Сембоку қуйидагилар билан биродарлашган :
Ōмура, Нагасаки, Япония, 1979-йил 18-июлдан буён
Сануки, Кагава, Япония, 1996-йил 28-сентябрдан буён
Шинжō, Ямагата, Япония, 1996-йил 27-июлдан буён
Такаҳаги, Ибараки, Япония, 1996-йил 27-июлдан буён
Ҳитачиōта, Ибараки, Япония, 1998-йил 21-ноябрдан буён
Сембокудан таниқли одамлар
- Аяко Фужи, мусиқачи
- Нориҳиса Сатаке, сиёсатчи
- Шигеҳиро Тагучи, баскетболчи
- Ясуҳико Такаҳаши, ғилдирак гимнастикаси акробати
Манбалар
- ↑ Сембоку Cитй оффиcиал статистиcс (японча)
- ↑ Сембоку популатион статистиcс
- ↑ „жа:気象庁 / 平年値(年・月ごとの値)“. ЖМА. Қаралди: 29-май 2022-йил.
- ↑ „жа:観測史上1~10位の値(年間を通じての値)“. ЖМА. Қаралди: 29-май 2022-йил.
- ↑ „жа:気象庁 / 平年値(年・月ごとの値)“. ЖМА. Қаралди: 29-май 2022-йил.
- ↑ „жа:観測史上1~10位の値(年間を通じての値)“. ЖМА. Қаралди: 29-май 2022-йил.
- ↑ „Тҳе Рокугō Камакура Фестивал“ (Жапанесе). Мисато Тоwншип. 2022-йил 20-январда асл нусхадан архивланган.