Кастер Семеня (инглизча: Мокгади Cастер Семеня ; 1991-йил 7-январ) - Жанубий Африкалик енгил атлетикачи, 800 ва 1500 метр масофаларга югуради. Икки карра Олимпия чемпиони (2012 ва 2016), 800 метр югуришда масофага уч карра жаҳон чемпиони.

Семеня Кастер
Шахсий маълумот
Таваллуд санаси 1991-йил 7-январ (1991-01-07) (35 ёш)
Таваллуд жойи Питерсбург, Жанубий Африка
Кастер Семеня Берлиндаги енгил атлетика бўйича жаҳон чемпионатида, 2009-йил 19-август

Фаолияти

2008-йилдан Претория университетининг спорт факултети талабаси. 2008-йилдан бошлаб у халқаро югуриш мусобақаларида қатнаша бошлади, ёшлар ўртасидаги жаҳон чемпионатида қатнашди ва Ҳамдўстлик ёшлар ўйинларида 800 метр масофага югуришда ғолиб чиқди. 2009-йилда у енгил атлетика бўйича 800 ва 1500 метрга ўсмирлар ўртасидаги Африка чемпионатида ғолиб чиқди, айниқса 800 метрга югуришда (мавсумдаги энг яхши натижа, катталар учун миллий рекорд) жуда юқори натижалар кўрсатди ва ҳар икки масофада ҳам аввалги натижаларини ноодатий даражада яхшилади. 2009-йил август ойида Семеня 800 метрга югуриш бўйича жаҳон чемпионатида ғолиб чиқди ва яна мавсумнинг энг яхши вақтини кўрсатди.

2011-йил октябр ойида, Олимпия ўйинларидан олдинги йилда Кастер Семеня мураббийини ўзгартирди. Янги мураббий Мозамбиклик машҳур югурувчи Мария Мутола бўлди, у худди Семеня сингари ўсмирлик чоғида жаҳон элитасига кириб келди[1].

У 2012 -йилда Лондон Олимпиадасининг очилиш маросимида Жанубий Африка терма жамоаси байроқдори бўлган[2]. 800 метрга якуний пойгада у иккинчи ўринни эгаллади, у 2017-йилда мусобақа ғолиби Мария Савинова дисквалификация қилинганидан кейин 2012-йилда Олимпия чемпиони унвонини олди[3].

2016-йил 20-августда Рио-де-Жанейрода бўлиб ўтган Олимпия ўйинларида Кастер Семеня 800 метрга финалда ғолиб чиқди ва олтин медални қўлга киритди[4].

Тиббий ҳолати

Спортчининг ажойиб ютуқлари Халқаро енгил атлетика федерациялари ассоциациясини тергов ўтказишга ундади, унинг давомида Кастер Семенянинг ҳақиқий жинси ҳақида савол туғилди. Австралиянинг Сйдней Морнинг Ҳералд газетасига кўра, спортчи интерсекс бўлиб чиқди[5], унинг танасида мояклар топилган. Бунинг исботи сифатида, хусусан, спортчининг қиёфаси ва ташқи кўринишида аёл белгиларининг аниқ йўқлигига э'тибор қаратилди. Ўтказилган гендер тестлари натижасида бачадон ва тухумдонлар йўқлиги аниқланди, шу билан бирга ИААФ бош директори Пер Вайсс Семенянинг аёл эканлигини, аммо "100 фоиз эмас"[6]. Унинг танасининг ўзига хос хусусияти эркак гормонларининг табиий юқори даражасидадир. Халқаро енгил атлетика федерациялари ассоциацияси спортчининг ушбу ҳолатини тиббий тузатишни талаб қилди, аммо 2015-йилда Спорт арбитраж суди бошқа спортчи Дутй Чанднинг да'воси бўйича бундай талабни ноқонуний деб топди[7].

2019-йил 1-май куни Спорт арбитраж суди (CАС) жанубий африкалик югурувчи Кастер Семенянинг Халқаро енгил атлетика федерациялари ассоциациясига (ИААФ) қарши апелляциясини рад этди. Янги қоидаларга кўра, Олимпиада чемпиони мусобақада қатнашиш учун тестостерон даражасини пасайтириши керак бўлади. CАС янги қабул тизими камситувчи эканлигини тан олди. Аммо суднинг веб-сайтида э'лон қилинган қарорга кўра, бундай камситиш "аёллар атлетикасининг яхлитлигини сақлаб қолиш учун зарур, оқилона ва мутаносибдир"[8].

Шахсий ҳаёти

2015-йил май ойида у ўзининг севимли аёли Виолет Расебоя билан бир жинсли никоҳга кирди. Никоҳ Га-Дикгале шаҳрида ҳетеросексуал никоҳлар учун ажратилган ан'анавий маросимда бўлиб ўтди[9][10].

Манбалар

  1. ↑ „Кастор Семеня нашла себе нового тренера – Марию Мутолу!“. скирун.ру. 2012-йил 6-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 25-октябр.
  2. ↑ Cастер Семеня ригҳтлй чосен то беар Соутҳ Африcа’с флаг ат опенинг cеремонй — CБССпорц
  3. ↑ „Тренер Семени: «Нам нечему радоваться в связи с дисквалификацией Савиновой»“ (ру). Спорц.ру. Қаралди: 2019-йил 30-май.
  4. ↑ РИО-2016. ДЕНЬ 16-Й: ТРИУМФЫ РОССИИ, ПОБЕДА СЕМЕНИ И ЗОЛОТО, КОТОРОГО ЖДАЛИ 64 ГОДА
  5. ↑ Бегунья Кастер Семеня оказалась интерсексом — Сйдней Морнинг Ҳералд // РИА Новости, 11.09.2009.
  6. ↑ У чемпионки Кастер Семеня нашелся мужской половой орган
  7. ↑ Н. Марьянчик. Аплодируйте Кастер Семене // Спорт-Экспресс, 21.08.2016.
  8. ↑ „Спортивный арбитражный суд (CАС) отклонил апелляцию южноафриканской бегуньи Кастер Семени“. сайт суда (2019-йил 1-май).
  9. ↑ Cастер Семеня марриэс гирлфриэнд ин традитионал cеремонй wитҳ Виолет Расебоя
  10. ↑ «Нажлепсза Эуропежка» и «друга нажсзйбсза биаłа». Контроwерсйжне сłоwа полскиэж биэгаcзки