Семирамид (Италянча талаффузи: семиˈраːмиде ) — Гиоачино Россинининг икки пардали операси . Гаэтано Россининг либреттоси Волтернинг Семирамис трагедиясига асосланган бўлиб, у ўз навбатида Оссуриялик Семирамида афсонасидан келиб чиққан.[1][2] Опера биринчи марта 1823-йил 3-февралда Венецияда Ла Феницеда намойиш этилган.

Семирамид Россинининг сўнгги италян операси эди ва Ричард Осборннинг сўзларига кўра, " Танcреди Ревиситед " деб номланган.[3] Танкредидаги каби Россининг либреттоси ҳам Волтер трагедиясига асосланган. Мусиқа Россинининг ёшлигидаги вокал анъаналарига қайтиш шаклини олди ва у „барокко декоратив қўшиқчилик анъаналарини мисли кўрилмаган маҳорат билан қайта яратган“ мелодрама саналади.[4] Ансамбл-саҳналар (айниқса, Арсаcе ва Семирамид ўртасидаги дуэтлар) ва хорлар, шунингдек, катта чуқурдан тўлиқ фойдаланадиган оркестр ёзуви юқори даражага етди.

Ушбу ажойиб асардан сўнг, жанрдаги энг зўрларидан бири бўлган Россини Италиядан юз ўгириб, Парижга кўчиб ўтди. Ҳалигача италян тилида бўлган " Ил виаггио а Реимс " дан ташқари, унинг сўнгги опералари франсуз тилидаги асл композициялар ёки олдинги италян операларининг франсуз тилига қайта ишланган мослашувлари мавжуд.

Мусиқашунос Родолфо CеллеттиСемирамиднинг аҳамиятини „буюк барокко анъаналарининг сўнгги операси: энг гўзал, энг хаёлий, эҳтимол, энг тўлиқ; лекин, шунингдек, тузатиб бўлмайдиган, охирги наъмунаси“, деб таъкидлайди.[5]

Композиция тарихи

Бир қатор ажойиб ҳажвий опералар (асосан, Ил барбиэре ди Сивиглиа, Ла Cенерентола, Италияда Ил турcо ва Жазоирда Л'италиана) билан ўз изини қолдиргандан сўнг, Россини тобора жиддий операга (опера сериясига) мурожаат қилди. 1813-йилда (Россини " Танкреди "ни яратганида) 1822-йилгача у уларнинг кўплаб туркумларини, асосан, Неаполдаги Сан-Карло театри учун ёзган.

Унинг жиддий янги жанрга қизиқишининг сабабларидан бири унинг аввал бекаси, кейин хотини бўлган буюк драматик сопрано Исабелла Колбран билан алоқасидир. У Элисабетта, Регина д'Ингҳилтерра (1815), Отелло (1816), Армида (1817), Мозе ин Эгитто (1818), Маометто ИИ (1820) ва бошқа бешта Россини операларида бош ролларни яратган.

Иш 1822-йил октябр ойида либреттист билан бошланди, бастакор ва либреттист Волтернинг ҳикоясини олиб, муҳим ўзгаришлар киритди. Россини ҳисобини тўлдириш 33 кун давом этган[6]

Ишлаш тарихи

ХИХ аср

Премерадан сўнг опера йигирма саккиз марта[7] мавсумнинг қолган қисмида Венецияда (ва, бир нуқтада, кетма-кет тўрт кечада)[8] Италия ва Европа бўйлаб тақдимотларни давом эттирди. 1825-йилда Париж, 1829 ва 1831 йилларда Милан ва 1830-йилда Вена. У 1824-йил 15-июлда Лондонга етиб келди, 1837-йилнинг 1-майида Ню-Орлеандаги Сент-Чарлз театрида АҚШ премераси бўлиб ўтди, Ню-Ёркда намойиш этилиши учун 1845-йил 3-январгача давом этди.[7]

Тахминан 1825-йилга келиб, бошқа примадонналар асосий ролларда пайдо бўлди, чунки Колбраннинг вокал кучлари Венециядаги премера спектакллари вақтида сезиларли даражада пасайиб кетган эди ва у бошқа ролни ҳеч қачон куйлай олмасди.[9] 1830-йилдан кейин 25 йил давомида Гиулиа Гриси, хусусан, 1849-йилда Санкт-Петербургда ва 1854-йилда Ню-Ёркда ғалаба қозонди.

У 1800-йилларнинг охирига келиб, опера репертуардан деярли йўқолди. Бироқ, 1880-йилда Рим опера компаниясининг янги жойи бўлган Театро Cостанзининг очилиши, 1882-йилда Оскар Уайлд иштирок этган арияни танлади[10]Метрополитан операси 1892, 1894 (Нелли Мелба билан) ва 1895 йилларда Семирамидни қайта тиклади.

ХХ аср ва ундан кейин

Ростокда опера қайта жонлантирилгунча (немисча таржимада) 1932-йилгача давом этди ва 1940-йилги Маггио Мусиcале Фиорентино да Туллио Серафин остида яна пайдо бўлди.

1962-йил декабр ойида Миланда Ла Скалада Жоан Сазерленд ва Жулиэтта Симионато иштирокида ўтказилган тақдимотлар Россини автографидан барча баллни қайта йиғишни талаб қилди, чунки бошқа матнлар мавжуд эмас эди.[11]

Мусиқашунос Филипп Госсетнинг таъкидлашича, 1962-1990 йиллар оралиғида „етмишга яқин опера театри асарни бир ёки бир нечта фаслларга киритган“.[11] 1980-йилда Экс-ан-Провенс фестивалида катта жонланиш Пиэр Луиджи Пиззи томонидан режиссёрлик қилди ва Монцеррат Кабале Мерилин Хорн билан Арсаcе ролини ўйнади.[12] Худди шу спектакл Геноадаги Карло Фелисе театри[13] ва уни биргаликда ишлаб чиққан Туриндаги Регио театри[14] томонидан навбатма-навбат намойиш этилди. Уларда Лелла Куберли /Мартин Дупуй ва Катиа Рикcиарелли / Луcиа Валентини Террани ўйнаган. Қарийб 100 йилдан сўнг Мет 1990-йилда қайта тикланганидан кейингина янги танқидий нашрга асосланган ишлаб чиқариш ўрнатилди. У Лелла Куберли ва Июн Андерсонни бош ролда Мерилин Хорн билан яна Арсаcе ролига алмаштирди.[15] Бошқа спектакллар қаторида, асар 2012-йилда Россини ин Wилдбад фестивалида тақдим этилган бўлиб, у бош ролни Алекс Пенда билан бирга ўйнаган.[16] 2017-йил ноябр ойида Лондондаги Қироллик опера театри 1890-йиллардан бери операнинг биринчи спектаклини намойиш этди.[17]

Роллар

 
Роле Воиcе тйпе Премиэре cаст, 3 Фебруарй 1823

(Cондуcтор: Антонио Cаммерра)
Семирамиде, Қуээн оф Бабйлон, wидоw оф Кинг Нино сопрано Исабелла Cолбран
Арсаcе, Cоммандер оф тҳе Ассйриан армй cонтралто Роса Мариани
Ассур, а принcе, десcендант оф Баал басс Филиппо Галли
Идрено, ан Индиан кинг тенор Жоҳн Синcлаир
Ороэ, ҳигҳ приэст оф тҳе Маги басс Луcиано Мариани
Азема, а принcесс, десcендант оф Баал сопрано Матилде Спагна
Митране, Cаптаин оф тҳе Гуард тенор Гаэтано Рамбалди
Нинўс Гҳост басс Натале Cиолли

Манбалар

  1. ↑ Раймонд Монелле 1992, Семирамиде редента: арчетипи, фонти cлассиче, cенсуре антропологиче нел мелодрамма, Мусиc & Леттерс, 73 (3), пп. 448–450
  2. ↑ Марита П. МcCлймондс 1993, Семирамиде редента: арчетипи, фонти cлассиче, cенсуре антропологиче нел мелодрамма. Нотес (2нд сериэс), 50 (1), пп. 139–141.
  3. ↑ Осборне 1990.
  4. ↑ Гуидо Жоҳаннес Жоэрг 1991, Бооклет аccомпанйинг АртҲаус ДВД, п. 27
  5. ↑ Cеллетти, қуотед инМиглиаваccа 1998, с. 92
  6. ↑ Осборне 1994.
  7. ↑ 7,0 7,1 Осборне 1994, сс. 113–114
  8. ↑ Миглиаваccа 1998.
  9. ↑ Миглиаваccа 1998, с. 92
  10. ↑ "Патти ин Cинcиннати", осcарwилдеинамериcа.орг
  11. ↑ 11,0 11,1 Госсетт 2006, с. 178
  12. ↑ Жаcқуэс Лончампт. „"Семирамис" а Аих эн Провенcе“. Ле Монде (18-июл 1980-йил). Қаралди: 9-апрел 2018-йил.
  13. ↑ Ангело Фолетто, „È мадре э регина: ама, уccиде, ма сопраттутто cанта“, ла Репубблиcа, 7 Марч 1981. Тҳе опера wас перформед ин тҳе период венуэ оф тҳе Театро Cарло Фелиcе, тҳе Cинема Театро Маргҳерита.
  14. ↑ Массимо Мила, „Уна белла «Семирамиде» риланcиа ил Регио“ (суртитлес: „Брависсиме ла Валентини э ла Риccиарелли, сплендида ла сcена ди Пиззи“), Ла Стампа, 26 Април 1981.
  15. ↑ Госсетт 2006, сс. 169–199: Ҳе реcоунц тҳе энтире ҳисторй оф тҳе cреатион оф тҳе cритиcал эдитион анд ҳоw ит wас усед ин тҳе 1990 продуcтион.
  16. ↑ Перформанcес листед он операбасе.cом синcе 1 Жануарй 2012
  17. ↑ „Неw продуcтион оф Семирамиде ат Cовент Гарден, Новембер 2017“. 2019-йил 13-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-ноябр.