Сергей Сергеевич Шултз (1898-йил 15-ноябр, Кострома – 1981-йил 18-август, Ленинград вилояти, Горковское қишлоғи) – совет геологи, геология-минералогия фанлари доктори, профессор[1].

Сергей Сергеевич Шултз
Таваллуди 15-декабр 1898-йил
Кострома, Россия империяси
Вафоти 18-август 1981-йил
Горковское, Вйборг тумани, Ленинград вилояти, СССР
Фуқаролиги Rossiya bayrogʻi Россия империяси Россия империяси→SSSR bayrogʻi СССР
Соҳаси геология, геоморфология, тектоника
Иш жойлари Ленинград давлат университети
Таълими География институти
Мукофотлари

Ҳаёти

Сергей Сергеевич Шултз 1898-йил 15-ноябрда Костромада туғилган[2]. Отаси Сергей Павлович фон Шултз (1868–1910), онаси Наталя Геннадиэвна нéэ Карцева (1872–1936). 1902-йилдан бери оила Санкт-Петербургда яшаган.

Дастлабки икки йил давомида Штайнберг гимназиясида ўқиган ва 1910-йил кузида онасининг илтимосига биноан Карл Май номидаги мактабнинг учинчи синфига ўтказилган. Ўқитувчи билан можаро туфайли 1913-йилда у денгиз кадет корпусига ўтган. 1917-йил март ойида ўқишни тугатгандан сўнг, у қизил байроқларни йиртгани учун ҳибсга олинган ва бир ой ўтгач, Муваққат ҳукумат томонидан „монархистик кайфиятда“ имтиҳон топширишни тақиқлаш билан судга тортилган[3]. Шу сабабли у корпусдан унчалик кўп бўлмаган унвонга эга бўлган кўнгилли сифатида озод қилинган.

1918-йил январ ойида Елисаветград отлиқ мактабида тезлаштирилган курсларни тугатган, шундан сўнг Сибирда Оқ Армия сафида хизмат қилган. Икки марта қизиллар томонидан асирга олинган. Шу жумладан Петроградда, у ерга 1921-йилда қайтиб келган, аммо охирги лаҳзада қатлдан қочишга муваффақ бўлган.

1928-йилда у олий маълумот олган. География институтида (кейинчалик у Ленинград давлат университети таркибига кирди) ишлаган. Геолкомда Дмитрий Иванович Мушкетов бошчилигида ишлаган, 1937-йилда Халқаро геология конгрессининг 17-сессиясидан кейин унга қатағондан узоқда бўлиш учун бир неча ой дала ишлари билан машғул бўлишни маслаҳат берган.

1941-йилда докторлик диссертациясини ҳимоя қилган ва геология-минералогия фанлари доктори илмий даражасига сазовор бўлган.

Улуғ Ватан урушидан кейин ВСЕГЕИда ишлаган, кейинчалик у ердан ҳайдалган. Ҳибсга олинмаслик учун С.С.Шултз зудлик билан Ўрта Осиёга жўнаб кетган. У ерда Қирғизистон давлат университетида, сўнгра Тошкентдаги Ўрта Осиё давлат университетида ишлаган. 1949-йилда у университетда профессор унвонини олган.

1953-йилда Сталин вафотидан сўнг, С.С.Шултз Ленинградга қайтиб келган ва СССР Фанлар академиясининг ҳаво усуллари лабораториясига ишга кирган.

1954-йилдан 1974-йилгача Ленинград давлат университети география факултети геоморфология кафедрасини бошқарган. Унинг тадқиқотининг асосий йўналиши замонавий тектоника бўлиб, у рус фани тарихида асосчилардан бири сифатида тан олинган. С.С.Шултз замонавий тектоника назариясини, услубий масалаларни ишлаб чиққан ва ер қобиғининг сўнгги ҳаракатлари ҳақидаги маълумотларнинг амалий аҳамиятини ўрганган.

Сергей Сергеевич Шултз 1981-йил 18-августда Горковское қишлоғида (Ленинград вилояти) вафот этган.

Манбалар

  1. ↑ „Шульц Сергей Сергеевич“. www.лавкаписателей.спб.ру. Қаралди: 30-ноябр 2023-йил.
  2. ↑ „Сергей Шульц — биография, книги, отзывы, цитаты“. www.ливелиб.ру. Қаралди: 30-ноябр 2023-йил.
  3. ↑ Корнет Шульц

Ҳаволалар