Sergey Yurenev
Сергей Николаэвич Юренев (30-май [12-июн] 1896-йил, Витебск вилояти, Заскарки қишлоғи — 1973-йил 30-октябр, Бухоро) — совет археологи ва санъацҳуноси, ислом олими.
Ҳаёти
1896-йил 12-июнда Витебск вилояти, Лепел тумани, Заскарки қишлоғида туғилган. Юреневлар зодагон оиласининг авлоди. Совет амакиси, рус кино танқидчиси, кино танқидчиси, ўқитувчи, РСФСРда хизмат кўрсатган артист, санъацҳунослик фанлари доктори Ростислав Юренев.
Ота — Николай Юренев — Давлат банкининг Витебск филиали менежери. Онаси — италиялик графиня Каролина Карл Росселли (православ сувга чўмишда Элена Карловна), Элена Юренева. Никоҳдан болалар — тўрт ўғил: Николай, Владимир, Георгий ва Сергей.
Гимназияни тугатгач, у Санкт-Петербург университетининг ҳуқуқ факултетига ўқишга кирди, тўртинчи курсдан сўнг у Москва археология институтига (МАИ) кўчиб ўтди, у ердан атиги икки йил ўқиб, 1918-йилда Витебскга қайтди.
1920-йилдан — Москва авиация институтининг Витебск филиалида черков археологияси бўлими бошлиғи. Кейинчалик у акалари билан Тверга кўчиб ўтди. 1929—1934-йилларда ака-ука ҳибсга олингандан кейин Ўрта Осиёда яшаб, Фарғона ва Бухоро ўқув юртларида рус тили ва адабиётидан дарс берган.
1934-йилда онасининг касаллиги туфайли у Калининга (Твер) қайтиб келди ва немис истилоси пайтида у ерда яшашга мажбур бўлди. 1942—1951-йилларда асоссиз танбеҳ билан у қамоқ жазосини ўтаган — душман билан ҳамкорлик қилганликда айбланиб (РСФСР Жиноят кодексининг 58-1а-моддаси). 1951-йил 24-ноябрда чиқарилган. Кейинчалик у Бухорода, Мадорихон мадрасасининг ҳужрасида яшаган.
1952—1958-йилларда махсус илмий-таъмирлаш ишлаб чиқариш устахонасида археолог бўлган. Ўрта асрлардаги Пайкенд аҳоли пункти атрофини ўрганишда қатнашган, Жанубий Туркманистон археологик экспедицияси отряди таркибида ишлаган.
1958-йил 1-августдан — нафақага чиққан.
1958—1960-йилларда Ўзбекистон ССР Вазирлар Совети ҳузуридаги Моддий маданият ёдгорликларини муҳофаза қилиш қўмитасининг Бухоро вилоятидаги маршрут экспедицияси аъзоси бўлган.
1980—1990-йиллар охирида қайта тикланган.
С.нинг энг бой шахсий архивида. Н. Юренев унга хатларни сақлади Л. Н. Гумилёв , В. П. Некрасов, Э. ВА. номаълум, М. ФРОМ. Шаҳинян, С. П. Бородин ва бошқа кўплаб совет маданиятининг кўзга кўринган намояндалари[1]. У Бухорода ижод қилган кўплаб рассомлар, мусиқачилар ва ёзувчилар ижодига сезиларли таъсир кўрсатди[2].
С. Н. Юренев образи Игор Губерманнинг „Портретга зарбалар“ (1986) романида[3], Борис Крячконинг „Узоқ мамлакатлар, бегона жойлар…“ (2000) ҳикоясида учрайди[4]
1995-йил 25-сентябрда С. Н. Юренев Бухоро шаҳри кўчаларидан бирига тайинланган[5].
Манбалар
- ↑ Михайлова Н. Благодарениэ: (Памяти С. Н. Юренева — археолога и искусствоведа) // Москва. — 1990. — № 4.
- ↑ Голубков Д. „Всё на свете — камен и песок“. Из записних книжек // Дружба народов. — 2015. — № 6.
- ↑ Иваницкая Е. Долгая кара // Дружба народов. — 2001. — № 2.
- ↑ Ермолин Е. Свободниэ люди на рабей земле // Новий мир. — 2000. — № 11.
- ↑ Джумаэв А. Бухара: попитка постижения непостижимого города // Дружба народов. — 2011. — № 3.
Адабиётлар
- Одамлар ва тақдирлар. Шарқшуносларнинг биобиблиографик луғати — Совет давридаги сиёсий террор қурбонлари (1917—1991). Эд. Я. В. Василков, М. Ю. Сорокина томонидан тайёрланган. — Санкт-Петербург: Петербург шарқшунослик, 2003. — 496 п.
Ҳаволалар
- Татишчевский вилояти (Wайбаcк Мачине сайтида 10-март 2018-йил санасида архивланган)
- Марк Чагалл музейи
- Дмитрий Голубков. „Дунёдаги ҳамма нарса тош ва қум“
- „Тошкент ҳақида мактублар“