Shahzoda Qosim sahifasining manbasini koʻrish

{{qirollik bilgiqutisi
| name         = Shahzoda Qosim
| tasvir        = Tomb of Sultan Murad III - 08.JPG
| izoh      = Shahzoda Qosim qabri [[Istanbul]]dagi [[Sofiya ibodatxonasi|Aya Sofiya]] ichidagi Murod III maqbarasida joylashgan
| tugʻilgan_sanasi   = 1614
| tugʻilgan_joyi  = [[Topkapı saroyi]], [[Konstantinopol]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]]
| vafot_sanasi   = 1638-yil 17-fevral
| vafot_joyi  = Topkapı saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
| dafn_etilgan_joy = Murod III maqbarasi, [[Sofiya ibodatxonasi|Ayo Sofiya]], Konstantinopol
| consort      = yoʻq
| full name    = {{Lang-tr|Şehzade Kasım bin Ahmed I}}<br />{{Lang-ota|شہزادہ قاسم}}
| house        = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]]
| house-type   = Sulola
| father       = [[Ahmad I]]
| mother       = [[Kösem Sulton]]
| religion     = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]]
}}
'''Shahzoda Qosim''' ([[Usmonli turk tili|Usmoniy turk tili]]: شهزاده قاسم{{Lrm}}; 1614-yilda tugʻilgan — 1638-yil 17-fevralda vafot etgan) — [[Usmoniylar]] shahzodasi, sulton [[Ahmad I]] va uning rafiqasi [[Kösem Sulton]]ning oʻgʻli<ref name="issue">{{cite book |author=Singh, Nagendra Kr |title=International encyclopaedia of Islamic dynasties ''(reproduction of the article by M. Cavid Baysun "Kösem Walide or Kösem Sultan" in ''The Encyclopaedia of Islam vol V) |publisher=Anmol Publications PVT |year=2000 |isbn=81-261-0403-1 |pages=423–424 |quote=Through her beauty and intelligence, Kösem Walide was especially attractive to Ahmed I, and drew ahead of more senior wives in the palace. She bore the sultan four sons – Murad, Süleyman, Ibrahim and Kasim – and three daughters – 'Ayşe, Fatma and Djawharkhan. These daughters she subsequently used to consolidate her political influence by strategic marriages to different viziers.}}</ref><ref name="peirce">{{cite book |last=Peirce |first=Leslie |title=The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire |publisher=Oxford University Press |url=https://archive.org/details/imperialharemwom00peir |page=259] |date=1993 |isbn=0-19-508677-5  }}</ref>. Sulton [[Usmon II|Usmon II ning]] ota bir, ona boshqa ukasi, sulton [[Murod IV|Murod IV ning]] tugʻishgan ukasi, sulton [[Ibrohim I|Ibrohim I ning]] tugʻishgan akasi.

== Hayoti ==
Shahzoda Qosim 1614-yilda [[Topkapı saroyi]]da tugʻilgan. Uning otasi [[Usmoniylar imperiyasi]] sultoni [[Ahmad I]], onasi esa [[Kösem Sulton]] boʻlgan. Otasi 1617-yilda erta vafot etgach, u onasi va aka-ukalari bilan birga Eski saroyga surgun qilingan.

Sulton [[Murod IV]] 1623-yilda taxtga chiqqach, Qosim [[Kafes]]ga qamab qoʻyilgan. Bu joy imperiya haramining bir qismi boʻlib, taxtning ehtimoliy vorislari shu yerda uy qamogʻida, saroy ogʻalari tomonidan doimiy kuzatuv ostida saqlanar edi<ref>Klaus Kreiser: ''Der osmanische Staat 1300–1922''. München 2001, S. 1.</ref><ref>John Freely: ''Inside the Seraglio: Private Lives of Sultans in Istanbul (Tauris Parke Paperbacks)'' Paperback — December 30, 2016.</ref>.

== Ibrohimni qatl etilishdan saqlab qolish harakatlari ==
Turk tarixchisi Necdet Sakaoğluning yozishicha, [[Murod IV|Murod IV ning]] notinch hukmronligi davrida Qosim ukasi [[Ibrohim I|Ibrohim I ni]] aybsiz va layoqatsiz qilib koʻrsatish orqali saroyning yashirin joylarida berkitib, uni himoya qilgan<ref>{{Cite book |last=Sakaoglu |first=Necdet |title=Bu Mulkun Kadin Sultanlari |publisher=Oglak |year=2008 |isbn=978-9753297172 |pages=315–316}}</ref>.

== Oʻlimi ==
1635-yilda [[Yerevan|Yerevanda]] Usmoniylar gʻalabasi nishonlanishi chogʻida uning aka-ukalari [[Shahzoda Boyazid (Ahmad I ning oʻgʻli)|Shahzoda Boyazid]], Salim va [[Shahzoda Sulaymon]] qatl etilgan va natijada, Qosim Usmoniylar taxtining vorisiga aylangan.

Qosim Usmoniylar taxtiga daʼvosi borligi haqida biror shubha uygʻotishdan qattiq qoʻrqardi. Shu bois u 1638-yil 17-fevralda [[Murod IV]] huzuriga hurmat bajo keltirish va [[Bagʻdod]]ni qayta zabt etish yurishida unga muvaffaqiyat tilash uchun borganida oʻzini nihoyatda kamtarona tutgan<ref>{{Cite book |last=Freely |first=John |title=Inside the Seraglio: Private Lives of the Sultans in Istanbul |url=https://archive.org/details/insideseragliopr0000free_b7a2 |publisher=Tauris Parke Paperbacks |year=2001 |isbn=978-1784535353 |pages=[https://archive.org/details/insideseragliopr0000free_b7a2/page/141 141]}}</ref>. [[Murod IV]] Qosimning tilaklarini qabul qilgan, biroq aynan oʻsha kuni [[Murod IV]] uni qatl etishni buyurgan<ref name="peirce"/>.

Shahzoda Qosim [[Sofiya ibodatxonasi|Ayo Sofiya masjidi]]dagi sulton [[Murod III]] maqbarasiga dafn qilingan.

Qosimning qatl etilishi Usmoniylar sulolasida birodarlarini qatl ettirishning soʻnggi holati boʻlib qoldi. Shundan soʻng birodarlarini qatl etish qonuni amaldan chiqib bordi va sulola merosxoʻrligi faqat erkak qarindoshlar orasida agnatik katta avlod tartibi asosida tartibga solindi.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}


{{DEFAULTSORT:Kasim, Sehzade}}
[[Turkum:1614-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1638-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Usmoniylar imperiyasi shahzodalari]]
[[Turkum:Sultonlarning oʻgʻillari]]
[[Turkum:Xalifalarning oʻgʻillari]]