Shaqildoq
Шақилдоқ, трескотух - рус халқининг зарбли мусиқий чолг'у асбоби, идиофон.[1]
Тарихи
1992-йилда Новгороддаги археологик қазилмалар пайтида иккита юпқа тахта топилган, улар В.И.Поветкин, ХИИ асрдаги қадимий Новгород шақилдоқлари то'пламига киритилади.[2]
Тузилмаси
Россиянинг жануби-г'арбий қисмида (Курск, Тула ва Калуж вилоятларида) то'й, улуг' маросимлар ёки рақсбоп қо'шиқларга, ба'зида гарможкали ливенка ансамблида ҳамроҳлик қилиш учун қо'лланилган.
Унинг бир учи арқонга тортилган 14-20 дона кичик (узунлиги 130-150, эни 50-70 мм) эман, ёнғоқ ёки чинор тахталардан иборат тўплам ҳисобланади. Тахталар о'ртасида бо'шлиқлар мавжуд бо'либ, улар ба'зида 4-8 қо'нг'ироқчалар билан жиҳозланган бо'лади. Шақилдоқлар арқоннинг учларидаги илмоқлар томонидан ушлаб турилади ва о'ткир ёки силлиқ ҳаракатлар билан бир маромли новдалар устига босилади.[3]

Россиянинг шимоли-г'арбий қисмида қо'лланилган шақилдоқ 200×100 мм о'лчамдаги то'ртбурчак рамкадан иборат бо'либ, унинг қисқа томонига маҳкамланган 1-4 та таранг новда ҳисобланиб, унинг узунлиги тахминан рамка узунлигига тенг. Рамка қо'лда айланади, унинг бо'ш учлари эластик чизиқлар бу тутқичнинг тишли қисми билан алоқа қилади. Натижада пайдо бо'лган шитирлаш пулемётнинг узлуксиз отишмасини эслатади.
Ленинград ва Новгород вилоятларида у ов ва болалар асбоби сифатида сақланиб қолган.
Яна қаранг
| Шақилдоқ ҳақида Википедиянинг қардош лойиҳаларида кўпроқ билиб олинг | |
| Маъно ва таржималари Викилуғатда | |
| Медиа файллар Викиомборда | |
| Таълим ресурслари Викиверситетда | |
| Хабарлар Викиянгиликларда | |
| Иқтибос, мақол ва маталлар Викииқтибосда | |
| Асарлар матнлари Викиманбада | |
| Китоб ва дарсликлар Викикитобда | |
Манбалар
Адабиёт
- Агажанов А.П. „Трещотки“, . Русские народные музыкальные инструменты. М.: МузГИз, 1949 — 28—30-бет.
- Багрий Ю.А. „Русские трещотки“, . Памяти К. Квитки. Сборник статей. М.: Советский композитор, 1983 — 249—269-бет.
- Рогаль-Левицкий Д.Р. „Трещотка“, . Современный оркестр. Том 3. М.: МузГИз, 1956 — 163—168-бет.
- Буданков О.А., Вахутинский М.Б., Петров В.К. „Трещотки“, . Практический курс игры на русских народных духовых и ударных инструментах. М.: Музыка, 1991 — 87—91-бет.
- Васильев Ю.А., Широков А.С. „Трещотка“, . Рассказы о русских народных инструментах, 2-е изд, М.: Советский композитор, 1986 — 15-бет.
- Поветкин В.И. Новгород шитирлашларининг кашфиёти (Қайта тиклаш ишлари тажрибасидан) // Маданият ёдгорликлари. Янги кашфиётлар: Ёзиш. Арт. Археология. Йилнома - 2000. - М .: Наука, 2001. - С. 160-166.
Ҳаволалар
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |