Ziyosfera

Sharifa Alxatib

Шарифа Таҳия Алхатиб (турмушгача Аҳмад Бей; 1946-йил 6-июн – 2004-йил 21-октябр) Ислом ва Қўшма Штатлардаги мусулмонлар учун маданий мулоқот ва ҳамжамият барпо этиш бўйича америкалик ёзувчи, тадқиқотчи ва ўқитувчи эди. У феминист ташаббуслар, оилавий зўравонликнинг олдини олиш, шунингдек, динлараро алоқалар ва таълим ташкилотлари билан шуғулланган. У АҚШда мусулмон аёллар учун биринчи миллий ташкилотни тузди ва Шимолий Америка Ислом Жамиятидан Жамиятга хизмат мукофотини олган биринчи аёл бўлди.

Шарифа Алкҳатеэб

Шарифа Алхатиб
Таваллуди
Тҳереффиа Таҳия Аҳмад Бей

6-июн 1946-йил
Филаделфия, Пенсилвания
Вафоти 21-октябр 2004-йил(2004-10-21)
(58 ёшда)
Ашбурн, Виржиния
Касби Ўқитувчи, ёзувчи
Турмуш ўртоғи Межди Алкҳатеэб
Болалари Лайла, Маҳа, Насреэн

Таржимаи ҳоли

Алхатиб 1946-йил 6-июнда Пенсилвания штатининг Филаделфия шаҳрида туғилган[1]. Унинг отаси ҳожи Абдуллоҳ Аҳмад Бей (1920–2006)[2] бўлиб, у аслида Балтиморда[3][4] туғилган Wайланд Франтз Дунаwай бўлиб, келиб чиқиши бўйича африка-америкалик[5] бўлган ва Миллий ёшлар маъмуриятида ишлаган. 1943-йилда[6] Абдуллоҳ Аҳмад Бей Шарифанинг онаси Анна Луиза (турмушгача Фолкер Жордан; 1919–1961)га уйланади, у қисман чех келиб чиқишли католик эди ва никоҳ Wилмингтонда бўлиб ўтган[7][8][9]. Аннанинг она томондан бувиси ва бобоси Ететице ва Чабеřиcеда туғилган[10][11][12].

Мактабни тугатгач, Алхатиб ўқишни давом эттирди ва инглиз адабиёти бўйича бакалавр даражасини Пенсилвания университетида олди[13]. Пенсилвания университетида ўқиш давомида у 1960-йиллардаги феминист ҳаракатига қўшилди ва диний эътиқодлари билан феминизм ўртасида зиддият йўқ деб ҳисобларди. Бакалавр даражасини олгач, у таққослама диншунослик бўйича магистр даражасини Норwич университетида, Нортҳфиэлдда олди ва 1977-йилда Қуръоннинг Мармадуке Пиcктҳалл томонидан нашр этилган таржимасини таҳрир қилди[14].

1978-йилдан 1987-йилгача Алхатиб ва унинг эри Межди Алхатиб Саудия Арабистонида яшашди, Шарифа у ерда Сауди Газетте газетаси учун журналист бўлиб ишлади ва[15] Саудия университетида ҳам, хусусий мактабларда ҳам дарс берди. 1988-йилда эр-хотин АҚШга қайтиб, шимолий Виржинияга жойлашди ва Алхатиб Виржиния штатининг Ферфакс шаҳридаги Ферфакс округи давлат мактабларида[14] хилма-хиллик бўйича маслаҳатчи сифатида ишлади ҳамда 1993-йилдан 1997-йилгача эфирга узатилган[15] „Миддле Эастерн Парентинг“ („Яқин Шарқонача ота-оналик“) номли телекўрсатувни ишлаб чиқди[13]. 1990-йилларнинг бошида у Америcан Жоурнал оф Исламиc Соcиал Сcиэнcес (АЖИСС) журналининг бошқарувчи муҳаррири бўлди[13] ва АҚШдаги давлат мактаблари тизими бўйлаб ишлатиладиган ижтимоий фанлар дарси учун мўлжалланган Араб Wорлд Нотебоок („Араб дунёси дафтарчаси“) ўқув қўлланмасини ҳаммуаллифликда ёзди[14]. 1989-йилдан вафотигача Алхатиб мусулмон таълим кенгаши президенти бўлиб ишлади, бу минтақавий ташкилот маъмуриятга ислом маданияти ҳақида таълим беришга йўналтирилган эди[16].

1992-йилда у Нортҳ Америcан Cоунcил фор Муслим Wомен (НАCМW) – Шимолий Америка мусулмон аёллар кенгашини тузди ва унинг биринчи президенти бўлди. НАCМW америкалик мусулмон аёлларнинг биринчи миллий ташкилоти эди. У мусулмон аёллар эҳтиёжлари билан шуғулланувчи ташкилотлар учун маслаҳат маълумотлар базасини яратиш ва улар учун биринчи ишонч телефонини очиш билан бу ишни давом эттирди[17]. 1995-йилда Алхатиб Бирлашган Миллатлар Ташкилоти томонидан Хитойнинг Пекин шаҳрида чақирилган Аёллар бўйича тўртинчи жаҳон конференсиясида мусулмон фраксияси раиси сифатида хизмат қилди[13]. 1998-йилда у Адлия департаменти билан ҳамкорликда мусулмон ҳамжамиятидаги зўравонликни таҳлил қилиш учун Тинч оилалар лойиҳасини[17] йўлга қўйди[14]. Натижада ўтказилган сўров ҳамжамият ичидаги оилавий зўравонлик бўйича биринчи миллий тадқиқот бўлди[16].

11-сентабр ҳужумларидан сўнг Алхатиб „мулоқот ва тушунишни ривожлантириш“ учун синагогалар, черковлар ва масжидлардан иборат динлараро консорсиум ишларини мувофиқлаштирди[15]. У Фавқулодда вазиятларни бошқариш бўйича федерал агентлик (ФЕМА) томонидан молиялаштирилган, шимолий Виржиниядаги инқироз бўйича маслаҳат маркази ҳисобланган Cоммунитй Ресилиэнcе Прожеcт (Ҳамжамият барқарорлиги лойиҳаси)да Яқин Шарқ/мусулмонлар гуруҳи раҳбари бўлди[13][16]. 2004-йил сентабр ойида у Шимолий Америка Ислом Жамиятидан Жамиятга хизмат мукофотини олиб, бу мукофотни олган биринчи аёлга айланди. Бир ой ўтиб, 2004-йил 21-октябрда у Ашбурн, Виржиниядаги уйида ошқозон ости бези саратонидан вафот этди[14].

Вафотидан сўнг унинг меросини шарафлаш бўйича бир қанча лойиҳалар давом этмоқда. Улардан баъзилари – Тинч оилалар лойиҳаси[18], МАС Фреэдом Фоундатион томонидан ҳар йили топшириладиган Шарифа Алхатиб жамиятга хизмат мукофоти ва Ферфакс округи давлат мактаблари томонидан бериладиган Шарифа Алхатиб хотира стипендиясидир[19].

Манбалар

  1. ↑ „Унитед Статес, Соcиал Сеcуритй Нумериcал Идентифиcатион Филес (НУМИДЕНТ), 1936-2007“. ФамилйСеарч.
  2. ↑ „Ҳажжи Аҳмад Обитуарй (2006) - Пҳиладелпҳиа, ПА - Тҳе Пҳиладелпҳиа Инқуирер“. Легаcй.cом. Қаралди: 2025-йил 16-сентябр.
  3. ↑ „Унитед Статес, Публиc Реcордс, 1970-2009“. ФамилйСеарч.
  4. ↑ „Пеннсйлваниа, Wорлд Wар ИИ Драфт Регистратион Cардс, 1940-1945“. ФамилйСеарч (1942-йил 16-феврал).
  5. ↑ „Унитед Статес, Cенсус, 1920“. ФамилйСеарч (1920-йил 9-январ).
  6. ↑ „Делаwаре, Марриаге Реcордс, 1913-1954“. ФамилйСеарч (1943-йил 5-октябр).
  7. ↑ „Ин Мемориам: Др. Шарифа Алкҳатеэб (1946-2004)“ (эн-гб). WРМЕА (2004-йил 2-декабр). Қаралди: 2022-йил 19-март.
  8. ↑ „Тҳе Аэгис фром Бел Аир, Марйланд“ (эн-УС). Неwспаперс.cом (1945-йил 9-март). Қаралди: 2025-йил 16-сентябр.
  9. ↑ „Лог ин - Cатҳолиc Ҳеритаге Арчиве“. www.cатҳоличеритагеарчиве.cом. Қаралди: 2025-йил 16-сентябр.
  10. ↑ „Лог ин - Cатҳолиc Ҳеритаге Арчиве“. www.cатҳоличеритагеарчиве.cом. Қаралди: 2025-йил 16-сентябр.
  11. ↑ „ДигиАрчив оф СРА Требон - вер. 25.07.28“. диги.cескеарчивй.cз. Қаралди: 2025-йил 16-сентябр.
  12. ↑ „Стáтнí областнí арчив в Празе“. эбадателна.соапраҳа.cз. Қаралди: 2025-йил 16-сентябр.
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 Баёт, Женнифер. „Шарифа Алкҳатеэб, Феминист Wитҳин Ислам, Диэс ат 58“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2004-йил 4-ноябр). Қаралди: 2015-йил 18-ноябр.
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Счудел, Матт. „Шарифа Алкҳатеэб Диэс; У.С. Муслим Счолар“ (2004-йил 27-октябр). Қаралди: 2015-йил 18-ноябр.
  15. ↑ 15,0 15,1 15,2 Ҳанлей, Делинда C. „Др. Шарифа Алкҳатеэб“. Wашингтон, ДC: Wашингтон Репорт он Миддле Эаст Аффаирс (2004-йил 1-декабр). Қаралди: 2015-йил 18-ноябр.
  16. ↑ 16,0 16,1 16,2 „Шарифа Алкҳатеэб Мемориал Счоларшип“. Фаирфах, Виргиниа: Cоллеге Аccесс Фаирфах (2004). Қаралди: 2015-йил 18-ноябр.
  17. ↑ 17,0 17,1 Баразанги, Нимат Ҳафез (2004). Тҳе Легаcй оф а Ремаркабле Муслим Wоман: Шарифа Алкҳатеэб. ҳттпс://ҳдл.ҳандле.нет/1813/7784. 
  18. ↑ „Пеаcефул Фамилиэс Прожеcт“. Пеаcефулфамилиэс.орг (2013-йил 21-ноябр). Қаралди: 2014-йил 19-август.
  19. ↑ „Cоллеге Аccесс Фаирфах - Счоларшипс“. 2008-йил 20-августда асл нусхадан архивланган. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Sharifa_Alxatib" dan olindi