Sharqiy Turkiston

Шарқий Туркистон 

норасмий байроқ

Шарқий Туркистон — Ўрта Осиёдаги ҳудуд, Хитой томонидан босиб олинган ва ҳали ҳануз у ердаги уйғурлар Хитой Халқ Республикаси томонидан таҳқирланади, ХХР томонидан уларнинг маданияти ва дини йўқ қилинишга ҳаракат қилинади. (Шинжянг-Уйғур автоном раёни ХХР).

ХХ асрда Шарқий Туркистон ҳудудида 2 маротаба мустақил давлатлар ташкил топган.

• 

  Шарқий Туркистон этник харитаси 1967 йил

  

  Шарқий Туркистон Шаҳарлари

  Шарқий Туркистон Ислом Жумҳурияти (1933).
• Шарқий Туркистон Инқилобий Жумҳурияти (1944—1949).

Тарихи

Шарқий Туркистон ҳудудида яқин кунларгача хитойликлар яшамаган. Бу ҳудуд асосан Ислом динига эътиқод қилувчи Уйг'урлар ва қисман Қозоқлар яшашган.

Бир вақтлар ҳозирги Шарқий Туркистоннинг туб аҳолиси томонидан буюк тамаддун яратилган ва Хитой ҳамда О'рта Осиё маданиятига катта та'сир кўрсатган. Ўз ватида Шарқий ва Ғарбий Туркистон ягона давлатга бирлашган эди.

Ҳудуддаги низолар натижасида вужудга келган нотинч вазиятдан унумли фойдаланиб олган Жунг'орларнинг хони Галдан Шарқий Туркистонни босиб олади. Кейинчалик Хитойнинг Манчжур сулоласи томонидан босиб олинади.1759-йилга келиб Уйғуристон тўлиқ хитой-манчжур аскарлари томонидан босиб олинади.Босиб олинган ер хитой тилида Синтзян (Янги ер) деб атала бошланди.

Бутун ХИХ аср давомида Шарқий Туркистон аҳолиси фақат озодлик учун бўлган инқилоблар остида яшайди (1825—1828, 1857, Еттишаҳар 1862—1872 йиллар). ХХ асрда эса 1931—1933, 1944—1949 йилларда бўлиб ўтади.

• Ҳозир ХХР ҳудудга хитойликларни кўчириш фаол сиёсатини олиб бормоқда.

Ҳаволалар

• Ватанга саёҳат (Wайбаcк Мачине сайтида 20-феврал 2009-йил санасида архивланган)
• Уйғуристон — менинг юртим
• Уйғурлар-Хитой деворидаги буюк бомба (Wайбаcк Мачине сайтида 26-март 2010-йил санасида архивланган)
• Шарқий Туркистон Республикаси (1944-49гг.)
• Синтзяндаги инқилоб 1944 г. (Wайбаcк Мачине сайтида 10-ноябр 2007-йил санасида архивланган)
• Уйғур сепаратизми (Wайбаcк Мачине сайтида 26-июн 2008-йил санасида архивланган)
• [1] (Wайбаcк Мачине сайтида 2-апрел 2012-йил санасида архивланган)
• Шарқий Туркистондаги Британия элчиси (1944—1949) (Wайбаcк Мачине сайтида 18-июл 2011-йил санасида архивланган)
• Уйғур муаммоси
• Эаст Туркистан то тҳе Тwелфтҳ Cентурй (бй Wиллиам Самолин, 1964)