Shebekino


Шебекино — Россиянинг Белгород вилоятидаги шаҳар, Шебекинский тумани (шаҳар округи) нинг маъмурий маркази.
Этимология
1713-йилда Шибекин аҳоли пункти сифатида пайдо бўлган.Ушбу аҳоли пунктига раҳбарлик қилган маҳаллий ма'мур,подполковник И.Д.Шибеко номи билан аталган.Бу ном кейинчалик Шебекинога бузилган.1938-йилдан шаҳарга[1] айлантирилган.
География
Украина билан чегарада, Северский Донец дарёсидан 7 км, Незҳегол дарёсида Белгороддан 32 км узоқликда жойлашган ҳудуд ҳисобланади.
Тарихи
Шебекино аҳоли пунктининг пайдо бўлган санаси рус хариталарида биринчи марта белгиланган 1713-йил деб ҳисобланади. Бироқ, эҳтимол, бу жойда ХВИИ асрда рус халқи томонидан ушбу ҳудудларни о'злаштириш пайтида пайдо бўлган кичик аҳоли пунктлари мавжуд бўлган. Бундан ташқари, Белгород мудофаа чизиг'и бу жойга жуда яқин о'тди ва унинг қо'риқчиларидан бири жойлашган эди. 1654-йилда замонавий Шебекино шаҳрининг чеккасида Белгород мудофаа чизиг'ининг бир қисми бўлган Незҳеголск қал'аси қурилди[2][3].
Қишлоқ о'з номини биринчи ер эгаси номи билан олди, у о'з крепостнойларини бу ерга жойлаштириб, қишлоққа асос солган. Полтава жанги қатнашчиларидан бири бўлган подполковник Иван Дмитриэвич Шибеко[4] дворян Н.дан 160 квартал ер сотиб олади. Р. Маслова. У Незҳегол дарёсининг ўнг қирғоғида,ўз серфларининг Ржевский Яр[5] қўшилишида жойлашди. Унинг мулкида мулкдан ташқари тегирмон ҳам қурган[3].
1716-йилда И.Д.Шибеко ва унинг хотини фарзандларини қолдирмай вафот этди. Бутун мулк Пётр И нинг собиқ офис котиби Алексей Василевич Макаровга ижарага берилди[3]. Унинг о'лимидан со'нг,Шебекино баҳс-мунозаралар об'эктига айланди ва ХВИИИ-асрда бир нечта эгаларини о'згартирди[3], улар орасида Н.Ф. Головин ҳам танилган[2]. 1785-йилда Шебекино посёлкаси малика Екатерина Петровна Барятинский[3] мулкига о'тди. 1792-йилда аҳоли пунктининг марказида "паришионлар ва хайрихоҳ донорлар ҳисобидан" Худонинг онасининг Тихвин ёг'оч черкови қурилган. Бу эса аҳоли учун қулайликлар яратди. Ян бир янги черков ишга тушди.
ХИХ асрда аҳоли пункти Курск вилоятининг Белгород туманининг волост марказига айланди[2]. 1836-йилда Шебекино посёлкасини генерал-лейтенант Алексей Максимович Ребиндер (1795-1869) сотиб олди. Ребиндерлар оиласининг мулкига о'тиши билан аҳоли пунктида саноатнинг фаол ривожланиши бошланди. 1839-йилда Незҳегол дарёси бо'йида жойлашган турар-жой эгаси ибтидоий шакар заводини қурди, 1848-йилда реконструксия қилинди ва кенгайтирилди ва эгасининг номи билан Алексеэвский[6] деб номланди. 1847-йилда корхонани қурилиш материаллари билан та'минлаш учун мо'лжалланган г'ишт заводи қурилди. 1850-йилга келиб, Ребиндеров қанд лавлаги заводи Курск вилоятидаги энг йирик заводлардан бирига айланди[3].
Алексей Максимовичнинг о'г'ли Александр[6],1867 йилда Шебекинода қишлоқ хо'жалиги жиҳозларини та'мирлаш учун механик устахоналар, 1875-йилда эса - дистиллаш заводи ва сариёг' қайта ишлайдиган икки қаватли тегирмон қурди.1888-йилда шакар заводи реконструксия қилинди, асосий ва иккита ён бинолар қуриб битказилди, сув насоси о'рнатилди. 1890-йилда Шебекинский ва Ново-Таволжанский шакар заводлари 1 миллион 575 минг рубллик маҳсулот ишлаб чиқарди.Бундай ҳажмдаги маҳсулотларни экспорт қилишни соддалаштириш учун 1896-йилда Белгороддан Купянскгача бўлган темир ё'л линиясини қуриш жараёнида Незҳегол станциясидан Ново-Таволжанкадаги Боткино юк станциясига ва Ребиндерово юк станциясига кириш темир ё'ллари ётқизилди. Шебекино аҳоли пункти[3].
1875-йилда Александр Алексеэвич акаси Николай билан биргаликда агроном Василий Краинский ташаббуси билан Шебекинода 120 кишилик ишчилар учун Маринский қишлоқ хўжалиги мактабини ташкил этди. Унга 14 ёшдан кичик бўлмаган ўқувчилар қабул қилинди,уларга 3 нафар ўқитувчи дала ишлари, дурадгорлик ва сантехника фанларидан дарс берган[3].
1880-йилларнинг охирида эски черков ёнида худди шу номдаги янги тош черков қурилган. Унинг қурилиши учун маблаг'ларнинг бир қисми Ребиндерлар оиласи томонидан ажратилган.
1905-йилда А.Лекин. Реҳбиндер шакар заводида электр стансиясини қуриб, нафақат саноат корхоналарини, балки турар-жой биноларини ҳам электр энергияси билан та'минлади. ХХ асрнинг бошларида Алексеэвский заводи Россиядаги энг йирик заводга айланди ва кунлик шакар ишлаб чиқариш ҳар бири 900 фунтдан 15 та вагонни ташкил этди, бу йилига 3 миллион рублгача даромад келтирди. 1914-йилда А.А. Ребиндер кўнчилик ва сўйиш сехини қурди, унда 1385 нафар ишчи ишлади[3].
Инқилобдан олдин Шебекинода қанд ва кўнчилик заводларидан ташқари спирт, бўр ва ғишт заводлари, қишлоқ хўжалиги устахоналари ҳам бор эди[3].
Манбалар
- ↑ Поспелов 2008.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Администрация Шебекино - История города“. 2014-йил 28-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 6-март.
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 История Шебекино
- ↑ Шебекино (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-02-13 санасида архивланган) // Белгородская энциклопедия / гл. ред. В. В. Овчинников. — Белгород: Обл. тип., 2000. — 464 с.
- ↑ „Трёхвёрстная военно-топографическая карта Российской империи, ряд ХХИИ, лист 15, до 1868 // Яръ Ржевский“ (ру).
- ↑ 6,0 6,1 „Древний род Ребиндеров“. 2013-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 6-март.
Адабиёт
- {{{заглавие}}}. Архивировано 29 ноябр 2014 года.
- Поспелов Е. М.. Географические названия России: Топонимический словарь: Более 4 000 единиц, 1500 экз, М.: АСТ; Астрель, 2008. ИСБН 978-5-17-054966-5.
Ҳаволалар
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |